Theo kênh CNBC (Mỹ), bảng mạch in tạo ra vô số cơ hội cho đối phương xâm nhập và cài đặt linh kiện độc hại. Lỗ hổng này đã phát sinh lo ngại về an ninh quốc gia nghiêm trọng đến mức Bộ Chiến tranh Mỹ đang yêu cầu phần lớn các giao dịch mua sắm của cơ quan này phải xuất phát từ nhà máy nội địa.
Ông Mike Cadenazzi, Trợ lý Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với CNBC: "Chip, đế chip và bảng mạch in đều có thể trở thành những điểm yếu để các đối tượng xấu lợi dụng tấn công". Ông cảnh báo rằng trong kịch bản tồi tệ nhất, một bảng mạch bị can thiệp có thể khiến "tên lửa gặp sự cố khi đang bay".
Khoảng 30% nguồn cung bảng mạch in của thế giới trước đây đến từ Mỹ. Theo Hiệp hội Bảng mạch in Mỹ (PCBAA), con số này đã giảm xuống chỉ còn 4%. Năng lực sản xuất của Mỹ không thể đuổi kịp các nhà sản xuất Trung Quốc, nơi chi phí nguyên vật liệu và nhân công thấp hơn. Giám đốc điều hành PCBAA - ông David Schild cho biết hiện nay 6/10 bảng mạch in được sản xuất tại Trung Quốc đại lục, điều mà ông mô tả là "sự phụ thuộc đầy rủi ro".
Chính phủ Mỹ hiện đang cân nhắc trợ cấp để thúc đẩy sản xuất bảng mạch in nội địa, với các nhà lập pháp ở cả lưỡng viện Quốc hội đang đưa ra dự luật liên quan đến các ưu đãi tài chính cho việc sản xuất và mua hàng Mỹ.
Những nỗ lực này trùng hợp với căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Trung Quốc trong cuộc chiến giành ưu thế về AI. Nhưng an ninh quốc gia không phải là mối quan ngại duy nhất. Nguồn cung bảng mạch in nội địa Mỹ cũng không đủ để đáp ứng nhu cầu về AI và quốc phòng.
TTM Technologies và Sanmina là hai công ty niêm yết duy nhất sản xuất bảng mạch in tại Mỹ. Các công ty này đang phải vật lộn để đáp ứng nhu cầu quân sự trong bối cảnh xung đột đang diễn ra ở Trung Đông và Ukraine.
Chiến sự Iran cũng làm gián đoạn nguồn cung một số nguyên liệu thô quan trọng. Victory Giant (Trung Quốc), một trong những nhà sản xuất bảng mạch in lớn nhất thế giới đồng thời là nhà cung cấp của Nvidia, đã cảnh báo vào tháng 4 rằng xung đột ở Trung Đông có thể đẩy giá các nguyên liệu chính như đồng và nhựa lên cao.
Theo báo cáo của Goldman Sachs được hãng thông tấn Reuters (Anh) trích dẫn, giá bảng mạch in đã tăng tới 40% trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 4. TTM Technologies nói với CNBC vào tháng 5 rằng họ đang tăng giá từ 5% đến 25%.
Trong nỗ lực giải quyết vấn đề thiếu hụt năng lực sản xuất và hỗ trợ Mỹ trong việc bắt kịp Trung Quốc, TTM Technologies đang nhanh chóng mở rộng quy mô sản xuất trong nước với một nhà máy mới ở Syracuse, New York và một nhà máy lớn hơn nữa ở Wisconsin cũng sẽ được xây dựng trong năm nay. Khi đi vào hoạt động, TTM Technologies sẽ vận hành 7 nhà máy ở châu Á, với nhà máy lớn nhất vẫn ở Trung Quốc và tổng cộng 18 nhà máy ở Mỹ.
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia yêu cầu “Phát triển nhanh và bền vững, từng bước tự chủ về công nghệ, nhất là công nghệ chiến lược”.
Do đó, Việt Nam có thể xây dựng Chương trình phát triển PCB và linh kiện điện tử chiến lược. Chính phủ cần tạo thị trường, hạ tầng, tiêu chuẩn và cơ chế hỗ trợ để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn.
