Kể từ sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, chiến thắng của ông Donald Trump đã dấy lên nhiều suy đoán về ý nghĩa đối với cuộc xung đột tại Ukraine. Với lời cam kết của ông Trump là sẽ nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến này, cùng những cảnh báo về đình chỉ viện trợ tài chính và quân sự cho Ukraine để buộc Kiev đàm phán với Moskva, nhiều người đặt câu hỏi liệu cuộc xung đột này có thể kết thúc vào năm 2025 hay không. Dù không thể dự đoán chính xác, chiến thắng của ông Trump có thể đã đẩy nhanh tiến trình này, khiến khả năng đạt được lệnh ngừng bắn trở nên thực tế hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn đó có thể sẽ theo những điều kiện có lợi cho Nga.
Năm 2025 có thể là thời điểm bước ngoặt của cuộc chiến. Nếu Mỹ cắt giảm hoặc ngừng viện trợ tài chính và quân sự cho Ukraine, Kiev sẽ không thể tiếp tục bảo vệ mình lâu dài. Dù viện trợ từ EU và các đồng minh NATO khác vẫn duy trì, nhưng Ukraine sẽ buộc phải tiết kiệm nguồn lực và dần dần tiến tới các cuộc đàm phán ngừng bắn.
Các cuộc đàm phán có thể bắt đầu vào năm 2025. Nga có nhiều lý do để chấp nhận một thỏa thuận. Thứ nhất, Nga có khả năng giữ lại phần lớn các vùng lãnh thổ đã chiếm được, qua đó tăng khoảng cách chiến lược với NATO. Thứ hai, điều này đảm bảo mục tiêu làm suy yếu Ukraine, ngăn nước này gia nhập NATO. Thứ ba, một thỏa thuận có thể mở ra cơ hội giảm nhẹ các lệnh trừng phạt từ phương Tây và bình thường hóa quan hệ với EU và Mỹ. Thứ tư, Nga có thể tập trung nguồn lực cho các mục tiêu chiến lược khác.
Với Ukraine, thỏa thuận ngừng bắn vẫn mang lại một số hy vọng. Chiến tranh kết thúc sẽ giúp hàng triệu người Ukraine trở lại cuộc sống bình thường. Nhiều cuộc khảo sát cho thấy, một bộ phận người dân Ukraine sẵn sàng chấp nhận mất lãnh thổ để đổi lấy hòa bình.
EU và các tổ chức quốc tế khác sẽ hỗ trợ tái thiết Ukraine, mang lại cơ hội kinh tế mới. Tuy nhiên, vấn đề đảm bảo an ninh lâu dài, như cam kết bảo vệ từ NATO, sẽ rất mơ hồ. Nga kiên quyết phản đối, trong khi cả Mỹ và Đức đều thận trọng trước việc kết nạp Ukraine. Kiev có thể chỉ nhận được những lời hứa hỗ trợ huấn luyện và trang thiết bị trong tương lai, nhưng không phải là tư cách thành viên NATO.
Một lệnh ngừng bắn khả thi sẽ bao gồm thiết lập khu phi quân sự giữa lãnh thổ Nga và Ukraine. Các bên có thể tự tuần tra khu vực này hoặc nhờ các lực lượng quốc tế, dù Nga có thể phản đối sự tham gia của NATO.
Mới đây, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là đã nói rằng Ukraine có mọi cơ hội để chấm dứt chiến tranh với Nga vào năm tới. Theo hãng thông tấn quốc gia Ukraine Ukrinform hôm 23/11, Tổng thống Zelensky nói rằng chiến tranh sẽ kết thúc khi Mỹ có lập trường mạnh mẽ hơn, khi các nước khu vực Global South ủng hộ Ukraine và ủng hộ chấm dứt chiến tranh.
Ông Zelensky cũng cho biết Ukraine đang chờ đợi các đề xuất của Tổng thống đắc cử Donald Trump về việc chấm dứt chiến tranh, đồng thời nói thêm rằng có khả năng sẽ thấy các đề xuất này vào tháng 1/2025.
Tiến trình hòa bình có thể kéo dài, với nhiều gián đoạn và thách thức. Dù vậy, các cuộc đàm phán dự kiến trong năm 2025, hoặc muộn hơn, vẫn mang lại cơ hội chấm dứt xung đột, mở ra hy vọng cho hàng triệu người Ukraine lấy lại một cuộc sống bình yên sau nhiều năm chiến tranh.
