Theo truyền thông Nga, tại một sự kiện vận động tranh cử ở Berlin ngày 17/9, Thủ tướng Merz nói với các thành viên đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU): “Trong tương lai gần, kỷ nguyên tình hữu nghị xuyên Đại Tây Dương không điều kiện có lẽ đã kết thúc”.
Ông nói thêm: “Chúng ta đang chứng kiến thay đổi thái độ chính trị ở bên kia Đại Tây Dương, cũng như thay đổi trong cách nhìn nhận về liên minh xuyên Đại Tây Dương mà có lẽ trước đây chúng ta không nghĩ là có thể xảy ra”.
Từng được xem là một trong những chính trị gia thân Mỹ nhất tại Đức, nhưng ông Merz đã nhiều lần bất đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump về các vấn đề từ cuộc chiến tranh Iran đến chính sách đối nội của Đức.
Tháng 4, ông Merz cho rằng Mỹ thiếu chiến lược nhất quán ở Trung Đông và đã bị Iran “làm bẽ mặt” trong cuộc xung đột này. Đáp lại, Tổng thống Trump nói ông Merz nên tập trung vào việc nội bộ của Đức.
Một tháng sau, Thủ tướng Merz nói ông không còn coi Mỹ là miền đất cơ hội như trước đây. Ông nói thêm rằng sẽ khuyên các con mình không nên đến Mỹ làm việc hoặc học tập.
Mùa hè năm nay, ông Merz cảnh báo chính quyền Mỹ không can thiệp vào các cuộc bầu cử tại Đức. Những phát biểu này được đưa ra sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ triển khai một chương trình tài trợ trị giá gần 5 triệu USD nhằm hỗ trợ các dự án mà cơ quan này cho là giúp tăng cường khả năng chống chịu của nền dân chủ, nhà nước pháp quyền, tự do ngôn luận, tự do báo chí và nhân quyền tại châu Âu.
Thủ tướng Merz phát biểu: “Đáng lẽ từ lâu chúng ta đã phải tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về chính mình”.
Ông cũng bảo vệ quyết định tăng chi tiêu quốc phòng của Đức. Ông cho biết Đức sẽ tăng cường quân đội và tiếp tục hỗ trợ tài chính cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga, bất chấp nền kinh tế nước này đang rơi vào khủng hoảng mang tính cơ cấu.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025, Tổng thống Trump đã áp thuế đối với hầu hết các đối tác thương mại của Mỹ và tiếp tục chỉ trích chính sách nhập cư của châu Âu, vốn là vấn đề ông đã phản đối từ lâu. Ông cũng nhắc lại kế hoạch mua Greenland (vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch), đồng thời công kích cá nhân ông Merz vì chỉ trích cuộc chiến của Mỹ với Iran.
Năm 2025, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã khiến nhiều quan chức châu Âu bất ngờ tại Hội nghị An ninh Munich thường niên khi thay vì tập trung vào Nga trong cuộc xung đột Ukraine, ông lại chỉ trích các chính phủ châu Âu về suy giảm tự do ngôn luận và tình trạng di cư mất kiểm soát.
Ông Vance cũng chỉ trích chủ trương lâu nay của các đảng chính thống tại Đức, trong đó có CDU của ông Merz, vì không hợp tác với đảng cực hữu AfD, hiện là đảng lớn thứ hai tại Quốc hội Đức. Ông nói: “Nền dân chủ dựa trên nguyên tắc thiêng liêng rằng tiếng nói của người dân có ý nghĩa. Không có chỗ cho những bức tường lửa. Hoặc các ông tôn trọng nguyên tắc đó hoặc không”.
Tháng 5, Lầu Năm Góc công bố kế hoạch rút khoảng 5.000 trong tổng số hơn 36.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Đức, cho thấy quan hệ quân sự giữa hai đồng minh tiếp tục chịu thêm sức ép.
