Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động tri ân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) và kỷ niệm 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (02/7/1976 - 02/7/2026).
Triển lãm nhằm giới thiệu đến công chúng hàng trăm tư liệu, hiện vật và văn bản lưu trữ quý giá với 4 khu vực trưng bày chính: Truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định (1858 - 1954); Tài liệu lưu trữ về khen thưởng thành tích kháng chiến chống thực dân Pháp; Những cá nhân tiêu biểu, điển hình - Nhân chứng lịch sử của Thành phố; Thành tựu của Thành phố Hồ Chí Minh qua 50 năm vinh dự mang tên Bác.
Tại lễ khai mạc, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Sài Gòn - Gia Định đã cùng với đồng bào cả nước vượt qua muôn vàn gian khổ, kiên cường chiến đấu, đóng góp to lớn vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc. Những cống hiến to lớn ấy được tái hiện thông qua các hồ sơ, tài liệu lưu trữ - những chứng cứ lịch sử có giá trị đặc biệt, được lưu giữ cẩn trọng qua nhiều thế hệ.
“Mỗi bộ hồ sơ, mỗi kỷ vật hay tấm Huân, Huy chương trưng bày tại đây không đơn thuần là những vật thể tĩnh, mà là một câu chuyện thấm đẫm tình yêu quê hương đất nước, là chân dung sống động của những con người đã cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc. Sự gắn kết thiêng liêng giữa những trang hồ sơ khen thưởng lưu giữ với những bước chân không mỏi của các đội quy tập ngoài chiến trường trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chính là lời khẳng định mạnh mẽ cho đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa'” của thế hệ hôm nay”, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường khẳng định.
Hiện nay, Kho Lưu trữ lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh đang bảo quản hơn 11.000 hồ sơ khen thưởng thành tích kháng chiến chống thực dân Pháp. Đây hầu hết là các tài liệu bản gốc quý hiếm bao gồm các hồ sơ khen thưởng Huân chương kháng chiến hạng I, II, III; Huy chương kháng chiến hạng I, II và Bằng khen của Hội đồng Bộ trưởng.
Đánh giá về giá trị chuyên môn và công tác lưu trữ, bảo tồn tư liệu lịch sử, ông Phan Long Hồ, Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Để có được không gian trưng bày trang trọng và khoa học này, đội ngũ làm công tác lưu trữ đã dành nhiều thời gian, công sức khảo cứu, rà soát, đối chiếu hàng vạn hồ sơ, trực tiếp gặp gỡ các nhân chứng lịch sử và thân nhân gia đình có công để thu thập, bổ sung tư liệu. Chúng tôi đã kiên trì khảo cứu, rà soát hàng vạn hồ sơ, xác định chính xác thông tin của 5.848 cá nhân được tặng thưởng, đồng thời phối hợp ứng dụng công nghệ số và hệ thống tra cứu trực tiếp giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện".
Xúc động khi được xem lại các tài liệu, hiện vật - minh chứng lịch sử về công lao đóng góp của thế hệ cha ông, bạn Nguyễn Thái Minh Trang (đoàn viên) chia sẻ: Được tiếp cận trực tiếp với những hồ sơ khen thưởng và kỷ vật chiến trường của các thế hệ cha anh, em cảm nhận sâu sắc giá trị của độc lập, tự do hôm nay. Đây là bài học lịch sử trực quan vô cùng sống động và tự hào. Học tập và noi theo những tấm gương vĩ đại đó, chúng em nguyện sẽ tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng kiên cường của các thế hệ đi trước, nâng cao ý thức trách nhiệm, nỗ lực học tập, lao động sáng tạo, đóng góp xung kích vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Dịp này, Ban Tổ chức sẽ trực tiếp trao tặng 34 biểu trưng, bản chứng thực Hồ sơ khen thưởng kháng chiến chống thực dân Pháp và 05 hồ sơ đi B trực tiếp cho cá nhân và thân nhân các gia đình có công. Qua dó, thể hiện lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố đối với những người đã cống hiến cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Triển lãm mở cửa phục vụ rộng rãi công chúng từ nay đến hết ngày 31/12/2026.
