Ở những xã vùng cao, chủ trương này đang được cụ thể hóa bằng cách làm phù hợp, từng bước đưa công nghệ vào đời sống, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho người dân.
Hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Minh Ngọc rộng hơn 163km2, có 1.577 hộ dân với trên 7.700 người tại 18 thôn, gồm đồng bào các dân tộc Tày, Mông, Dao, Kinh, Bố Y, Cao Lan. Địa hình núi đá chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, trình độ tiếp cận công nghệ không đồng đều. Một số thôn vùng cao còn chưa ổn định về Internet, có nơi thiếu sóng điện thoại.
Theo Chủ tịch UBND xã Minh Ngọc Trương Trung Sơn, địa bàn rộng, dân cư phân tán nên không thể chỉ tuyên truyền tại trụ sở. Trưởng thôn, người có uy tín và các tổ chức đoàn thể được huy động cùng tham gia hỗ trợ người dân. Mục tiêu là giúp bà con hoàn thành thủ tục hành chính và quan trọng hơn là hình thành thói quen, sự tự tin khi sử dụng các dịch vụ số.
Để thực hiện hiệu quả, chính quyền xã Minh Ngọc đã tuyên truyền, hướng dẫn đến từng thôn, từng hộ. Đoàn viên, thanh niên, công an và các tổ chức đoàn thể cùng xuống cơ sở, hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, định danh điện tử, hướng dẫn từng thao tác trên điện thoại. Với những hộ chưa thành thạo, cán bộ tiếp tục quay lại hướng dẫn, giải thích nội dung còn vướng mắc, từng bước giúp người dân tự thực hiện.
Với ông Sùng Mí Lù, người dân xã Minh Ngọc, năm nay đã hơn 60 tuổi. Trước đây, ông phải đi hơn 30km ra trung tâm xã để giải quyết thủ tục hành chính, có khi phải mất vài ngày mới hoàn thành. Thời gian qua, cán bộ xã đến tận nhà giúp ông cài đặt các ứng dụng hành chính trên điện thoại, kiên trì hướng dẫn từng thao tác. Ban đầu còn bỡ ngỡ, ông nghĩ những việc này khó, người lớn tuổi như ông chắc khó làm được. Cán bộ hướng dẫn nhiều lần, chỗ nào chưa biết lại hỏi, dần dần ông cũng quen. Giờ có việc cần thì ông biết mở điện thoại để thao tác, không còn phải vượt hàng chục km ra xã làm như trước nữa.
Cách làm gần dân, sát dân ở xã Minh Ngọc đang tạo chuyển biến rõ nét trong giải quyết thủ tục hành chính. Sau hơn 1 năm đi vào hoạt động, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Minh Ngọc tiếp nhận gần 3.000 hồ sơ, trong đó chỉ có 8 hồ sơ nộp trực tiếp. Tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào đạt 99,91%, kết quả giải quyết được số hóa 100%; chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp đạt 97,7/100 điểm.
Những con số này cho thấy công nghệ chỉ thực sự phát huy tác dụng khi người dân biết sử dụng và coi đó như một phương thức thuận tiện trong đời sống. Với Minh Ngọc, quá trình này đang được bắt đầu từ những việc cụ thể, từ một chiếc điện thoại, một tài khoản định danh và sự hướng dẫn trực tiếp của cán bộ cơ sở.
Từ chính quyền số đến những động lực phát triển mới
Tại xã vùng cao Thuận Hòa, chuyển đổi số đã trở thành công cụ hỗ trợ chính quyền vận hành trong điều kiện địa bàn rộng, xa trung tâm. Xã rộng hơn 10.800ha, cách trung tâm tỉnh khoảng 168km, gồm 15 thôn, trong đó 10 thôn vùng cao; 1.625 hộ với 8.035 người thuộc 6 dân tộc. Địa hình đồi núi cao, chia cắt tạo áp lực không nhỏ đối với công tác quản lý và cung ứng dịch vụ công. Sau hơn một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, Thuận Hòa từng bước ổn định tổ chức; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong điều hành. Hơn 90% văn bản được ký số; 100% văn bản hành chính được xử lý trên môi trường điện tử. Thông tin được truyền tải qua nhiều kênh tới tất cả các hộ dân trong thôn. Tỷ lệ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 98%.
Từ nền tảng quản trị đó, công nghệ đang được Thuận Hòa mở rộng sang các hoạt động phát triển kinh tế, trong đó có du lịch. Là địa bàn cửa ngõ kết nối với khu vực cao nguyên đá, xã có cảnh quan tự nhiên, không gian văn hóa của các dân tộc Mông, Tày, Dao… cùng những điểm đến đang được đầu tư, khai thác như Cát Lý Camping, điểm du lịch sinh thái và dự án cầu kính đang thi công. Tại một số điểm đến, mã QR được sử dụng để cung cấp thông tin về địa điểm, cảnh quan, dịch vụ và hỗ trợ du khách check-in bằng điện thoại.
Chị Thượng Thị Hoa, chủ điểm check-in Cát Lý Camping thông tin, đơn vị luôn chú trọng ứng dụng công nghệ trong quảng bá và phục vụ du khách. Đơn vị muốn tiên phong ứng dụng công nghệ số vào phát triển du lịch, từ quảng bá hình ảnh điểm đến đến cung cấp thông tin. Khi du khách có thể dùng điện thoại để tìm hiểu, check-in và tiếp cận thông tin cần thiết, trải nghiệm sẽ thuận tiện hơn. Với du khách quốc tế, những tiện ích này cũng tạo thêm sự chủ động trong hành trình. Du khách Amira Hamed Valle, đến từ Tây Ban Nha chia sẻ, việc sử dụng mã QR để tìm thông tin về điểm đến khá thuận tiện cho du khách. Chỉ cần dùng điện thoại là có thể biết thêm về địa điểm, cảnh quan và dịch vụ xung quanh. Cách cung cấp thông tin trực quan giúp anh dễ khám phá hơn.
Từ giải quyết thủ tục hành chính đến quảng bá điểm đến, chuyển đổi số ở Thuận Hòa đang mở rộng từ công sở ra đời sống và hoạt động kinh tế. Công nghệ không thay thế giá trị tự nhiên, văn hóa của vùng cao mà trở thành công cụ giúp giá trị ấy được giới thiệu thuận tiện, kết nối với du khách và mở thêm cơ hội cho người dân tham gia phát triển du lịch theo hướng xanh.
Từ những thôn, bản vùng cao, chuyển đổi số đang được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực để công nghệ không còn là khái niệm xa xôi mà trở thành phương thức phục vụ, kết nối và tạo cơ hội phát triển. Khi người dân thực sự là chủ thể của quá trình này, chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi cách vận hành của chính quyền mà còn góp phần mở ra diện mạo mới cho vùng cao Tuyên Quang…
