Theo truyền thông quốc tế, các đợt tập kích bằng UAV sử dụng động cơ phản lực đang đặt phòng không Ukraine trước thách thức mới. Những biến thể phát triển từ dòng Shahed do Iran thiết kế di chuyển với tốc độ hàng trăm km/h, khiến các đơn vị bảo vệ Kiev chỉ có rất ít thời gian để bám bắt và đánh chặn.
Các doanh nghiệp quốc phòng Ukraine đang phát triển hệ thống động lực mới và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để dẫn đường cho UAV đánh chặn. Tuy nhiên, sản xuất đủ số lượng và huấn luyện lực lượng vận hành vẫn cần nhiều tháng.
Tốc độ và độ cao làm giảm cơ hội đánh chặn
So với UAV sử dụng cánh quạt, các mẫu phản lực Nga bay nhanh hơn và ở độ cao lớn hơn. Hai đặc điểm này khiến những đơn vị phòng không dựa vào súng máy hạng nặng gặp nhiều khó khăn.
Quân đội Ukraine cho biết gặp khó khăn trong việc theo dõi và đánh chặn UAV phản lực Nga do chúng di chuyển quá nhanh. Dù đã phát hiện mục tiêu trên radar, các đơn vị phòng không có rất ít thời gian phản ứng trước khi UAV vượt khỏi phạm vi đánh chặn. Độ cao lớn cũng khiến việc bắn chính xác trở nên khó khăn, ngay cả khi UAV bay ngay phía trên các binh sĩ.
Khoảng cách về tốc độ cũng gây khó cho các UAV đánh chặn của Ukraine. Những mẫu UAV đánh chặn nhanh nhất hiện thường đạt khoảng 300-400 km/h, chưa đủ để đối phó với mối đe dọa mới.
Ukraine sử dụng tác chiến điện tử và AI để hướng UAV Nga vào những hành lang hẹp trên không, tạo điều kiện cho phương tiện đánh chặn tiếp cận. Tuy nhiên, các biến thể Shahed phản lực đang gây khó cho cách đối phó này khi tốc độ và độ cao của mục tiêu vượt quá khả năng của nhiều thiết bị hiện có. Quân đội Ukraine đã bắt đầu huấn luyện với một mẫu UAV đánh chặn mới, có hệ thống làm mát nhằm ngăn pin quá nóng khi thiết bị được đẩy lên tốc độ cao hơn.
Trong lúc chờ các phương tiện đánh chặn mới, Ukraine phải huy động cả tiêm kích F-16 để đối phó với những UAV bay nhanh nhất. Tiêm kích F-16 có thể đánh chặn UAV phản lực, song số lượng máy bay của Ukraine còn ít và việc bảo dưỡng đòi hỏi nhiều công sức. Nhiều chiếc hiện đang chờ sửa chữa nên chưa thể tham gia tác chiến.
Ukraine còn phải đồng thời đối phó với tên lửa đạn đạo Nga trong bối cảnh lượng tên lửa đánh chặn giảm dần. Sự xuất hiện của UAV phản lực vì thế làm gia tăng sức ép lên hệ thống phòng không vốn đã phải ứng phó với nhiều loại mục tiêu.
Sản xuất hàng loạt là trở ngại lớn
Theo ông Oleksii Babenko, giám đốc điều hành công ty Vyriy Drones, Ukraine đã được cảnh báo về khả năng Nga triển khai UAV phản lực nhanh hơn, nhưng các nhà sản xuất chưa có giải pháp sẵn sàng khi những biến thể mới xuất hiện.
Các doanh nghiệp quốc phòng hiện tập trung vào UAV đánh chặn tốc độ cao, hệ thống động lực mới và khả năng dẫn đường tự động. Trở ngại lớn nhất là mở rộng sản xuất, bởi việc mua linh kiện, thử nghiệm thiết kế và huấn luyện lực lượng vận hành đều cần thời gian.
Nguồn cung động cơ phản lực cỡ nhỏ là một trong những nút thắt. Phần lớn động cơ này đến từ các nhà sản xuất châu Âu, trong khi năng lực sản xuất của họ thấp hơn nhiều so với nhu cầu tiềm năng của Ukraine.
Theo truyền thông quốc tế, ít nhất một doanh nghiệp quốc phòng Ukraine đã thử nghiệm thành công thiết bị đánh chặn UAV phản lực Nga, nhưng việc mở rộng sản xuất để đáp ứng nhu cầu của lực lượng phòng không vẫn cần thêm thời gian. Quá trình này được dự báo có thể mất 3-4 tháng hoặc nhiều hơn. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã kêu gọi đẩy nhanh sản xuất.
Trong thời gian chờ các phương tiện mới được triển khai rộng rãi, các đợt tập kích vẫn tiếp tục nhắm vào hệ thống năng lượng, công nghiệp, đường sắt, bưu điện, viễn thông và hoạt động xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine. Tại Kiev, nguồn cung thực phẩm bị gián đoạn, tiếng nổ xuất hiện cả ngày lẫn đêm và các cuộc tấn công tiến gần hơn tới trung tâm.
Việc thử nghiệm thành công cho thấy Ukraine đã có khả năng đối phó với UAV phản lực. Thách thức tiếp theo là đưa khả năng đó tới đủ đơn vị phòng không, đủ nhanh để giảm thiệt hại trong các đợt tập kích liên tiếp.
