Kết thúc phiên chất vấn với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chiều 8/6, đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Hà Nội) đã tranh luận về vấn đề vàng miếng SJC. "Chúng tôi đánh giá cao việc điều hành thị trường vàng, tránh việc vàng hóa trong thời gian qua. Tuy nhiên, việc độc quyền một thương hiệu vàng quốc gia là SJC có phải là một trong những nguyên nhân dẫn đến giá vàng miếng SJC tăng cao như hiện nay hay không?", đại biểu đặt câu hỏi.
Theo bà Thủy, có một thực tế là cùng vàng miếng, cũng đúc như thế, chỉ không phải là thương hiệu SJC thì hiện nay giá trên thị trường chỉ có tầm 54,5 triệu đồng/lượng, chênh hơn 15 triệu đồng.
"Nếu xét về mặt giá thành hay xét về mặt giá thế giới thì chênh lệch như thế chúng tôi thấy quá lớn. Đề nghị Thống đốc giải đáp cụ thể hơn về nội dung này", đại biểu nêu.
Sáng 9/6, Thống đốc tiếp tục trả lời nội dung này. Trước đây, thị trường vàng gây nhiều hệ lụy, bất ổn nền kinh tế. Chính phủ đã ban hành Nghị định 24 với chủ trương chống vàng hóa, trong đó có nhiều giải pháp chính sách. "Nhiều năm nay thị trường tiền tệ ngoại hối ổn định", Thống đốc nhấn mạnh.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết thêm, Nghị định 24 có chính sách quan trọng, đó là Ngân hàng Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng. Thời điểm đó, Ngân hàng Nhà nước đã đánh giá tình hình sản xuất vàng miếng, có rất nhiều thương hiệu khác nhau song SJC chiếm trên 90% trên thị trường. "Ngân hàng Nhà nước đã cân nhắc lựa chọn thương hiệu nào để sản xuất. Lựa chọn thương hiệu riêng hay chọn thương hiệu khác", bà Hồng kể lại.
Tuy nhiên, sau khi phân tích đánh giá lợi ích, chi phí, nếu chọn một thương hiệu riêng của Ngân hàng Nhà nước hoặc một thương hiệu khác thì người dân sẽ chuyển đổi vàng đang chiếm 90% trên thị trường sang thương hiệu khác. Việc này mất rất nhiều chi phí của xã hội vào việc không cần thiết. Chính vì vậy, sau khi Nghị định 24 có hiệu lực, Ngân hàng Nhà nước sản xuất vàng miếng nhưng thuê SJC gia công, dưới sự quản lý chặt chẽ của NHNN.
Bà Hồng cũng cho biết, nhiều doanh nghiệp có lo ngại rủi ro, biến động giá vàng rất khó lường. Song nếu người dân mua vàng SJC giá cao thì sẽ lại bán cao, còn thương hiệu vàng khác mua thấp bán thấp.
"Tuy nhiên ý kiến đại biểu chúng tôi sẽ ghi nhận. Trong quá trình tổng kết Nghị định 24 chúng tôi sẽ có những đánh giá. Chúng ta mất rất nhiều công để có sự ổn định. Bây giờ chúng ta không độc quyền nữa hoặc là cho thương hiệu khác sản xuất vàng miếng, cái này phải đánh giá kỹ lưỡng. Lúc đó chắc chắn sẽ xin ý kiến đông đảo của các bên liên quan", bà Hồng nhấn mạnh.
Sau phần trả lời của Thống đốc về giá vàng SJC, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) lại tiếp tục tranh luận. Theo đại biểu Hoà, Nghị định 24 của Chính phủ đã ban hành cách đây 10 năm, thời điểm đó thị trường vàng trong nước mới 30 triệu đồng/lượng, còn nay 70 triệu đồng rồi.
"Thời gian dài như vậy, liệu có bất cập hay không. Dư luận rất xôn xao về chuyện SJC độc quyền, vậy có nên để cạnh tranh cho thị trường hạ xuống không?", đại biểu Hòa nói và lo ngại giá vàng chênh quá cao khiến lạm phát tăng theo, đồng tiền mất giá và đề nghị cần chấn chỉnh thị trường vàng trong nước để phù hợp diễn biến giá thế giới.
Trả lời đại biểu, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong quá trình tổng kết Nghị định 24 thời gian tới, sẽ xin ý kiến rộng rãi, xem lựa chọn như thế nào, lựa chọn thương hiệu khác hay một thương hiệu của Ngân hàng Nhà nước.
