Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế, tiếp nối các kỳ thi Olympic Toán học quốc tế năm 2007, Olympic Vật lý quốc tế năm 2008 và Olympic Hóa học quốc tế năm 2014 đã được tổ chức rất thành công.Kỳ thi có 66 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 67 đội và 320 thí sinh tham dự.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, sự hiện diện của đại biểu, đội tuyển quốc tế là minh chứng sinh động cho sức sống của hợp tác khoa học quốc tế, đồng thời thể hiện sự tin cậy ngày càng lớn của cộng đồng khoa học quốc tế đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Theo Phó Thủ tướng, Đảng và Nhà nước Việt Nam nhất quán xác định Giáo dục và Đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, là lựa chọn chiến lược cho tương lai đất nước; nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng và tạo môi trường phát triển cho tài năng trẻ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc Việt Nam đăng cai Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 mở thêm cơ hội để thế hệ trẻ Việt Nam kết nối, hội nhập với cộng đồng giáo dục, khoa học quốc tế.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam cũng đang từng bước đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học vũ trụ, với các vệ tinh quan sát Trái đất và các đài thiên văn. Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác quốc tế trong giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; sẵn sàng đồng hành cùng các quốc gia trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có lĩnh vực thiên văn học và khoa học vũ trụ.
Phó Thủ tướng mong các nhà khoa học và các em học sinh, thí sinh sẽ có những trải nghiệm đáng nhớ về đất nước, con người Việt Nam và một Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến, thân thiện, mến khách.
Tham dự kỳ thi năm nay, Việt Nam có 10 học sinh trong hai đội tuyển. Để đạt kết quả tốt nhất, từ ngày 4/7 đến 24/9, các thành viên đội tuyển đã trải qua khoảng 1.200 tiết bồi dưỡng, nội dung tập trung vào kiến thức lý thuyết về thiên văn học và vật lý thiên văn, thực hành, xử lý số liệu, tiếng Anh, tâm lý và kỹ năng làm việc nhóm.
Để chuẩn bị cho một kỳ thi, thời gian qua Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều phần việc, từ xây dựng phương án tổ chức, cơ sở vật chất, kỹ thuật đến an ninh, y tế, hậu cần, đón tiếp và hỗ trợ các đoàn quốc tế.
IOAA 2026 là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn; đồng thời mở rộng giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế.
Kỳ thi gồm 4 các nội dung chính: Thi lý thuyết (thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn); thi phân tích dữ liệu (thí sinh phân tích, xử lý và diễn giải dữ liệu thiên văn); thi quan sát (gồm phần thi sử dụng kính thiên văn và phần thi tại nhà chiếu hình vũ trụ; lịch thi có phương án điều chỉnh khi cần thiết do điều kiện thời tiết, an toàn hoặc yêu cầu chuyên môn); thi đồng đội (các thí sinh phối hợp giải quyết nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA). Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh.
Lễ bế mạc và trao giải sẽ được tổ chức vào lúc 15 giờ ngày 4/10.
