Phát biểu tại phiên họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) ngày 20/4, Phó Đại diện thường trực Trung Quốc tại LHQ, ông Sun Lei, cảnh báo con đường tiến tới hòa bình tại Ukraine vẫn còn nhiều trở ngại và kêu gọi các bên ưu tiên hòa bình, sớm đạt được lệnh ngừng bắn và giải pháp chính trị.
Ông Sun Lei nhấn mạnh cuộc khủng hoảng Ukraine đang kéo dài, phức tạp và có tác động trực tiếp tới hòa bình, ổn định không chỉ ở châu Âu mà trên toàn thế giới. Theo ông, “một lệnh ngừng bắn sớm và giải pháp chính trị là nguyện vọng chung của cộng đồng quốc tế”. Nhà ngoại giao Trung Quốc cho rằng cánh cửa đối thoại đã được mở và “chỉ cần kiên trì đàm phán, bình minh hòa bình sẽ xuất hiện”.
Khẳng định lập trường nhất quán của Bắc Kinh, ông Sun Lei cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục duy trì vai trò khách quan, thúc đẩy đối thoại, duy trì liên lạc với các bên liên quan và đóng vai trò xây dựng trong việc tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng.
Trong khi đó, một nguồn tin chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đang tích cực sử dụng “ngoại giao điện thoại” với các nhà lãnh đạo phương Tây, liên tục nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm quay lại bàn đàm phán về Ukraine và duy trì các kênh đối thoại mở.
Trong khi lời kêu gọi hòa bình được đưa ra tại các diễn đàn quốc tế, trên thực tế nhiều nước tiếp tục gia tăng hỗ trợ quân sự cho Kiev. Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prevot thông báo nước này sẽ dành thêm 100 triệu euro (khoảng 118 triệu USD) để mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine thông qua chương trình ưu tiên do Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) tài trợ.
Ông Prevot cũng bày tỏ hy vọng sau bầu cử tại Hungary, Liên minh châu Âu có thể thúc đẩy gói cho vay 90 tỷ euro cho Kiev cũng như thông qua gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga.
Trong khi đó, phía Nga nhiều lần tuyên bố việc cung cấp vũ khí cho Ukraine chỉ cản trở tiến trình hòa bình và khiến các nước thành viên NATO trở thành bên tham gia trực tiếp vào xung đột. Ngoại trưởng Nga cảnh báo mọi lô hàng vũ khí gửi tới Ukraine đều có thể trở thành mục tiêu quân sự hợp pháp.
Trong diễn biến liên quan, NATO ngày 21/4 ra tuyên bố khẳng định sẽ tiếp tục là một liên minh hạt nhân chừng nào vũ khí hạt nhân còn tồn tại trên thế giới, đồng thời tái cam kết tuân thủ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).
Tuyên bố nêu rõ năng lực hạt nhân của NATO nhằm mục đích duy trì hòa bình, răn đe xâm lược và ngăn ngừa ép buộc, đồng thời nhấn mạnh các nước thành viên vẫn cam kết với các nỗ lực kiểm soát vũ khí, giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân, ưu tiên minh bạch và giảm thiểu rủi ro.
Trong khi đó, Đại sứ Nga tại Bỉ Denis Gonchar cảnh báo các ý tưởng tại châu Âu về việc xây dựng một “ô dù hạt nhân” tách khỏi Mỹ, đặc biệt dưới sự bảo trợ của Pháp, tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng dẫn tới xung đột quân sự trực tiếp giữa Nga và châu Âu. Ông cho rằng nếu EU theo đuổi các kịch bản phát triển năng lực hạt nhân riêng, quan hệ Nga – châu Âu có thể rơi vào bế tắc và làm gia tăng đáng kể nguy cơ đối đầu quân sự.
Những diễn biến song song giữa nỗ lực ngoại giao, gia tăng hỗ trợ quân sự và các tuyên bố cứng rắn về răn đe hạt nhân cho thấy cuộc khủng hoảng Ukraine vẫn đang bị chi phối bởi hai dòng chảy trái ngược: một bên thúc đẩy đàm phán hòa bình, bên kia tiếp tục chuẩn bị cho khả năng xung đột kéo dài.
