Ngày 21/10, TAND khu vực 4, TP Quảng Ninh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự công ích “Chấm dứt hành vi xâm phạm lợi ích công thuộc lĩnh vực tài nguyên và môi trường” do VKSND khu vực 4, TP Quảng Ninh khởi kiện đối với ông Phan Văn Bình (trú tại xã Đông Ngũ).
Đây là vụ án đầu tiên được TAND khu vực 4, TP Quảng Ninh thụ lý, đưa ra xét xử theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Phiên tòa được tổ chức kết nối trực tuyến phục vụ theo dõi, rút kinh nghiệm trong VKSND, TAND hai cấp TP Quảng Ninh, nhằm nâng cao kỹ năng giải quyết các vụ án dân sự công ích.
Theo hồ sơ vụ án, ngày 11/3/2026, qua công tác nắm tình hình, kiểm sát việc chấp hành pháp luật và phối hợp với các cơ quan chức năng, VKSND khu vực 4 phát hiện ông Bình sử dụng 8,6 ha mặt nước tại vùng biển Cái Dược, thuộc thôn Hà Tràng Đông, xã Đông Ngũ để nuôi hàu khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép. Hành vi này đã được lập biên bản vi phạm hành chính ngày 4/3/2026.
Ngoài việc sử dụng mặt biển nuôi hàu trái phép, ông Bình còn sử dụng phao xốp không đạt quy chuẩn kỹ thuật địa phương về vật liệu làm phao nổi trong nuôi trồng thủy sản mặn, lợ tại Quảng Ninh, có nguy cơ dẫn đến ô nhiễm môi trường biển.
VKSND khu vực 4 xác định các hành vi trên xâm phạm lợi ích Nhà nước trong quản lý tài nguyên và lợi ích công thuộc lĩnh vực tài nguyên, môi trường.
Sau khi thu thập tài liệu, xác minh, kiểm tra hiện trạng, VKSND khu vực 4 đã yêu cầu ông Bình chấm dứt hành vi vi phạm. Tuy nhiên, ông Bình chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp chấm dứt vi phạm, nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và lợi ích công vẫn còn.
VKSND khu vực 4 tiếp tục kiến nghị UBND xã Đông Ngũ xem xét khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công. Hết thời hạn theo quy định, UBND xã chưa thực hiện việc khởi kiện.
Ngày 27/7/2026, VKSND khu vực 4 ban hành Quyết định khởi kiện số 01/QĐ-VKS, yêu cầu Tòa án buộc ông Bình chấm dứt hành vi nuôi hàu trái phép; tháo dỡ công trình, vật liệu phục vụ việc nuôi hàu để trả lại UBND xã Đông Ngũ diện tích mặt biển đang lấn chiếm; đồng thời chấm dứt hành vi gây nguy cơ ô nhiễm môi trường biển.
Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của VKSND khu vực 4, buộc ông Bình thực hiện các nghĩa vụ nêu trên.
Việc theo dõi và rút kinh nghiệm phiên tòa tập trung vào trình tự, thủ tục tố tụng, kỹ năng tham gia hỏi, trình bày và bảo vệ yêu cầu khởi kiện, xử lý tình huống tại phiên tòa.
Qua đó, góp phần tích lũy kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ Kiểm sát viên, nâng cao chất lượng thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 trên địa bàn.
