Trong không gian tĩnh lặng của những ngôi đình cổ, sắc vóc của sơn ta vẫn luôn tỏa ra một sức hút kỳ lạ. Giữa nhịp sống hối hả, những người thợ vẽ vẫn âm thầm gìn giữ nếp nghề, để sắc màu huyền bí sâu thẳm ấy mãi là báu vật trong kho tàng văn hóa dân tộc.
Chiều 15/4, tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ đã diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa nghề truyền thống với chủ đề “Chạm nghề Phố cổ 2026” do Ban quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội tổ chức.
Xã Chuyên Mỹ (Hà Nội) hiện có nhiều làng nghề truyền thống tiêu biểu, trong đó, nghề khảm trai và sơn mài đã được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo toàn cầu.
* Ngày 17/1/1960: Ngày Bến Tre đồng khởi * Ngày 17/1/2017: Nghề sơn mài Tương Bình Hiệp được công nhận là Di sản phi vật thể cấp Quốc gia * Ngày 17/1/2025: Khai trương cặp Cửa khẩu Quốc tế đường bộ và đường sông Thường Phước - Kaoh Roka
Về làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) những ngày giáp Tết, khi sắc xuân khẽ chạm lên từng mái ngói nâu sẫm, du khách không chỉ tìm lại nhịp sống xưa cũ của một vùng đất trầm tích văn hoá, mà còn được chiêm ngưỡng một sáng tạo mỹ thuật độc đáo, đó là bộ bàn ghế sơn mài tạo hình các chú ngựa – linh vật đón xuân Bính Ngọ 2026, do nghệ nhân trẻ Nguyễn Tấn Phát nghiên cứu và chế tác.
Triển lãm “An & Huy - Tình nhân & Ánh sáng” tại Sigma Gallery (TP Hồ Chí Minh) giới thiệu gần 50 tác phẩm mới của hai họa sĩ Đặng Thu An và Nguyễn Đức Huy. Sự kiện nhận được nhiều đánh giá từ giới chuyên môn về sự hòa quyện tinh tế giữa sơn dầu và sơn mài, giữa truyền thống và hiện đại, tạo nên một không gian nghệ thuật lắng sâu, giàu nhân văn.
Rời xa nhịp sống hối hả nơi phố thị, theo Quốc lộ 1A xuôi về cửa ngõ phía Nam Hà Nội, mọi người đến vùng quê Chuyên Mỹ - nơi con sông Nhuệ uốn lượn, ôm lấy làng nghề khảm trai, sơn mài trứ danh đã tồn tại cả nghìn năm.
Chiều 9/9, Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh khai mạc triển lãm Những vì sao trong đêm, giới thiệu 54 tác phẩm sơn mài giàu cảm xúc, kết hợp chất liệu truyền thống với bút pháp hiện đại, mang đến không gian trải nghiệm mới mẻ cho công chúng.
Kết hợp chất liệu truyền thống với lối vẽ trừu tượng, triển lãm "Tái Sinh" của họa sĩ Hùng Rô (tên thật Nguyễn Mạnh Hùng) mở ra không gian thiền định, thấm đẫm hơi thở Phật giáo và vẻ đẹp thiên nhiên. Hình tượng hoa sen, Đức Phật cùng những ẩn dụ tái sinh trở thành cảm hứng chủ đạo xuyên suốt 19 tác phẩm sơn mài được giới thiệu lần này.
Trong hành trình tìm kiếm vẻ đẹp qua những chất liệu truyền thống, có một người họa sĩ đã dồn hết tâm huyết, sự sáng tạo và niềm đam mê vào một chất liệu mang đậm dấu ấn văn hóa Việt - sơn mài. Hơn 20 năm gắn bó với nghệ thuật sơn mài truyền thống, chị đã chắp cánh cho những bức tranh sơn mài bay bổng, sống động và đầy kỳ ảo. Chị là họa sĩ Phạm Ngọc Mỵ.
Với nghệ nhân sơn mài Nguyễn Tấn Phát (41 tuổi, thị xã Sơn Tây, Hà Nội), Xuân Ất Tỵ 2025 thật ý nghĩa, khi anh thành công đưa những chất liệu đồng quê mộc mạc vào các sản phẩm sơn mài để các sản phẩm bừng sáng trong nhịp sống hiện đại.
Xã Duyên Thái (huyện Thường Tín, Hà Nội) đang tập trung thu hút khách từ thế mạnh làng nghề truyền thống sơn mài và hướng tới xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.
Từ ngày 3-9/12, tại Nhà triển lãm mỹ thuật 16 Ngô Quyền (Hoàn Kiếm, Hà Nội) diễn ra triển lãm “Duyên khởi”, trưng bày 60 tác phẩm hội họa của 6 họa sỹ đương đại, cùng có chung niềm đam mê với chất liệu sơn mài. Đó là các họa sỹ: Phạm Tuyết, Nguyễn Thị Hằng Nga, Tào Tuấn Linh, Huỳnh Mai Trâm, Nguyễn Xuân Đam, Lily Lai. 6 con người với 6 cách tiếp cận, lối biểu đạt hội họa khác nhau, nhưng đều có chung tình yêu với hội họa, say mê chất liệu sơn mài.
Với mong muốn chia sẻ về hành trình gìn giữ và tôn vinh những giá trị tinh hoa của sơn mài Việt, không gian văn hóa Hanoia House đã tổ chức tọa đàm “Thổi hồn đương đại vào sơn mài truyền thống” tại Hà Nội.
Tối 3/3, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội, đã khai mạc Triển lãm tranh “Hào khí Thăng Long”. Triển lãm lần đầu tiên trưng bày, giới thiệu đến công chúng 23 tác phẩm tranh sơn mài, sơn khắc khổ lớn cùng tranh sơn dầu của họa sỹ Nguyễn Anh Thường và họa sỹ Vũ Hồng Ngọc.
Nhân kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3, họa sỹ sơn ta Trần Tuấn Long sẽ tổ chức triển lãm “Vân du”, trưng bày loạt tranh sơn mài khổ lớn về tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
Nững ngày giáp Tết, trong không gian xưởng chế tác tại thôn Mông Phụ, làng cổ Đường Lâm (thị xã Sơn Tây, Hà Nội), hàng nghìn tượng gỗ khảm sơn mài mang hình mèo ngộ nghĩnh xếp hàng đợi “ra mắt” công chúng.
