Khi World Cup 2014 đã bước sang vòng đấu loại trực tiếp, thời điểm có thể phảisử dụng những quả đá phạt penalty để quyết định thắng thua, các nhà tâm lý họclại bắt tay vào công việc của mình.
Cú đá phạt với khoảng cách 11m, không có hậu vệ đứng chắn và thủ môn không đượcdi chuyển quá xa vạch vôi khi cầu thủ chưa chạm bóng, điều này tưởng như dễdàng với các cầu thủ nhưng thực tế nó lại là sức ép khủng khiếp giữa khoảnh khắctrở thành người hùng dân tộc hoặc biến thành chủ đề bàn tán cho người hâm mộ vàgiới truyền thông.
Giáo sư Geir Jordet làm công tác tâm lý học thể thao ở Trường Khoa học Thể thaoNa Uy cho biết các cầu thủ có thể đánh mất cả sự nghiệp lẫy lừng chỉ vì một quảđá luân lưu.
 Trung vệ Juan Guillermo Cuadrado (trái) đội tuyển Colombia ghi bàn thắng vào lưới đội tuyển Nhật Bản bằng cú sút penalty, trong trận đấu giữa hai đội ngày 24/6, trên sân vận động Pantanal Arena ở Cuiaba (Brazil). Ảnh: AFP/TTXVN |
Ông Jordet cũng đã gặp gỡ các ngôi sao bóng đá để hướng dẫn họ làmcách nào vượt qua được thử thách khi đứng trước khung thành. "Một cầu thủnói với tôi rằng anh ta ở vòng tròn giữa sân, đợi đến lượt mình bước tới chấm11m. Tất cả những gì anh ta có thể nghĩ là liệu những hình ảnh đầu gối của mìnhđang run lên có được ghi lại trên truyền hình trực tiếp hay không".
Lịch sử bóng đá thế giới cho thấy đội tuyển thực hiện những lượt đá luân lưu tốtnhất là đội tuyển Đức với việc họ đã giành chiến thắng cả 4 lần phải giải quyếtthắng thua trên chấm 11m tại các vòng chung kết World Cup. Trong khi trái ngượcvới đội tuyển Đức là đội tuyển Anh. "Tam Sư" đã để thua trong cả 3 lầnbước lên chấm 11m.
Theo thống kê tổng hợp từ các đội bóng hàng đầu châuÂu, hơn 2/3 số quả đá penalty đem đến bàn thắng kể từ khi lần đầu tiên được ápdụng cách đây gần 123 năm.
Nhưng nếu những con số thống kê đứng về phía các cầuthủ sút bóng thì tâm lý lại đứng về phía các thủ môn. Nếu như thủ môn bắt hỏngmột quả penalty, họ sẽ nhận được sự an ủi. Nếu thành công, anh ta sẽ trở thànhngười hùng.
Theo Giáo sư Jordet, "các tiền đạo lại luôn đượckỳ vọng phải ghi bàn và nếu như không thành công, họ sẽ trở thành tội đồ".
Tất cả những cú sút mạnh sẽ đem đến độ chính xác thấp hơn, điều này lý giải chonguyên nhân việc thực hiện cú sút mạnh trước khung thành thường không đem lạibàn thắng, trong khi nếu dứt điểm quá chậm, thủ môn sẽ dễ dàng cản phá.
Giáo sư Jordet nói rằng nhóm của ông đã nghiên cứubăng hình ghi lại tất cả những quả đá penalty tại các kỳ World Cup, ChampionsLeague, Europa League cũng như phỏng vấn hàng chục cầu thủ về cách mà họ sẽ đápenalty. Thủ môn thường sử dụng cách nhìn vào mắt đối phương để làm sao nhãng cầuthủ sút bóng.
Thủ môn huyền thoại của câu lạc bộ Liverpool Bruce Grobbelaar nổitiếng những năm 1980 với biệt danh "đôi chân mỳ ống" khi ông thườngchuyển động lắc lư trước khi bắt mỗi quả đá penalty. Thủ môn Jerzy Dudek saunày đã lấy niềm cảm hứng từ Grobbelaar để đưa Liverpool đánh bại AC Milan trongtrận chung kết trên chấm penalty ở Champions League năm 2005.
Trên phương diện cầu thủ sút bóng, cũng có những cách khác nhau để giúp cho cầuthủ giữ vững tâm lý. Người thực hiện quả đá penalty cần được hỗ trợ về mặt tâmlý bởi các đồng đội và cả huấn luyện viên. Và điều quan trọng là luyện tập điluyện tập lại trong một thời gian dài. Bằng cách luyện tập qua thời gian, cầuthủ sẽ giảm được áp lực khi đứng trước khung thành và thực hiện chính xác cúsút của mình.
Hải Phong
