Theo truyền thông Mỹ ngày 5/10, phân tích của công ty đầu tư kim loại quý BullionVault dựa trên dữ liệu của Hong Kong cho thấy, trong 7 tháng đầu năm 2026, Hong Kong (Trung Quốc) đã nhập khẩu 112,7 tấn vàng có nguồn gốc từ Nga.
Lượng vàng nhập khẩu này đã vượt mức kỷ lục 92,1 tấn của cả năm 2025 và cao hơn nhiều so với mức chỉ 3,3 tấn vào năm 2021, trước khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.
Các nhà phân tích nhận định rằng đà tăng trên cho thấy hoạt động kinh doanh vàng của Nga đã chuyển hướng kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine bắt đầu vào năm 2022, khiến các nhà sản xuất vàng của nước này bị loại khỏi những thị trường lớn ở phương Tây.
Trong 7 tháng đầu năm nay, vàng thỏi của Nga chiếm gần 15% lượng vàng nhập khẩu vào Hong Kong, tăng mạnh so với mức chỉ 0,6% vào năm 2021.
Bà Vita Spivak, cố vấn cấp cao tại Gatehouse Advisory Partners, cho biết: “Hong Kong đã trở thành một trung tâm quan trọng trong hoạt động thương mại Nga - Trung kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt bắt đầu”. Phần lớn vàng được đưa vào Trung Quốc đại lục vì nước này không áp đặt các lệnh trừng phạt đối với vàng Nga.
Bà Spivak nhấn mạnh: “Đối với vàng thỏi, Hong Kong còn có những lợi thế khác ngoài việc né tránh các lệnh trừng phạt. Thành phố này tạo điều kiện tiếp cận trực tiếp với thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới”.
Hiệp hội Thị trường Vàng thỏi London (LBMA) đã đình chỉ 6 nhà tinh luyện vàng và bạc của Nga khỏi các danh sách được công nhận đủ tiêu chuẩn giao nhận vào tháng 3/2022. Sau đó, Mỹ, Anh và các nước phương Tây khác áp đặt các hạn chế đối với vàng Nga, đóng cửa những thị trường vốn trước đây là điểm đến chủ yếu của vàng nước này.
Trước khi xảy ra chiến tranh, ngành vàng của Nga phụ thuộc nhiều vào Anh. Theo dữ liệu của BullionVault, lượng vàng Nga xuất khẩu sang Anh trong giai đoạn 2019-2021 tương đương khoảng 2/3 sản lượng vàng khai thác của nước này.
Ông Adrian Ash, Giám đốc nghiên cứu tại BullionVault, bình luận: “Việc dữ liệu chính thức của Hong Kong cho thấy rõ lượng vàng Nga nhập khẩu tăng mạnh phản ánh hình thức hỗ trợ và thương mại song phương mà Tổng thống Putin nhiều lần cảm ơn Chủ tịch Tập Cận Bình. Đương nhiên, xuất khẩu vàng của Nga sang Anh và các nước phương Tây áp đặt trừng phạt đã sụt giảm mạnh”.
Hong Kong là một lựa chọn thay thế tự nhiên. Thành phố này từ lâu đã đóng vai trò cửa ngõ đưa vàng vào Trung Quốc đại lục, thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, đồng thời nhanh chóng mở rộng cơ sở hạ tầng lưu trữ, thanh toán bù trừ và giao dịch vàng.
Theo bà Rhona O’Connell, người đứng đầu bộ phận phân tích thị trường khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi (EMEA) và châu Á tại StoneX, Hong Kong từ lâu đã là trung tâm trung chuyển quan trọng đối với vàng đưa vào Trung Quốc. Bà nói Hong Kong đang cạnh tranh với Singapore để giành vị thế trung tâm hàng đầu và đi trước khoảng 6 tháng về cơ sở hạ tầng.
Trong lịch sử, Hong Kong là cửa ngõ chính để Trung Quốc nhập khẩu vàng. Tuy nhiên, theo S&P Global, Trung Quốc đã mở thêm các trung tâm nhập khẩu khác, trong đó có Thâm Quyến và Bắc Kinh, qua đó làm giảm thị phần của Hong Kong.
Dòng vàng Nga đổ vào Hong Kong diễn ra đúng thời điểm Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh mua vàng trên quy mô rộng hơn.
Trung Quốc đã đưa vàng vào danh sách “khoáng sản chiến lược” và ngày càng coi vàng là kênh lưu giữ giá trị đối với các hộ gia đình, trong khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) tiếp tục bổ sung vàng vào dự trữ.
Dữ liệu của S&P Global cho thấy lượng vàng dự trữ chính thức của Trung Quốc đã tăng hơn 40 tấn trong nửa đầu năm 2026, cao hơn gấp đôi lượng mua vào cùng kỳ năm trước.
Ông Charles Chang, phụ trách các doanh nghiệp tại Trung Quốc đại lục thuộc S&P Global Ratings, bình luận: “Chúng tôi biết rằng dù là PBOC hay người tiêu dùng Trung Quốc, tất cả đều đã mua khá nhiều vàng. Trong thời kỳ bất ổn cao, người tiêu dùng có xu hướng muốn bảo vệ khoản tiết kiệm của mình và họ coi vàng là một trong những phương tiện để làm điều đó”.
