Ông Nguyễn Văn Long khẳng định, việc chỉ đạo tổ chức nghiên cứu, đánh giá, kiểm nghiệm, khảo nghiệm và cấp phép lưu hành vaccine dịch tả lợn châu Phi rất chặt chẽ, đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam, đáp ứng yêu cầu khoa học. Việc đánh giá không chỉ riêng Việt Nam tự đánh giá mà còn có sự đánh giá của các chuyên gia độc lập, các nhà khoa học quốc tế.
Cụ thể, các nhà khoa học của Hoa Kỳ đã có văn bản khẳng định kết quả nghiên cứu là phù hợp. Bên cạnh đó, các chuyên gia độc lập của các tạp chí quốc tế cũng đã khẳng định việc tổ chức nghiên cứu, đánh giá cấp phép lưu hành rất chặt chẽ.
Thực hiện chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tất cả các lô vaccine trước khi đưa ra sử dụng phải đảm bảo 3 chỉ tiêu quan trọng là vô trùng, an toàn và hiệu lực. Cụ thể, trong ba lô Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cục Thú y cho phép đưa ra sử dụng theo chỉ đạo đều được kiểm nghiệm, khảo nghiệm và đều đáp ứng các tiêu chí trên.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo chỉ cho phép sử dụng 600.000 liều dưới sự giám sát của các cơ quan thú y.
Theo ông Nguyễn Văn Long, để được sử dụng vaccine, việc đầu tiên là bất kỳ tổ chức, cá nhân, hộ chăn nuôi có nhu cầu sử dụng vaccine thì cần phải đăng ký có bản cam kết và thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
Tiếp đến, cơ quan thú y phải xuống kiểm tra thực tế đặc điểm, tình hình dịch tễ đàn lợn để xem xét quyết định có được sử dụng tiêm vaccine dịch tả lợn châu Phi hay không. Khi tiêm sẽ phải có sự giám sát, hướng dẫn của cơ quan thú y cũng như Công ty cổ phần Thuốc thú y Trung ương Navetco. Sau khi tiêm phải theo dõi lâm sàng liên tục, tối thiểu là 28 ngày để xem lợn có phản ứng gì và kịp thời có biện pháp xử lý nếu có.
Sau khi theo dõi 28 ngày, sẽ phải lấy mẫu để kiểm tra virus vaccine có bài thải, có nguy cơ gây bệnh hay không; chứng minh xem vaccine được sử dụng trong điều kiện thực tiễn có đáp ứng yêu cầu về bảo hộ cho đàn vật nuôi hay không. Bộ đã có những hướng dẫn và chỉ đạo rất rõ ràng, cụ thể như trên, ông Nguyễn Văn Long nhấn mạnh.
Về triển khai, thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, có 20 tỉnh, thành phố đăng ký sử dụng với 4.494 liều tương đương 4.494 con lợn. Đến thời điểm hiện nay, có 27 con lợn có phản ứng và chết, chiếm 0,6%. Đây là tỷ lệ bình thường so với các loại vaccine thú y khác đã và đang được sử dụng.
Về tình trạng lợn chết do tiêm vaccine dịch tả lợn châu Phi vừa qua, ông Nguyễn Văn Long cho biết, do Công ty Navetco và địa phương đã không thực hiện theo đúng chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Cục Thú y.
Cụ thể, Công ty Navetco cung ứng vaccine cho Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Bình Định. Sau đó, Chi cục đã có sai sót là để cho Trạm Vật tư thú y cung ứng trực tiếp cho các đại lý thuốc thú y. Các đại lý lại bán tự do cho người chăn nuôi. Đây là việc không theo đúng chỉ đạo Bộ; không tuân thủ hướng dẫn sử dụng, dẫn đến người chăn nuôi tiêm cho tất cả các loại lợn: lợn nái, đực giống, lợn con theo mẹ và lợn thịt.
“Việc bán ở đâu, số lượng như thế nào cũng không kiểm soát được. Dẫn đến khi xảy ra tình huống, cơ quan thú y, chính quyền địa phương cũng không nắm được”, ông Nguyễn Văn Long cho biết.
Theo tổng hợp, 3 tỉnh Bình Định, Phú Yên và Quảng Ngãi đã thực hiện không theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cục Thú y là 17.750 liều, tương đương 17.750 con lợn. Số lợn bị phản ứng, chết theo báo cáo của người dân là 1.392 con. Tuy nhiên, các đoàn công tác của Cục Thú y đi kiểm tra thực tế cho thấy, số liệu khai báo không trung thực. Có hộ ở Quảng Ngãi có 102 con; trong đó có 2 con chết. Số còn lại đã bán chạy nhưng vẫn khai báo có 102 con chết.
Trước tình trạng trên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã yêu cầu kiểm điểm, rút kinh nghiệm Công ty Navetco trong việc không tuân thủ chỉ đạo của Bộ. Bộ cũng đã yêu cầu các địa phương, đặc biệt là tại 3 tỉnh để xảy ra sự cố kiểm điểm tập thể, cá nhân để xảy ra tình trạng cung ứng, sử dụng vaccine không theo đúng chỉ đạo.
Bên cạnh đó, Bộ cũng chỉ đạo cơ quan thú y, chính quyền địa phương cùng với doanh nghiệp tập trung khắc phục ngay sự cố tại 3 tỉnh này. Đồng thời, tất cả 20 tỉnh, thành phố nghiêm túc, rút kinh nghiệm bài học của Bình Định, Phú Yên và Quảng Ngãi trong việc tuân thủ chỉ đạo của Bộ, hướng dẫn của Cục Thú y.
