'Vân du' với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt

Nhân kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, họa sỹ sơn ta Trần Tuấn Long sẽ tổ chức triển lãm “Vân du”, trưng bày loạt tranh sơn mài khổ lớn về tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
Chú thích ảnh
Tác phẩm trưng bày tại triển lãm. Ảnh: Tác giả cung cấp

Triển lãm sẽ khai mạc vào chiều 8/3 tại Trung tâm Nghệ thuật Thành Đông Babeeni (đường Trường Chinh, phường Tân Bình, thành phố Hải Dương) và kéo dài đến hết ngày 8/4/2023.

Triển lãm sơn mài “Vân Du” phản ánh tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt là món quà ý nghĩa mà họa sỹ Trần Tuấn Long gửi đến công chúng nhân kỷ niệm 25 năm họa sỹ vẽ bức sơn mài đầu tiên về “Thế giới lên đồng của người Việt” và kỷ niệm 6 năm ngày khai mạc Triển lãm “Giá thánh” - triển lãm đầu tiên trên cả nước về Đạo Mẫu bằng chất liệu sơn mài tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Triển lãm “Vân du” trưng bày 20 tác phẩm sơn mài khổ lớn, trong đó một nửa là các tranh đã từng trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật trước đây, mà tác giả vẫn lưu lại như một sưu tập gia sản quý, tự sáng tạo của mình tại gia. Một nửa là các sáng tác mới nhất, đầy kịch tính, trong đó có 3 bức phong cảnh tại các phủ, đền, thường diễn ra nghi lễ hầu đồng lớn như Phủ Tây Hồ (Hà Nội), Miếu Vua Bà ở thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh), quê hương của họa sỹ, cũng là nơi diễn ra những mạch cảm xúc đầu tiên khiến ông bắt tay đi vào con đường đại lộ vẽ Sơn mài Hầu Đồng.

Nhận định về mảng hội họa sơn mài vẽ Đạo Mẫu của Trần Tuấn Long, có các ý kiến nhiều chiều từ khán giả đủ mọi cung bậc, tầng lớp. Nhưng đánh giá thành công nhất là “hệ tác phẩm” này tập hợp tựu trung được thực sự “đương đại nét” - ở ba điểm. Đó là sự dân tộc tính - dân tộc hóa chiếu gương lại những tia sáng về một tín ngưỡng duy nhất của dân tộc ta bằng chất liệu sơn ta đặc trưng. Hình khối, bố cục từng bức vẽ vừa khoa học, hiện đại của nghệ thuật phương Tây, vừa giao duyên được với chi tiết "chiết xuất" từ tranh thờ cổ truyền. Tập hợp thể tạng, thần thái, phông nền tạo hình đều hiện ra đậm đà bản sắc, vừa sang trọng, vừa hướng tới nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của đông đảo nhân dân ta…

Chú thích ảnh
Tác phẩm trưng bày tại triển lãm. Ảnh: Tác giả cung cấp

Cho đến nay, câu hỏi tại sao tục thờ Mẫu lại là tín ngưỡng duy nhất do chính dân tộc Việt xứ Bắc sinh ra, trường tồn hàng nghìn năm tuổi, đã được nhiều tác giả đề cập trong công trình văn hóa học. Nhưng về nghi lễ lê đồng, từ ngàn năm vẫn khiến cho nhiều người rung động vẫn sẽ là câu hỏi khó có thể giải đáp. Do đó, họa sỹ Trần Tuấn Long chọn một lối đi riêng để nêu ra một cách lý giải cho công chúng về nghi lễ này...

Họa sỹ Trần Tuấn Long sinh ngày 10/3/1967 tại Quảng Yên - Quảng Ninh. Ông đã theo học Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, thành viên nhóm họa sỹ Sơn ta Việt Nam và nhóm Moutain Stars. Ông từng giành nhiều giải thưởng lớn như: Giải thưởng Mỹ thuật Việt Nam -ASEAN năm 2003; Giải thưởng Mỹ thuật khu vực I Hà Nội năm 2005; Giải Nhất Giải thưởng Hội Mỹ thuật Việt Nam năm 2015; Giải Nhì Khu vực I Hà Nội năm 2015… Ông đã tham gia nhiều triển lãm tranh trong nước và quốc tế.

Phương Lan (TTXVN)

Dành cho bạn

Đa dạng hoạt động lan tỏa văn hóa Việt Nam qua những trang sách

Đa dạng hoạt động lan tỏa văn hóa Việt Nam qua những trang sách

Hướng đến Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026, Đường sách TP Hồ Chí Minh tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và khuyến đọc với chủ đề “Văn hóa Việt Nam qua những trang sách”, diễn ra từ ngày 18/11 đến 6/12.

Trao đổi kinh nghiệm bảo tồn nghề làm giấy truyền thống

Trao đổi kinh nghiệm bảo tồn nghề làm giấy truyền thống

Ngày 13/11, tại Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Dân gian quốc gia Hàn Quốc đồng tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề "Nghề làm giấy Hanji của Hàn Quốc và giấy Dó của Việt Nam: Bảo tồn, diễn giải và đối thoại văn hóa".

Giữ mạch hồn quê bằng tình yêu ví, giặm

Giữ mạch hồn quê bằng tình yêu ví, giặm

Từ những giờ học âm nhạc, buổi sinh hoạt ngoại khóa đến các câu lạc bộ dân ca trong trường học, những làn điệu ví, giặm đang được thế hệ trẻ Nghệ An đón nhận bằng tình yêu và sự say mê. Khi học sinh không chỉ nghe mà còn trực tiếp cất lên câu hát quê hương, di sản văn hóa truyền thống có thêm cơ hội được trao truyền, tiếp nối và hòa nhịp trong đời sống đương đại.

Nghệ nhân Việt - Hàn trình diễn nghề làm giấy truyền thống

Nghệ nhân Việt - Hàn trình diễn nghề làm giấy truyền thống

Ngày 13/11, tại Hà Nội, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Dân gian Quốc gia Hàn Quốc tổ chức hội thảo quốc tế về nghề làm giấy Hanji và giấy dó, nhằm bảo tồn tri thức bản địa, tôn vinh nghệ nhân và thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia.