Đây là nền tảng để hình thành các vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường, từng bước nâng giá trị nông sản theo hướng xanh và bền vững.
Công nghệ đi vào từng khâu sản xuất
Sau thời gian thi công, Dự án chăn nuôi và chế biến sữa công nghệ cao do Công ty TNHH Trang trại bò sữa công nghệ cao Hà Giang đầu tư, với tổng vốn hơn 2.218 tỷ đồng, dự kiến đưa vào hoạt động từ tháng 10/2026. Hệ thống chuồng trại đã cơ bản hoàn thiện, chuẩn bị đón lứa bò đầu tiên khoảng 400 con.
Theo ông Trần Đình Tuệ, Tổng Giám đốc Công ty, dự án hướng tới quy mô đàn 10.000 con vào năm 2027 - 2028, sản lượng sữa khoảng 49.000 tấn/năm. Để vận hành đàn bò với quy mô lớn, doanh nghiệp đầu tư đồng bộ hệ thống quản lý, chăm sóc vật nuôi, xử lý nước và chất thải.
Phần mềm quản lý đàn bò Afifarm được sử dụng để theo dõi đàn; quy trình thú y, kiểm soát dịch bệnh được xây dựng theo các tiêu chuẩn của ngành chăn nuôi bò sữa hiện đại. Hệ thống xử lý nước, chất thải cùng giải pháp đệm lót sinh học được bố trí nhằm hạn chế tác động đến môi trường.
Ứng dụng công nghệ không chỉ dành cho những dự án có vốn đầu tư lớn. Tại Hợp tác xã sản xuất thực phẩm an toàn Sáng Nhung, xã Đông Thọ, nhiều công đoạn trong chăn nuôi đã được đưa vào quản lý bằng thiết bị và phần mềm.
Anh Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã cho biết, với quy mô khoảng 3.500 con gia súc và 10.000 con gia cầm, cơ sở đã đầu tư hệ thống camera, kiểm soát thức ăn, quan trắc môi trường, máy tách phân và xử lý nước thải. Các thông số về nhiệt độ, độ ẩm, nguồn nước và môi trường có thể được theo dõi qua điện thoại, giúp người quản lý kịp thời điều chỉnh khi có bất thường.
Sản phẩm được gắn mã QR để người tiêu dùng tìm hiểu thông tin về quá trình sản xuất. Theo anh Sáng, việc kiểm soát từ khâu chăn nuôi đến môi trường giúp cơ sở chủ động hơn trong phòng dịch, đồng thời tăng khả năng truy xuất nguồn gốc.
Ở lĩnh vực trồng trọt, công nghệ được đưa vào theo từng loại cây và quy mô sản xuất. Một số cơ sở sử dụng hệ thống tưới tự động, nhà màng, phần mềm theo dõi quá trình chăm sóc; đồng thời tăng sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học, tận dụng phụ phẩm để sản xuất phân bón.
Việc giảm sử dụng hóa chất, áp dụng luân canh, cây che phủ đất, quản lý sâu bệnh theo hướng sinh học không chỉ góp phần tạo ra sản phẩm an toàn mà còn giảm chất thải và chi phí xử lý.
Hình thành vùng nguyên liệu cho chuỗi giá trị
Cùng với thay đổi phương thức sản xuất, Tuyên Quang đang từng bước mở rộng các vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn và quản lý bền vững. Đây là điều kiện để nông sản tham gia sâu hơn vào chế biến và các chuỗi cung ứng có yêu cầu cao.
Theo ngành Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có hơn 100.000 ha cây trồng, rừng sản xuất được quản lý, sản xuất theo các tiêu chuẩn và quy trình phù hợp. Trong đó, diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC trên 96.500 ha; khoảng 4.300 ha cây công nghiệp, cây trồng hàng hóa được sản xuất theo các tiêu chuẩn như VietGAP, hữu cơ.
Riêng diện tích rừng được chứng nhận quản lý bền vững là nguồn nguyên liệu quan trọng cho ngành chế biến gỗ. Tuyên Quang hiện có khoảng 232.000 ha rừng trồng, sản lượng khai thác hằng năm khoảng 1,4 triệu m3. Việc mở rộng diện tích rừng gỗ lớn, nâng tỷ lệ rừng có chứng chỉ góp phần nâng giá trị lâm sản và tạo điều kiện để sản phẩm tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao.
Trong trồng trọt và chăn nuôi, xây dựng vùng sản xuất tập trung, kiểm soát quy trình và nâng chất lượng nguyên liệu cũng được ngành chức năng xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ngành tiếp tục phối hợp với các địa phương xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung, chú trọng cây ăn quả, chăn nuôi và thủy sản. Cùng với chuyển giao kỹ thuật, người dân được hướng dẫn thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm, tăng sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học và từng bước giảm phụ thuộc vào vật tư hóa học.
Khi chất lượng nguyên liệu được kiểm soát ngay từ đồng ruộng, trang trại và vùng rừng, doanh nghiệp chế biến có cơ sở ổn định nguồn cung, đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, môi trường và chất lượng sản phẩm. Đây cũng là điều kiện để nông sản Tuyên Quang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Định hướng này phù hợp với kế hoạch phát triển nông nghiệp của tỉnh trong giai đoạn mới, trong đó khoa học công nghệ, chuyển đổi số, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn được đặt cùng với yêu cầu nâng cao giá trị sản phẩm. Tỉnh định hướng phát triển các vùng sản xuất gắn với chế biến, bảo quản, tiêu thụ; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu.
Từ quản lý đàn vật nuôi bằng phần mềm, tự động hóa tưới và chăm sóc cây trồng đến truy xuất nguồn gốc và quản lý rừng bền vững, công nghệ đang dần hiện diện ở nhiều khâu của sản xuất nông nghiệp. Khi những mô hình này gắn với vùng nguyên liệu, chế biến và thị trường, giá trị nông sản không chỉ được tính ở sản lượng mà còn ở chất lượng, khả năng truy xuất và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường.
Đây là hướng để nông nghiệp Tuyên Quang vừa duy trì vai trò sinh kế quan trọng, vừa thích ứng với yêu cầu mới của thị trường và quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh.
