Cùng với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, việc đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng làm du lịch, tăng cường liên kết giữa hợp tác xã và các cơ sở đào tạo đang mở thêm hướng sinh kế cho lao động nông thôn, nhất là tại các địa bàn vùng nghèo, vùng khó khăn.
Giữ rừng để phát triển sinh kế bền vững
Tại xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi, những cánh rừng ngập mặn không chỉ góp phần bảo vệ môi trường sinh thái mà còn gắn bó mật thiết với sinh kế của người dân ven biển. Địa phương hiện có trên 26 ha rừng ngập mặn với các loài cây đặc trưng như dừa nước, đước, mắm, bần. Trong đó, hơn 3 ha rừng tại xóm Khê Thọ được người dân tích cực phục hồi, bảo vệ sau thời gian từng bị tàn phá.
Ông Trần Ngọc Thắng, xã Tịnh Khê cho biết, người dân luôn ý thức việc giữ rừng không chỉ cho thế hệ mai sau mà còn để bảo vệ các hồ nuôi tôm, cá, hạn chế xói lở bờ và duy trì nguồn lợi thủy sản. Theo ông, những cánh rừng ngập mặn là nguồn tài nguyên quý giá, gắn trực tiếp với đời sống và sinh kế lâu dài của bà con. Từ thực tế tại Tịnh Khê có thể thấy, bảo vệ rừng ngập mặn chính là bảo vệ điều kiện sản xuất và nguồn sinh kế của người dân. Đây cũng là nền tảng để các địa phương ven biển khai thác tiềm năng du lịch sinh thái, tạo thêm việc làm từ những giá trị sẵn có của thiên nhiên.
Tại xã Vạn Tường, rừng ngập mặn Bàu Cá Cái đang trở thành điểm đến du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng hấp dẫn. Những hàng cây cóc trắng trải dài trên mặt nước không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, tái tạo nguồn lợi thủy sản mà còn mang đến cơ hội phát triển dịch vụ cho người dân địa phương. Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Bàu Cá Cái hiện có gần 70 thành viên, từng bước tổ chức các hoạt động đưa khách tham quan bằng xuồng, phục vụ ẩm thực và trải nghiệm cảnh quan rừng ngập mặn. Từ những công việc quen thuộc, người dân có thêm cơ hội tham gia hoạt động dịch vụ, phát triển sinh kế ngay tại địa phương.
Cùng với mở rộng dịch vụ, việc quảng bá điểm đến trên các nền tảng số cũng được chú trọng. Anh Phạm Duy Tài, xã Vạn Tường, cho biết, những hình ảnh về du khách và cảnh quan Bàu Cá Cái được đăng tải trên mạng xã hội đã thu hút thêm người quan tâm, liên hệ đặt tour, góp phần mở rộng hoạt động kinh doanh và tạo sinh kế cho bà con. Từ mô hình Bàu Cá Cái cho thấy, để du lịch cộng đồng phát triển bền vững, ngoài lợi thế cảnh quan, người dân cần được trang bị kỹ năng tổ chức dịch vụ, đón tiếp, hướng dẫn khách, quảng bá sản phẩm và bảo vệ môi trường.
Bồi dưỡng kỹ năng nghề, mở rộng cơ hội việc làm
Nhằm nâng cao năng lực cho các hợp tác xã tham gia hoạt động du lịch, tháng 10/2025, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Ngãi tổ chức tập huấn về phát triển du lịch cộng đồng và chuỗi giá trị du lịch. Nội dung tập trung vào xây dựng sản phẩm, thiết kế tour gắn với văn hóa địa phương, kỹ năng đón tiếp, hướng dẫn khách, quản lý tài chính và quảng bá điểm đến.
Các hoạt động học tập kinh nghiệm thực tế giúp học viên tiếp cận phương thức tổ chức, vận hành dịch vụ và khai thác hiệu quả tiềm năng tại chỗ. Đây là những kiến thức, kỹ năng cần thiết để người dân và thành viên hợp tác xã từng bước nâng cao chất lượng phục vụ, tăng khả năng liên kết trong hoạt động du lịch.
Bên cạnh đó, tháng 11/2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức tập huấn cho hơn 100 học viên về ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, nông thôn. Chương trình góp phần nâng cao kỹ năng quảng bá, kinh doanh dịch vụ và tiếp cận khách hàng trên môi trường số. Những hoạt động bồi dưỡng này phù hợp với nhu cầu thực tế của các mô hình du lịch cộng đồng như Bàu Cá Cái, nơi người dân vừa tham gia bảo vệ cảnh quan, vừa trực tiếp cung cấp dịch vụ. Việc nâng cao kỹ năng nghề, kết hợp ứng dụng công nghệ số giúp mở rộng cơ hội việc làm, phát triển kinh tế hộ gia đình và nâng cao thu nhập.
Năm 2026, Quảng Ngãi ban hành Kế hoạch số 168/KH-UBND về đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2030. Theo đó, tỉnh đặt mục tiêu bình quân mỗi năm đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao kỹ năng nghề cho khoảng 16.000 lao động nông thôn; trong đó, nghề phi nông nghiệp chiếm khoảng 60%, nghề nông nghiệp và ngành nghề nông thôn chiếm khoảng 40%. Đáng chú ý, tỉnh phấn đấu tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt trên 85%. Các chương trình đào tạo được định hướng gắn với nhu cầu thị trường lao động, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, kinh doanh; ưu tiên những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn và các nhóm lao động cần hỗ trợ.
Định hướng này phù hợp với mục tiêu của Tiểu dự án 1 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp vùng nghèo, vùng khó khăn” thuộc Dự án 4 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững” của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025. Trong đó, chú trọng hỗ trợ học nghề, phát triển kỹ năng, tạo việc làm và sinh kế cho người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và người lao động có thu nhập thấp. Từ việc bảo vệ những cánh rừng ngập mặn ở Tịnh Khê đến phát triển dịch vụ du lịch tại Bàu Cá Cái, Quảng Ngãi đang từng bước kết hợp bảo tồn tài nguyên với phát triển kinh tế địa phương. Khi người dân được trang bị kỹ năng nghề, có điều kiện tham gia hoạt động du lịch và tiếp cận thị trường, những giá trị sinh thái không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực tạo việc làm, nâng cao thu nhập và góp phần giảm nghèo bền vững./.
