Hiện trường điểm sạt lở ở xã Thới An Hội, thành phố Cần Thơ nhìn từ trên cao.
Theo báo cáo của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố, sạt lở bờ sông, bờ biển tiếp tục là loại hình thiên tai gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất và hạ tầng. Khoảng 300 điểm sạt lở được ghi nhận tại nhiều xã, phường, với tổng chiều dài khoảng 35.580 m. Sạt lở đã gây thiệt hại hoặc ảnh hưởng đến 103 căn nhà, đồng thời tác động đến hệ thống giao thông nông thôn, điện, nước. Đến nay, thành phố chưa ghi nhận thiệt hại về người do sạt lở; các địa phương vẫn tiếp tục rà soát, cập nhật tình hình thiệt hại.
Trong số các địa bàn xuất hiện sạt lở nhiều có các xã, phường: Nhơn Mỹ, Thới An Hội, An Lạc Thôn, Đông Phước, Kế Sách, Thới An Đông, Phước Thới, Đại Thành, Đại Hải, Thạnh Xuân, Thạnh Quới, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Trinh…
Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên phát biểu tại cuộc họp.
Trước thực trạng này, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND thành phố ban hành 13 quyết định công bố tình huống khẩn cấp về sạt lở. Các quyết định nhằm tạo cơ sở pháp lý để khẩn trương xử lý những khu vực xung yếu, hạn chế nguy cơ tiếp tục sạt lở, bảo đảm an toàn dân sinh.
Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên nhấn mạnh từ nay đến hết năm 2026, thời tiết và biến đổi khí hậu tiếp tục diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác phòng, chống thiên tai. El Nino làm gia tăng nguy cơ nắng nóng gay gắt, thiếu nước, hạn hán và xâm nhập mặn; trong khi bão mạnh, mưa lớn cục bộ có thể làm gia tăng nguy cơ sạt lở, ngập đô thị và sự cố đê điều.
Theo Chủ tịch UBND thành phố, yêu cầu đặt ra là phải chuẩn bị sẵn sàng cho các tình huống “nhanh hơn, rộng hơn, phức tạp hơn”, chủ động ứng phó, không để xảy ra bị động, bất ngờ. Các cơ quan, đơn vị và địa phương phải thường xuyên kiểm tra an toàn các công trình xung yếu, hạ tầng thiết yếu, nhất là công trình thủy lợi, hệ thống điện, viễn thông, trường học, bệnh viện, công trình cấp nước, tuyến giao thông trọng yếu cũng như các khu vực có nguy cơ sạt lở bờ sông, bờ biển.
Một căn nhà ở xã Thới An Hội, thành phố Cần Thơ nằm chênh vênh trên mép bờ sông do sạt lở.
Khi phát hiện nguy cơ hoặc sự cố, các địa phương phải có phương án xử lý ngay; đồng thời tổ chức cảnh báo, hạn chế đi lại, bố trí lực lượng, vật tư và phương tiện sẵn sàng ứng phó tại các khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng.
Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ, từ điều chỉnh lịch thời vụ, giống cây trồng, điều tiết công trình thủy lợi đến cấp và trữ nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất; phòng cháy rừng, bảo vệ cây trồng, vật nuôi và tăng cường thông tin cảnh báo đến từng cộng đồng dân cư.
Một nhiệm vụ được ông Trương Cảnh Tuyên đặc biệt lưu ý là củng cố phương châm “4 tại chỗ”, rà soát lực lượng tại chỗ ở từng xã, từng khu vực và thiết lập cơ chế phối hợp liên xã, liên địa bàn. Cùng đó, chất lượng dự báo, cảnh báo phải được nâng lên theo hướng chuyển từ cảnh báo hiện tượng sang cảnh báo tác động, cụ thể đến từng địa bàn; đa dạng hóa các kênh truyền tin để thông tin đến đúng người, đúng nơi, đúng thời điểm.
Đối với những khu vực có nguy cơ thiên tai, ông Trương Cảnh Tuyên yêu cầu siết chặt kỷ luật trong quy hoạch, xây dựng, tài nguyên và môi trường, không để các hoạt động quản lý, phát triển làm gia tăng rủi ro đối với tính mạng, tài sản của người dân. Thành phố đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy trình tham mưu công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai và ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp theo quy định.
Báo cáo tại cuộc họp, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ Nguyễn Hoàng Anh cho biết, để xử lý các điểm sạt lở, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố tham mưu UBND thành phố ban hành 13 quyết định công bố tình huống khẩn cấp về sạt lở tại các khu vực như Đại Hải, Cù Lao Dung, Thạnh Xuân, Vĩnh Trinh, Thạnh Hòa, Châu Thành, Thới An Đông, Lai Hòa, Thới Lai, Ô Môn, Nhơn Ái và Bình Thủy.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng phối hợp với Sở Tài chính tham mưu UBND thành phố dự kiến bố trí nguồn vốn cho các công trình khắc phục sạt lở bờ sông, bờ biển với tổng số vốn dự kiến 954,4 tỷ đồng; trong đó vốn đầu tư công năm 2026 khoảng 511,319 tỷ đồng. Đây được xem là nguồn lực quan trọng để thành phố từng bước xử lý các khu vực sạt lở, nhất là những vị trí có nguy cơ đe dọa trực tiếp đến nhà dân và hạ tầng thiết yếu.
Điểm sạt lở bờ sông Rạch Mọp, xã Nhơn Mỹ, thành phố Cần Thơ.
Không chỉ sạt lở, thiên tai trong 8 tháng qua ở thành phố Cần Thơ còn diễn biến phức tạp với nhiều loại hình khác. Thành phố ghi nhận 22 đợt mưa kèm dông, lốc tại 22 xã, phường, làm ảnh hưởng 117 căn nhà; trong đó 6 căn bị sập hoàn toàn, 111 căn bị tốc mái hoặc ảnh hưởng một phần. Tổng thiệt hại ước hơn 2 tỷ đồng. Xâm nhập mặn trong mùa khô 2025-2026 cũng được đánh giá diễn biến phức tạp. Trong khi đó, 5 cơn bão hoạt động trên Biển Đông từ đầu năm đến nay không ảnh hưởng trực tiếp đến Cần Thơ nhưng gây hoàn lưu mưa, dông, lốc trên diện rộng.
Đáng chú ý, nguy cơ thiên tai trong những tháng cuối năm được dự báo tiếp tục gia tăng. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố nhận định hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh lên, có khả năng đạt cường độ mạnh đến rất mạnh vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Nền nhiệt cao, lượng mưa thiếu hụt, mùa mưa kết thúc sớm và số ngày nắng nóng gia tăng có thể tác động trực tiếp đến sản xuất, nguồn nước và đời sống người dân. Triều cường cũng được dự báo xuất hiện từ 4-5 đợt, nguy cơ gây ngập sâu, ảnh hưởng trên diện rộng.
Trước dự báo thiên tai còn diễn biến phức tạp trong những tháng cuối năm, yêu cầu đặt ra đối với Cần Thơ không chỉ là xử lý từng điểm sạt lở sau khi xảy ra sự cố mà phải chuyển mạnh sang phòng ngừa, chủ động nhận diện và giảm thiểu rủi ro. Việc rà soát các khu vực xung yếu, chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện, nguồn vốn và phương án di dời dân cư cần được thực hiện trước khi thiên tai xảy ra.
Thành phố cũng tiếp tục triển khai các nhiệm vụ liên quan đến Kết luận số 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035; đồng thời xây dựng phương án phòng, chống thiên tai năm 2027 sát với thực tế từng địa phương, tính đến các yếu tố bất thường do biến đổi khí hậu.