Vụ việc hiện được xem xét tại Tòa trọng tài ở La Haye, xoay quanh thỏa thuận ký năm 2022 dưới thời cựu Thủ tướng Rishi Sunak. Theo đó, một số người xin tị nạn đến Anh sẽ được chuyển tới Rwanda để xử lý hồ sơ. Tuy nhiên, Chính phủ của Thủ tướng Keir Starmer đã hủy bỏ chính sách này vào năm 2024.
Phía Rwanda cho rằng nước này đã đầu tư đáng kể để chuẩn bị thực hiện thỏa thuận, bao gồm xây dựng hệ thống tiếp nhận, cơ chế xử lý hồ sơ và cơ sở hạ tầng liên quan. Kigali lập luận rằng Anh vẫn có nghĩa vụ thanh toán chi phí theo cam kết ban đầu, đồng thời chỉ trích việc hủy bỏ thỏa thuận mà không thông báo chính thức. Trong khi đó, phía Anh khẳng định không có nghĩa vụ chi trả, cho rằng hai bên đã đạt được thỏa thuận mới vào cuối năm 2024.
Giới chuyên gia nhận định kết quả vụ kiện có thể phụ thuộc vào tính pháp lý của các thỏa thuận bổ sung giữa hai bên. Đồng thời, đây cũng là phép thử quan trọng đối với các mô hình hợp tác “nước thứ ba” trong xử lý người di cư.
Tranh chấp không chỉ mang yếu tố tài chính mà còn phản ánh những khác biệt sâu sắc về cách tiếp cận vấn đề di cư, vốn gây nhiều tranh cãi tại châu Âu. Phán quyết sắp tới được cho là có thể tạo tiền lệ cho các thỏa thuận di cư xuyên khu vực trong tương lai.
