Ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo thuộc châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân - đội quân chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được thành lập. Từ đây Cao Bằng đã trở thành miền đất khai sinh của Quân đội Anh hùng - đội quân đã phát huy vai trò nòng cốt cho nhân dân ta tiến hành cuộc trường chinh đánh giặc giữ nước dưới sự lãnh đạo của Đảng, lập nên những chiến công hiển hách, giữ gìn trọn vẹn gấm vóc non sông, bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia cho đất nước phát triển trường tồn.
Tiến tới kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, thực hiện chỉ đạo của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về xác minh thông tin lán đóng quân đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Viện Lịch sử quân sự chủ trì phối hợp với Bộ Tư lệnh Quân khu 1, các cơ quan liên quan của tỉnh Cao Bằng đã tiến hành sưu tầm tư liệu, điền dã, khảo sát thực tế, gặp gỡ các nhân chứng nhằm tìm kiếm các thông tin liên quan; đồng thời tiến hành trao đổi với các nhà khoa học lịch sử để xác minh, bổ sung thêm thông tin.
Để đảm bảo tính khách quan, khoa học của các thông tin thu thập, các đại biểu tham gia tọa đàm đã tập trung trao đổi những thông tin xác định số lượng lán đóng quân đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân; vị trí của những lán đóng quân tại khu rừng Trần Hưng Đạo; vật liệu để làm nên những lán đóng quân đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân; kiểu cách và hình dáng những lán đóng quân của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân…
Thiếu tướng, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Nhiên, Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự, cho biết, do điều kiện khách quan, thông tin về lán đóng quân đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân không được ghi chép, lưu giữ một cách đầy đủ. Những đội viên trong ngày đầu thành lập Đội nay đã không còn. Đây là khó khăn lớn cho quá trình tìm kiếm, thu thập, xác minh thông tin về hiện vật lịch sử này. Do đó, những ý kiến, tham luận tại tọa đàm là cơ sở khoa học để các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu tìm hiểu, đồng thời quan tâm tới công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy những giá trị lịch sử của di tích, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng đến mọi tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ tương lai.
