Vô tư khai thác nước khoáng nóng trái phép

Vi phạm Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Tài nguyên nước, Luật Đầu tư, Luật Khoáng sản... là những sai phạm phổ biến của các doanh nghiệp, hộ gia đình đang khai thác, sử dụng, kinh doanh nước khoáng nóng trên địa bàn thị trấn Thanh Thủy và xã Bảo Yên, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ vừa được đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Phú Thọ phát hiện và xử lý.

Một khu tắm nước khoáng nóng ở Thanh Thủy (Phú Thọ).

Tại xã Bảo Yên và thị trấn Thanh Thủy hiện có 10 dự án của 10 Công ty đầu tư du lịch sinh thái nước khoáng nóng; trong đó, 3 dự án đã bị thu hồi vì chậm tiến độ, 7 dự án đang hoạt động, bao gồm: dự án khu nghỉ dưỡng nước khoáng nóng của Công ty trách nhiện hữu hạn Sông Thao; dự án nhà nghỉ, ăn uống của Công ty cổ phần thương mại xây dựng Vạn Hưng; dự án khu du lịch sinh thái cao cấp bãi nổi La Phù của Công ty cổ phần Ao Vua; dự án du lịch sinh thái tắm bùn của Công ty cổ phần xây dựng và dịch vụ Sơn Hải thuộc địa bàn thị trấn Thanh Thủy; dự án Trung tâm điều dưỡng người có công số 1 của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Hà Nội; dự án khu nghỉ dưỡng của Công an tỉnh Phú Thọ thuộc địa bàn xã Bảo Yên; dự án tắm nước khoáng nóng của Công ty trách nhiện hữu hạn Tre Nguồn tại thị trấn Thanh Thủy và xã Bảo Yên.

Qua nhiều lần kiểm tra, đoàn kiểm tra liên nghành tỉnh Phú Thọ đã phát hiện trong 7 dự án của 7 tổ chức đang hoạt động khai thác, kinh doanh dịch vụ tắm nước khoáng nóng này, chỉ có 1 tổ chức được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác, còn lại 6 tổ chức đều không xin cấp phép khai thác nước khoáng nóng theo quy định, thực chất là khai thác khoáng sản trái phép vi phạm Luật Khoáng sản. Ngoài ra, còn có 343 gia đình khoan và sử dụng nước khoáng nóng nhưng cũng chỉ có 18 hộ đăng ký kinh doanh, dịch vụ tắm nước khoáng nóng, còn lại toàn bộ các hộ khác khai thác trái phép. Bên cạnh đó, hầu hết các doanh nghiệp, hộ gia đình đang khai thác, sử dụng, kinh doanh nước khoáng nóng không thực hiện đúng cam kết Luật Bảo vệ môi trường; chưa thực hiện đúng quy định của Luật Đất đai về thu hồi và giao đất; không có hồ sơ xin phép xả nước thải vào nguồn nước không qua xử lý vi phạm Luật Tài nguyên nước.

Việc khai thác nước khoáng nóng trái phép đã gây thất thoát, lãng phí lớn về tài nguyên. Theo tính toán của các doanh nghiệp và hộ gia đình tại hai địa phương trên đã khai thác với công suất 2.500 m3/ngày, gấp 4 lần trữ lượng đã thăm dò cho phép. Ước tính từ năm 2009 đến năm 2013, mất hàng triệu m3 nước khoáng nóng. Tình trạng khai thác bừa bãi, tràn lan này còn làm cho áp lực nước khoáng nóng giảm kéo theo sự chèn ép của nước nhạt làm thu hẹp ranh giới mỏ, giảm nhiệt độ nguồn nước khoáng nóng từ 410C xuống 370C. Bên cạnh đó, còn làm tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước khoáng và nước ngầm trong khu vực mỏ.

Lâm Đào An