Báo Nikkei Asia đưa tin Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Takaichi Sanae sẽ xác nhận kế hoạch tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân thế hệ mới. Ảnh: TTXVN phát
Những nội dung hợp tác đang được chuẩn bị cho thấy chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo bước tiến thực chất, góp phần đưa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Nhật Bản vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới phát triển ngày càng sâu rộng.
Theo phóng viên TTXVN tại Nhật Bản, báo Nikkei Asia nhận định rằng tại cuộc hội đàm dự kiến diễn ra ngày 9/11 ở Nhật Bản, Thủ tướng Takaichi Sanae và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ xác nhận kế hoạch tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân thế hệ mới. Hai nước dự kiến ký bản ghi nhớ hợp tác hướng tới việc đưa công nghệ lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) vào sử dụng tại Việt Nam từ năm 2040 hoặc sau đó. Nhật Bản sẽ hỗ trợ chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực cần thiết, tạo nền tảng để Việt Nam tiếp cận các công nghệ điện hạt nhân tiên tiến.
Theo Nikkei Asia, Việt Nam hiện là quốc gia duy nhất trong khu vực có hiệp định hợp tác năng lượng hạt nhân song phương với Nhật Bản, tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho việc cung cấp thiết bị và vật liệu liên quan. Đáng chú ý, kế hoạch hợp tác mới đánh dấu triển vọng nối lại sự tham gia của Nhật Bản vào chương trình phát triển điện hạt nhân của Việt Nam. Việc hai nước hướng tới hợp tác về SMR từ sau năm 2040 được kỳ vọng sẽ mở ra hướng tiếp cận dài hạn, phù hợp với nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam.
Bên cạnh năng lượng hạt nhân, hai nước dự kiến ký thỏa thuận vay vốn để xây dựng một nhà máy điện tua-bin khí chu trình hỗn hợp hiệu suất cao tại miền Nam Việt Nam. Dự án sử dụng kết hợp tua-bin khí và tua-bin hơi nhằm nâng cao hiệu suất phát điện, góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng và hỗ trợ phát triển kinh tế tại khu vực phía Nam.
Hợp tác về AI cũng được kỳ vọng trở thành một trong những kết quả nổi bật của chuyến thăm. Theo Nikkei Asia, hai bên dự kiến ký bản ghi nhớ hợp tác nghiên cứu và phát triển AI, trong đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu đào tạo 100 chuyên gia AI có trình độ tiến sĩ.
Những nội dung hợp tác trên cho thấy hai nước đang chú trọng thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.
Trong khi đó, trang tin điện tử NetIB-News của Nhật Bản đăng bài viết đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế, khoa học - công nghệ của Việt Nam và triển vọng hợp tác song phương. Bài viết dẫn số liệu cho biết kinh tế Việt Nam tăng trưởng hơn 8% trong năm 2025 và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao trong nửa đầu năm 2026. Kim ngạch thương mại Việt Nam- Nhật Bản đạt hơn 50 tỷ USD năm 2025, tạo nền tảng vững chắc để hai nước mở rộng hợp tác. Đáng chú ý, tác giả đánh giá cao định hướng chuyển đổi mô hình phát triển của Việt Nam dựa trên khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực quan trọng thúc đẩy hợp tác với Nhật Bản trong các lĩnh vực công nghệ tiên tiến.
Theo bài viết, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đang chuyển sang giai đoạn phát triển mới, với phạm vi hợp tác ngày càng mở rộng từ thương mại, đầu tư và sản xuất công nghiệp sang năng lượng, khoáng sản thiết yếu, bán dẫn, AI, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực. Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, nguồn vốn và kinh nghiệm quản lý, trong khi Việt Nam sở hữu thị trường năng động, lực lượng lao động trẻ và mạng lưới liên kết kinh tế quốc tế rộng mở. Những lợi thế bổ trợ này tạo điều kiện để hai nước thúc đẩy các chương trình hợp tác có giá trị gia tăng cao. Bài viết cũng nhấn mạnh quan hệ song phương ngày càng phát triển sâu rộng từ cấp chính phủ đến các địa phương, doanh nghiệp, trường đại học và cộng đồng dân cư, trong đó hơn 680.000 người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản là cầu nối quan trọng góp phần tăng cường giao lưu và hiểu biết lẫn nhau.
Đề cập đến triển vọng quan hệ song phương, bài viết nhấn mạnh vai trò của các hoạt động trao đổi cấp cao trong năm 2026, đặc biệt là chuyến thăm của Thủ tướng Takaichi Sanae đến Việt Nam hồi tháng 5, trong việc củng cố tin cậy chính trị và mở rộng hợp tác giữa hai nước. Trên nền tảng quan hệ hữu nghị được vun đắp trong hơn 50 năm qua, tác giả bày tỏ kỳ vọng chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ trở thành dấu mốc quan trọng, góp phần chuyển hóa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á và trên thế giới thành những chương trình hợp tác cụ thể, thiết thực, đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới.
Những thông tin được truyền thông Nhật Bản đề cập trước chuyến thăm cho thấy hai nước đang hướng tới việc cụ thể hóa các định hướng hợp tác chiến lược bằng những chương trình và dự án dài hạn. Việc thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng và đào tạo nhân lực được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mới cho quan hệ kinh tế song phương, đồng thời củng cố nền tảng hợp tác bền vững giữa hai nước trong những thập niên tới.
