Theo Reuters, ba phi hành gia Trung Quốc đã hạ cánh an toàn xuống khu vực Đông Phong ở Khu tự trị Nội Mông chiều 14/11, chín ngày sau thời điểm trở về dự kiến, sau khi khoang hạ cánh Thần Châu-20 bị mảnh vỡ không gian va trúng.
Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) lần đầu công bố chi tiết thiệt hại, cho biết những vết nứt nhỏ được phát hiện trên một cửa sổ của khoang hạ cánh Thần Châu-20. Cơ quan này đánh giá khoang không đáp ứng yêu cầu an toàn cho chuyến trở lại Trái đất có người lái do đó buộc phải giữ tàu ở quỹ đạo để phục vụ các thử nghiệm liên quan.
Phi hành đoàn Thần Châu-20 theo kế hoạch đã kết thúc nhiệm vụ kéo dài sáu tháng vào ngày 5/11 sau thời gian lưu trú tại trạm vũ trụ Thiên Cung. Tuy nhiên, sự cố buộc Trung Quốc triển khai một phương án thay thế đó là phi hành gia rời trạm bằng tàu Thần Châu-21, trước đó cập bến trạm Thiên Cung trong khuôn khổ hoạt động bàn giao giữa hai phi hành đoàn.
CMSA cho biết toàn bộ giai đoạn từ khi rời trạm đến hạ cánh diễn ra suôn sẻ. Dù vậy, sự cố hiếm gặp tạo ra một thách thức hậu cần mới cho chương trình không gian của Trung Quốc. Do Thần Châu-21 đã được dùng để đưa phi hành đoàn cũ về Trái đất, trạm Thiên Cung hiện trong tình trạng không có tàu trở về sẵn sàng sử dụng trong trường hợp khẩn cấp. Đội phi hành gia đang làm nhiệm vụ phải chờ Thần Châu-22, hiện chưa có thông tin cụ thể về thời điểm dự kiến sẽ được triển khai.
Theo quy trình an toàn của Trung Quốc, trong tình huống không thể đưa phi hành gia về Trái đất bằng tàu đang hoạt động, một tàu cứu hộ không người lái sẽ được phóng lên để đón họ. Việc Thần Châu-22 chưa sẵn sàng khiến phương án này trở nên cấp thiết hơn.
Sự cố cũng làm dấy lên lo ngại về tình trạng gia tăng mảnh vỡ không gian. Ông Igor Marinin, thành viên Viện Du hành Vũ trụ Nga, nhận định khả năng tàu vũ trụ và trạm không gian bị hư hại do mảnh vỡ đã gia tăng đáng kể cùng với mật độ các vật thể trên quỹ đạo. Đây là lần đầu một nhiệm vụ Thần Châu bị gián đoạn do va chạm với rác vũ trụ, nhưng rủi ro này đã từng ảnh hưởng đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Các tàu của Mỹ, gồm cả tàu Crew Dragon của SpaceX, đã nhiều lần phải thay đổi quỹ đạo để tránh các mảnh vỡ. ISS cũng từng kích hoạt quy trình chuẩn bị sơ tán sau vụ vỡ của một vệ tinh Nga năm ngoái, tạo ra ít nhất 180 mảnh lớn có thể theo dõi. Một tầng tên lửa đẩy của Trung Quốc trong năm 2024 được cho là đã tạo ra gần 1.000 mảnh vỡ sau một va chạm trên quỹ đạo.
Trước nguy cơ này, giới chuyên gia kêu gọi các cường quốc vũ trụ phối hợp xây dựng quy tắc quản lý giao thông quỹ đạo và kiểm soát mảnh vỡ. Mặc dù luật Mỹ hạn chế hợp tác giữa NASA và chương trình vũ trụ Trung Quốc, hai bên đã tăng cường trao đổi về an toàn bay trong những năm gần đây thông qua các kênh linh hoạt.
Sự cố Thần Châu-20 diễn ra trong bối cảnh các chương trình không gian toàn cầu liên tục đối mặt thách thức kỹ thuật. Năm ngoái, hai phi hành gia NASA cũng mắc kẹt 9 tháng trên ISS sau sự cố hệ thống đẩy của tàu Starliner.
