Theo kênh CNA (Singapore), với mục tiêu gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình vào năm 2030 và trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, Việt Nam đang xem đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những “chiếc chìa khóa vàng” mở ra cánh cửa bước vào giai đoạn phát triển mới.
Việt Nam đặc biệt chú trọng hiện thực hóa tham vọng trở thành một trung tâm bán dẫn toàn cầu, thu hút sự quan tâm rộng rãi từ các chính phủ và các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Đối với bất kỳ quốc gia quy mô nhỏ hoặc trung bình nào đang muốn vươn lên thành đối thủ đáng gờm trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu đầy phức tạp, vốn đang được định hình bởi cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc, có thể nghiên cứu bốn bài học cốt lõi đáng chú ý từ cách tiếp cận của Việt Nam.
Xây dựng nền tảng từ những yếu tố căn bản
Trong hơn một thập niên qua, Việt Nam đã tập trung xây dựng nền tảng vững chắc trong lĩnh vực lắp ráp, kiểm thử và đóng gói (ATP), công đoạn cuối cùng trong chuỗi giá trị bán dẫn trước khi các con chip được chuyển đến khách hàng.
Việt Nam đã tạo dựng danh tiếng là “cứ điểm hậu kỳ đáng tin cậy” bằng cách thu hút các khoản đầu tư từ những tập đoàn hàng đầu thế giới như Intel, đồng thời khuyến khích dòng vốn nước ngoài đầu tư vào các doanh nghiệp nội địa hoạt động trong lĩnh vực ATP.
Nền tảng hậu kỳ vững chắc này đang trở thành động lực then chốt giúp Việt Nam từng bước tiến lên những mắt xích có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi bán dẫn, bao gồm thiết kế và chế tạo chip.
Phân cụm và tập trung
Việt Nam cũng đã nỗ lực xây dựng mạng lưới nhà cung ứng nội địa, qua đó từng bước trở thành mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu. Các nhà sản xuất chip hàng đầu như Samsung hiện mua linh kiện từ các nhà cung cấp đặt tại Việt Nam. Quá trình hình thành các cụm công nghiệp này còn được thúc đẩy nhờ đầu tư vào hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực.
Cách tiếp cận toàn diện
Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050 cùng Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025 nhìn nhận ngành công nghiệp bán dẫn cũng như toàn bộ các công đoạn trong chuỗi giá trị của ngành theo hướng “toàn diện và đầy đủ”, với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một trong những nhà cung cấp chất bán dẫn quan trọng của thế giới vào năm 2050.
Các chính sách này đưa ra định hướng rõ ràng và hướng tới điều chỉnh các yếu tố và tác nhân khác nhau của hệ sinh thái chip phức tạp, bao gồm nhân tài STEM (khoa học - công nghệ - kỹ thuật - toán học), hiện đại hóa công nghiệp và phát triển cơ sở hạ tầng.
Tận dụng tối đa các lợi thế
CNA đánh giá Việt Nam đang khai thác hiệu quả những lợi thế đặc thù như nguồn nhân lực STEM chất lượng cao, chi phí lao động thấp và ATP, qua đó tạo dựng vị thế thuận lợi trong đàm phán và thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đã triển khai nhiều bước đi chiến lược nhằm phát huy lợi thế sở hữu trữ lượng đất hiếm dồi dào.
Điểm khiến Việt Nam khác biệt là chiến lược phát triển ngành bán dẫn được xây dựng với mục tiêu rõ ràng, đồng bộ nhằm củng cố từng mắt xích trong hệ sinh thái chip vốn rất phức tạp. Sự linh hoạt và khả năng chống chịu của ngành này còn được tăng cường nhờ chính sách cởi mở đối với hợp tác quốc tế.
