Ngày 25/9, tại Sàn Giao dịch Công nghệ TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP Hồ Chí Minh (Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh) tổ chức sự kiện trình diễn - kết nối công nghệ với chuyên đề “Công nghệ sinh học trong kỷ nguyên số và biến đổi khí hậu: Giải pháp xanh và bền vững”, nhằm kết nối các giải pháp nghiên cứu với nhu cầu ứng dụng, chuyển giao công nghệ của doanh nghiệp.
Tại sự kiện, ông Nguyễn Hữu Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh cho biết, công nghệ sinh học ngày càng giữ vai trò quan trọng trong định hướng phát triển khoa học, công nghệ, nhất là khi chuyển đổi số và biến đổi khí hậu đang đặt ra những yêu cầu mới đối với sản xuất và đời sống.
Theo ông Yên, TP Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 2949/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp trên địa bàn Thành phố đến năm 2030. Để công nghệ sinh học thực sự đi vào cuộc sống, cần tăng cường kết nối giữa nhà khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình từ nghiên cứu, chuyển giao đến ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.
Một trong những kênh kết nối được Thành phố chú trọng là Sàn Giao dịch Công nghệ TP Hồ Chí Minh. Hiện Sàn có hơn 25.000 công nghệ, thiết bị của hơn 2.500 nhà cung ứng sẵn sàng chuyển giao, qua đó hỗ trợ kết nối nguồn cung công nghệ với nhu cầu đổi mới của doanh nghiệp.
Tại sự kiện, các chuyên gia tập trung phân tích xu hướng phát triển công nghệ sinh học trước tác động của biến đổi khí hậu, từ nông nghiệp thích ứng, xử lý chất thải, phục hồi môi trường đến vật liệu sinh học và kinh tế sinh học.
Theo TS Vũ Thị Quyền, Khoa Công nghệ Ứng dụng Trường Đại học Văn Lang, biến đổi khí hậu đang làm thay đổi yêu cầu đối với công nghệ sinh học. Thay vì chỉ tập trung tạo ra sản phẩm, các giải pháp mới cần đồng thời hướng đến thích ứng, giảm phát thải, tuần hoàn tài nguyên và tạo giá trị kinh tế. Công nghệ sinh học vì vậy có thể trở thành một nền tảng quan trọng của quá trình chuyển đổi xanh.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, hướng tiếp cận được đặt ra là giảm dần sự phụ thuộc vào đầu vào hóa học, tăng khả năng chống chịu sinh học thông qua giống cây thích ứng với hạn, mặn, nhiệt; khai thác hệ vi sinh vật; sử dụng phân bón sinh học, giải pháp kiểm soát sinh học và dữ liệu để hỗ trợ dự báo. Đối với TP Hồ Chí Minh, các hướng này có thể gắn với nông nghiệp đô thị, cây giống, rau, hoa, dược liệu, nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ tiết kiệm nước.
TS Vũ Thị Quyền cũng đề xuất hình thành mạng lưới kinh tế sinh học xanh kết nối chính quyền, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, startup và nguồn vốn. Theo hướng này, các bài toán thực tế của Thành phố được đưa vào nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá tác động, chuyển giao cho doanh nghiệp và từng bước nhân rộng ra thị trường.
Ở góc độ nông nghiệp bền vững, TS Lâm Văn Hà, Viện Công nghệ tiên tiến (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), tập trung phân tích vai trò của hệ vi sinh vật đất đối với sức khỏe đất và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo nghiên cứu, các nhóm vi sinh vật có thể tham gia cố định và chuyển hóa đạm, hòa tan lân, phân giải tàn dư thực vật và đối kháng mầm bệnh; qua đó hỗ trợ cải thiện cấu trúc đất, bộ rễ và khả năng chống chịu của cây trồng.
Một số kết quả thực nghiệm được trình bày tại sự kiện cho thấy việc kết hợp vật liệu hữu cơ, biochar và vi sinh vật chức năng có khả năng cải thiện hoạt tính sinh học của đất. Trong thí nghiệm trên đất xám bạc màu trồng cải ngọt, hệ vi sinh vật đất được phục hồi, đồng thời hiệu quả sử dụng phân bón tăng khoảng 20%. Theo TS Lâm Văn Hà, việc ứng dụng vi sinh vật cần được đặt trong tổng thể quản lý đất, nước và nguồn hữu cơ để tạo hiệu quả ổn định trong canh tác.
Bên cạnh các báo cáo chuyên sâu, sự kiện còn tổ chức 4 nội dung trình diễn công nghệ và không gian trưng bày của 22 đơn vị với gần 40 công nghệ, thiết bị. Các giải pháp được giới thiệu gồm giải trình tự gen thế hệ mới, chọn giống di truyền trong chăn nuôi và thủy sản, vaccine phòng bệnh thủy sản, DNA môi trường phục vụ đánh giá hệ sinh thái, truy xuất nguồn gốc chế phẩm sinh học cùng các công nghệ xử lý môi trường và nông nghiệp hữu cơ.
Thông qua hoạt động trình diễn và kết nối, chương trình hướng đến tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp phù hợp với nhu cầu thực tế, đồng thời mở rộng hợp tác giữa viện, trường và doanh nghiệp trong nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ sinh học.
