Vì sao Kordofan trở thành chiến trường quan trọng ở Sudan?

Kordofan, khu vực nằm giữa Darfur ở phía Tây và miền Trung Sudan, đang trở thành một trong những chiến trường quan trọng nhất trong cuộc xung đột giữa quân đội Sudan và lực lượng bán quân sự RSF.

sudan.jpg
Bản đồ các cuộc tấn công tại Sudan giai đoạn 2023-2026. Nguồn: ACLED/Al Jazeera

Giao tranh tại Kordofan leo thang từ cuối năm 2025, khi Lực lượng Vũ trang Sudan (SAF) và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) tranh giành quyền kiểm soát khu vực chiến lược này. Kordofan gồm ba bang North Kordofan, South Kordofan và West Kordofan, nằm giữa vùng trung tâm do quân đội kiểm soát và Darfur, nơi RSF chiếm phần lớn lãnh thổ.

Trong những tháng gần đây, quân đội Sudan đã đẩy RSF khỏi phần lớn Bắc Kordofan. Tuy nhiên, giao tranh vẫn tiếp diễn, đặc biệt qua các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái nhằm vào nhiều thị trấn và cơ sở dân sự.

Theo phân tích dữ liệu của Al Jazeera từ tổ chức giám sát xung đột ACLED, Sudan ghi nhận 14.648 vụ tấn công từ ngày 15/4/2023 đến 19/9/2026. Trong đó, ba bang Kordofan chiếm khoảng 19,7%, tương đương 2.876 vụ, chỉ đứng sau Khartoum nếu tính cả khu vực này như một đơn vị.

Sau khi el-Fasher, thành phố lớn cuối cùng tại Darfur do quân đội Sudan và các đồng minh kiểm soát, thất thủ vào tháng 10/2025, Kordofan trở thành tâm điểm mới của cuộc chiến.

Vị trí địa lý khiến khu vực này có ý nghĩa chiến lược khi nằm giữa Darfur do RSF kiểm soát và các vùng miền Trung, miền Bắc, miền Đông do quân đội nắm giữ. Kiểm soát Kordofan có thể tạo hành lang kết nối các vùng ảnh hưởng và mở đường tiến về những trung tâm quan trọng của đối phương.

Trên toàn Sudan, Khartoum vẫn là nơi ghi nhận nhiều vụ tấn công nhất với 5.719 vụ, chiếm 39% tổng số. Bắc Darfur đứng thứ hai với 1.999 vụ, trong khi Gezira ghi nhận 1.435 vụ.

SAF liên quan tới 52% số vụ tấn công được ghi nhận trong toàn quốc, so với 34,7% của RSF. Tuy nhiên, cán cân thay đổi theo thời gian khi RSF vượt SAF về số vụ tấn công từ cuối năm 2024 đến giữa năm 2025. Kể từ tháng 8/2025, số vụ tấn công của hai bên tương đối sát nhau, với SAF thường nhỉnh hơn.

Bắc Kordofan là bang chịu ảnh hưởng nặng nhất trong ba bang Kordofan, với 1.205 vụ tấn công, chiếm 44% tổng số của khu vực. Sheikan là địa bàn ghi nhận nhiều nhất, với 497 vụ.

Địa phương này bao gồm el-Obeid, thủ phủ Bắc Kordofan và một trung tâm thương mại, hành chính quan trọng nối miền Trung Sudan với phía Tây. Nếu kiểm soát được thành phố, RSF có thể mở tuyến đường về phía Đông, hướng tới Khartoum.

Ngày 9/9, một cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào một trường cao đẳng ở el-Obeid đã phá hủy phần mái tòa nhà và khiến một nhân viên an ninh thiệt mạng. Một sinh viên vừa hoàn thành kỳ thi tại đây một ngày trước đó nói với truyền thông Mỹ rằng vụ tấn công khiến cơ sở giáo dục bị tàn phá nghiêm trọng.

Tại Nam Kordofan, Dilling là điểm nóng nhất với 242 vụ tấn công, tiếp đến là Kadugli với 107 vụ. Trong khi đó, Tây Kordofan ghi nhận giao tranh phân bổ tương đối đồng đều, với Babnusa có 142 vụ, En Nuhud 119 vụ và Al Khiwai 112 vụ.

ACLED ghi nhận ít nhất 12.314 người thiệt mạng tại Kordofan kể từ tháng 4/2023. SAF liên quan tới 46% số vụ tấn công tại ba bang, RSF 32%, còn lại thuộc các lực lượng khác.

Chiến sự tại Kordofan cũng tạo ra làn sóng di dời mới. Liên hợp quốc ước tính khoảng 8,6 triệu người vẫn phải di dời trong nước trên toàn Sudan, dù con số này giảm từ mức đỉnh 11,6 triệu vào tháng 1/2025.

Theo Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), số người mới phải rời bỏ nhà cửa tại Kordofan kể từ khi giao tranh leo thang vào tháng 10/2025 đã tăng 65% trong bốn tháng, từ hơn 132.000 người vào tháng 2 lên ít nhất 219.000 người vào cuối tháng 6.

El-Obeid, nơi có khoảng 500.000 người sinh sống, trong đó hơn 83.000 người phải di dời, đang đối mặt nguy cơ bị tấn công trên quy mô lớn. Tổng giám đốc IOM Amy Pope cảnh báo các gia đình tại Sudan không chỉ phải chạy trốn bạo lực mà còn mất khả năng tiếp cận nước sạch, điện và dịch vụ y tế.

Với vị trí nằm giữa Darfur và các vùng trung tâm, Kordofan đang trở thành mắt xích chiến lược trong cuộc chiến Sudan. Giao tranh tại đây không chỉ quyết định quyền kiểm soát lãnh thổ mà còn có thể ảnh hưởng tới khả năng kết nối và mở rộng vùng kiểm soát của cả SAF và RSF.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn