Thẩm quyền đánh giá, công nhận sản phẩm OCOP 3 sao được chuyển giao từ UBND cấp huyện về cấp tỉnh, thành phố, đồng thời áp dụng các bộ tiêu chuẩn mới theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.
Mới đây, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ đã tiến hành khảo sát thực địa tại các địa phương, hợp tác xã và chủ thể OCOP trên địa bàn. Đây là hoạt động thiết thực nhằm đánh giá thực trạng sản xuất, ghi nhận vướng mắc sau quá trình chuyển giao thẩm quyền quản lý và áp dụng các quy định mới, tổng hợp kiến nghị đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP).
Đoàn công tác lưu ý, bên cạnh yêu cầu bắt buộc về bảo đảm an toàn thực phẩm và hoàn thiện bao bì, nhãn mác bắt mắt, các chủ thể chú trọng xây dựng “câu chuyện sản phẩm” gắn liền với lịch sử khai phá đất đai, nét văn hóa đặc trưng địa phương. Đồng thời, các địa phương đẩy mạnh mô hình lồng ghép quảng bá, trưng bày sản phẩm OCOP với phát triển du lịch sinh thái. Việc kết hợp trải nghiệm nhà vườn với tiêu thụ nông sản đặc trưng không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm mà còn mở ra kênh tiêu thụ bền vững.
Để hỗ trợ các chủ thể OCOP phát triển bền vững, các cấp chính quyền địa phương cần triển khai chính sách hỗ trợ đi vào thực chất. Việc trang bị máy móc, thiết bị từ các nguồn vốn khuyến công, khuyến nông phải căn cứ theo công suất và nhu cầu thực tế của từng cơ sở, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư. Về hỗ trợ tín dụng, địa phương cần hướng dẫn chủ thể xây dựng phương án sản xuất - kinh doanh cụ thể, khả thi trước khi kết nối vay vốn.
Đối với các cơ sở sản xuất, việc bảo đảm quy mô và tính ổn định của vùng nguyên liệu là điều kiện tiên quyết để duy trì hoặc nâng hạng sao OCOP. Các chủ thể cần chủ động đẩy mạnh liên kết vùng và định hướng chế biến sâu (như sấy khô, làm nước uống) nhằm gia tăng giá trị nông sản thay vì chỉ bán thô.
Bà Tô Ái Vang, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ cho rằng, song song với các giải pháp hỗ trợ, công tác quản lý và kiểm tra chất lượng sản phẩm OCOP sẽ được tăng cường. Cơ sở quản lý sẽ rà soát, kiểm tra định kỳ việc dán nhãn và tích hợp mã QR truy xuất nguồn gốc. Đối với các trường hợp vi phạm hoặc chậm khắc phục việc dán nhãn sau khi đã được hỗ trợ, thành phố sẽ kiên quyết thu hồi Giấy chứng nhận sản phẩm OCOP nếu cố tình không chấp hành...
Phát triển sản phẩm OCOP không chỉ tạo động lực tăng trưởng kinh tế địa phương mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Chuyến khảo sát thực địa là cơ sở thực tiễn quan trọng để Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ tổng hợp kiến nghị, làm việc với các cơ quan chức năng và đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn trình các bộ, ngành Trung ương xem xét trong thời gian tới.
Cần Thơ hiện có 903 sản phẩm OCOP, gồm 4 sản phẩm 5 sao, 242 sản phẩm 4 sao và 657 sản phẩm 3 sao. Qua phân loại, thành phố có 141 sản phẩm thuộc các nhóm phổ biến như: rượu (51 sản phẩm), gạo (39 sản phẩm), mãng cầu (38 sản phẩm), các loại hạt (30 sản phẩm) và bánh pía (25 sản phẩm). Điều này cho thấy sự phong phú về chủng loại nông sản, song cũng đặt ra bài toán về nguy cơ trùng lặp sản phẩm giữa các địa phương, đòi hỏi từng chủ thể phải nâng cao chất lượng thực chất, khai thác lợi thế bản địa để tạo nên nét độc đáo riêng biệt cho sản phẩm. Để định vị thương hiệu nông sản Cần Thơ trên thị trường, UBND thành phố đã giao Văn phòng Điều phối Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng Bộ nhận diện sản phẩm OCOP chung cho toàn thành phố. Trên nền tảng nhận diện chung này, các xã, phường và chủ thể sản xuất sẽ thiết kế các yếu tố phụ họa nhằm làm nổi bật nét đặc trưng riêng của từng vùng, miền.
