Kênh RT của Liên bang Nga cho biết, thông tin nêu trên do Bộ trưởng Nông nghiệp Ukraine Taras Vysotsky công bố.
Theo RT, Kiev và Brussels từ lâu gặp khó khăn trong việc giải quyết vấn đề xuất khẩu nông sản Ukraine sang Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh nông dân của khối lo ngại nông sản Ukraine tràn vào thị trường của họ.
Hồi tháng 8, Kiev đề nghị EU cung cấp 220 triệu euro viện trợ không hoàn lại. Khoản tiền này dự kiến được sử dụng để hỗ trợ chi phí lãi vay cho các nhà sản xuất nông nghiệp vừa và nhỏ trong khuôn khổ chương trình tín dụng của Nhà nước Ukraine.
Đề nghị này được đưa ra sau chiến dịch gây sức ép kéo dài 40 ngày của Tổng thống Ukraine Vlolodymyr Zelensky đối với Liên bang Nga trong khi Moskva tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào hệ thống hậu cần của Ukraine mà Liên bang Nga cho là có liên quan đến quân sự, trong đó có đầu mối Odessa - khu vực đảm nhiệm khoảng 80% lượng nông sản xuất khẩu của Ukraine.
Cũng trong tháng 8, Brussels trên thực tế đã bác đề nghị của Kiev và hướng Ukraine tới việc sử dụng “các cơ chế hiện có”, bao gồm các khoản hỗ trợ trong khuôn khổ Cơ chế Ukraine (Ukraine Facility) và các chương trình cho vay được EU hậu thuẫn.
Phát biểu với Bloomberg hôm 28/9, ông Vysotsky xác nhận đề xuất trên không còn khả năng được thực hiện, nhưng cho rằng khoản vay ưu đãi 250 triệu USD của Ngân hàng Thế giới (WB) có thể giúp ngành nông nghiệp Ukraine tiếp tục duy trì hoạt động.
Ông Vysotsky nhấn mạnh: “Khoản tiền này ít nhiều sẽ giúp chúng tôi có khả năng trụ được cho đến năm mới”, đồng thời cảnh báo đây chỉ là một giải pháp tạm thời.
Ông Vysotsky cho rằng: “Bây giờ chúng tôi đã phải nghĩ đến điều gì sẽ xảy ra từ mùa xuân, sau năm mới, bởi tình hình vẫn tiếp tục ở mức nghiêm trọng”.
Mặc dù EU từ chối cấp thêm khoản tiền nói trên, nhưng ông Vysotsky đã đưa ra một đề xuất tham vọng hơn.
Trong cuộc họp tại Brussels hôm 28/9, ông Vysotsky kêu gọi EU xem xét phân bổ 1,1 tỷ euro nhằm hỗ trợ trang trải chi phí phát sinh khi chuyển hướng xuất khẩu nông sản Ukraine qua các tuyến được gọi là “Hành lang Đoàn kết” (Solidarity Lanes), vốn ít bị ảnh hưởng hơn bởi tình trạng mà bài báo mô tả là “phong tỏa trên thực tế của Liên bang Nga”.
Tranh cãi này diễn ra trong bối cảnh những bất đồng kéo dài nhiều năm liên quan đến việc nông sản Ukraine tiếp cận thị trường EU.
Sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, Brussels đình chỉ thuế quan và hạn ngạch đối với nông sản xuất khẩu của Ukraine nhằm hỗ trợ Kiev.
Tuy nhiên, biện pháp này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của nông dân châu Âu, đặc biệt tại các quốc gia thành viên EU ở Đông Âu, khi họ cho rằng nông sản Ukraine khiến họ phải đối mặt với tình trạng cạnh tranh không công bằng.
Năm 2024, sau các cuộc biểu tình của nông dân, Brussels đưa vào áp dụng cơ chế “phanh khẩn cấp” (emergency brake) đối với một số mặt hàng nhập khẩu nhạy cảm. Theo cơ chế này, nông sản Ukraine sẽ trở lại diện chịu thuế khi khối lượng nhập khẩu vượt các ngưỡng nhất định.
Tranh cãi sau đó chuyển sang vấn đề quy mô hạn ngạch đối với nông sản Ukraine, trong khi Ba Lan, Hungary và Slovakia tiếp tục duy trì những hạn chế đáng kể đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Ukraine.
Cùng với việc bác đề nghị của Ukraine về khoản trợ cấp 220 triệu euro (250 triệu USD) dành cho nông dân, EU còn thông báo một “tin đáng buồn” khác với Kiev.
Phát biểu hôm 28/9 sau cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng EU, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của EU thừa nhận chưa nước thành viên nào hưởng ứng kế hoạch chuyển giao tên lửa phòng không Patriot cho Kiev để đổi lấy khoản vay của EU trong bối cảnh mùa đông thứ năm kể từ khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát đang đến gần.
Bà Kaja Kallas nói: “Về tên lửa đánh chặn, đáng tiếc là hôm nay không có thêm cam kết mới nào. Vì vậy, nhiều bên đã kêu gọi thực hiện phương án hoán đổi này. Hãy chờ xem kết quả sẽ ra sao”.
Đề xuất trên, theo kênh TVP World của Ba Lan ngày 29/9 là nhằm nhanh chóng hỗ trợ hệ thống phòng không đang chịu nhiều sức ép của Ukraine trong bối cảnh các cuộc tập kích bằng tên lửa của Liên bang Nga gia tăng.
EU đã phê duyệt 28,3 tỷ euro để mua vũ khí cho Kiev trong khuôn khổ Khoản vay Hỗ trợ Ukraine (USL), trong đó có tên lửa Patriot từ các lô sản xuất trong tương lai của Mỹ.
Tuy nhiên, nhu cầu lớn từ Mỹ trong bối cảnh nước này chưa chấm dứt xung đột với Iran ở Trung Đông và từ Ukraine, quốc gia đang phải hứng chịu các cuộc tập kích hằng ngày, đã khiến chuỗi cung ứng Patriot rơi vào tình trạng quá tải, bất chấp những nỗ lực nhằm nhanh chóng mở rộng năng lực sản xuất.
Điều đó khiến lượng tên lửa Patriot hiện có trong kho dự trữ của các nước trở thành nguồn cung khả thi duy nhất để Kiev có thể nhận thêm tên lửa trước mùa đông, thời điểm Liên bang Nga được dự báo rộng rãi có thể tiến hành một chiến dịch tập kích nhằm vào hệ thống sưởi ấm và cơ sở hạ tầng điện của Ukraine.
Theo bà Kallas, “việc sản xuất tên lửa cần thời gian, trong khi Kiev cần Patriot ngay lúc này”.
