Theo truyền thông Anh, trên những đồng cỏ rộng lớn của Nội Mông, nông dân đang thu hoạch khoai tây bên cạnh các khối nhà hình chữ nhật khổng lồ mà sau này sẽ cung cấp năng lực tính toán cho các nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc.
Ulanqab là nơi ít ai nghĩ tới khi nói về một khu vực kỹ thuật số. Trong nhiều năm, nơi đây là “thủ phủ khoai tây” chính thức của Trung Quốc. Nhưng giờ đây, những cánh đồng ở Ulanqab cũng trở thành các công trường xây dựng hàng loạt trung tâm dữ liệu.
Hàng trăm công nhân vận chuyển thiết bị nặng vào công trường, trong khi những tia lửa hàn bắn ra từ các giàn giáo bằng kim loại. Phía trên, những cần cẩu khổng lồ hoạt động chính xác để xây dựng phần mái, trong khi công nhân đứng trên thang để trát tường.
Trí tuệ nhân tạo là trọng tâm trong cuộc cạnh tranh của Trung Quốc với Mỹ và chìa khóa nằm ở năng lực tính toán bên trong các trung tâm dữ liệu tại đây.
Đối với Trung Quốc, những tòa nhà này có vai trò quan trọng trong an ninh kinh tế và an ninh quốc gia. Khi hoàn thành, chúng sẽ góp phần thúc đẩy mục tiêu đưa AI vào 90% các ngành và lĩnh vực của xã hội vào năm 2030.
Trung Quốc đang xây dựng hàng trăm trung tâm dữ liệu cho Huawei, ByteDance và DeepSeek tại những tỉnh có mật độ dân cư thưa thớt như Ulanqab, Ninh Hạ và Cam Túc ở miền Bắc, Quý Châu ở phía Tây Nam. Các khu vực này đã phát triển công suất năng lượng tái tạo lớn, gồm điện gió và điện mặt trời. Giá đất rẻ hơn và thời tiết mát mẻ hơn, do đó nhu cầu sử dụng nước cũng thấp hơn.
Trung Quốc không chỉ xây dựng hạ tầng. Nước này còn đang tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao: những kỹ sư và nhà nghiên cứu trẻ giờ đây coi Trung Quốc là nơi có nhiều cơ hội. Ông Jack Zhang tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc cho biết: “Số sinh viên và nhà nghiên cứu đến Mỹ đang giảm, trong khi số người từ Mỹ trở về Trung Quốc đang tăng. Điều này rất rõ ràng”.
Trung Quốc cũng đào tạo khoảng 5 triệu sinh viên tốt nghiệp các ngành khoa học và công nghệ mỗi năm, so với khoảng nửa triệu người tại Mỹ.
Năng lực AI ngày càng mở rộng của Trung Quốc là một trong những lý do khiến Mỹ cho rằng nước này không muốn tạm dừng phát triển AI, bất chấp những cảnh báo nghiêm trọng từ chính ngành AI rằng công nghệ này đang phát triển quá nhanh. Tổng thống Trump phát biểu tuần trước: “Ai giành chiến thắng trong AI sẽ giành chiến thắng”.
Tại Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình đích thân khuyến khích các công ty AI phát triển những mô hình có chi phí hợp lý hơn và mã nguồn mở, cho phép cá nhân, doanh nghiệp và các quốc gia điều chỉnh theo nhu cầu của mình.
Điều này cũng tạo ra sự đối lập giữa các mô hình AI của Trung Quốc với các mô hình tại Mỹ, nơi những nhà phát triển như OpenAI và Anthropic sử dụng cách tiếp cận mô hình đóng và giữ bí mật các yếu tố thiết kế.
Một lý do khiến Trung Quốc ủng hộ cách tiếp cận này là nó đã mang lại hiệu quả cho Trung Quốc. Thông qua chia sẻ công nghệ, các công ty AI Trung Quốc đã có thể đổi mới nhanh chóng.
Điều này giúp Trung Quốc vượt qua một trong những thách thức lớn nhất: thiếu khả năng tiếp cận các loại chip tiên tiến, vốn có thể giúp khai thác năng lực tính toán lớn hơn.
Nhưng Bắc Kinh cũng muốn có tiếng nói lớn hơn trong xây dựng các quy tắc quản lý AI. Ông Tập Cận Bình nhiều lần kêu gọi tăng cường quản lý và xây dựng khung toàn cầu để các nước khác áp dụng.
Trong bối cảnh những lời kêu gọi bảo đảm an toàn cho AI ngày càng gia tăng, cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông Tập Cận Bình và ông Trump tại Nhà Trắng trong tuần này đặc biệt quan trọng.
