Đến nay, công trình đạt khoảng 71% khối lượng, dự kiến hoàn thành trong năm 2026, góp phần cải thiện điều kiện thoát nước tại khu vực cửa ngõ phía Đông Thành phố.
Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, dự án nạo vét rạch Đá Đỏ được phê duyệt đầu tư cuối năm 2020, khởi công ngày 12/12/2025, với tổng mức đầu tư hơn 86,7 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Công trình tập trung nạo vét lòng rạch, xây dựng kè hai bên bờ, bổ sung hệ thống thoát nước và hoàn thiện hạ tầng phụ trợ nhằm nâng cao khả năng dẫn, tiêu thoát nước cho khu vực.
Dự án có chiều dài nạo vét khoảng 1.760 m, chiều rộng đáy rạch từ 15 - 22,5 m, chiều sâu trung bình khoảng 1 m. Hai bên bờ rạch được xây dựng kè với tổng chiều dài khoảng 1.570 m. Cùng đó, công trình lắp đặt hệ thống thoát nước bằng bê tông cốt thép, gồm hai tuyến cống ngầm có đường kính lần lượt 1.200 mm và 1.000 mm. Các hạng mục phụ trợ gồm đường đi bộ ven rạch, cây xanh, hệ thống chiếu sáng công cộng và cải tạo cảnh quan.
Đến nay, các hạng mục gia cố nền móng bằng phương pháp trộn sâu (CDM), thi công tường kè bê tông, di dời cây xanh, hệ thống chiếu sáng và nạo vét, khơi thông lòng rạch cơ bản đã hoàn thành. Các đơn vị thi công đang tiếp tục thực hiện những phần việc còn lại, trong đó có trồng cây xanh, hoàn thiện vỉa hè, hệ thống chiếu sáng và lắp đặt lan can.
Nạo vét, khơi thông lòng rạch bước đầu giúp cải thiện dòng chảy, vệ sinh môi trường và cảnh quan khu vực. Công trình dự kiến nâng cao khả năng dẫn, trữ nước, hỗ trợ tiêu thoát nước và giảm áp lực cho hệ thống thoát nước xung quanh sau khi hoàn thành.
Tuy nhiên, quá trình thi công còn gặp nhiều trở ngại. Lưu vực thoát nước của rạch Đá Đỏ rộng khoảng 215 ha, có 29 cửa xả với khẩu độ cống từ 600 - 1.500 mm dẫn nước ra rạch. Hệ thống cửa xả dày đặc gây khó khăn cho việc thi công mái kè và tổ chức các hạng mục liên quan.
Mưa thường xuyên cũng ảnh hưởng đến tiến độ thi công, nhất là các công việc ngoài trời. Bên cạnh đó, công trình nằm tại cửa ngõ phía Đông thành phố, gần các trục giao thông có mật độ phương tiện lớn, khiến việc bố trí thiết bị, vận chuyển vật tư và tổ chức thi công phải tính toán để hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động đi lại của người dân.
Trong điều kiện mưa lớn có thể xuất hiện dồn dập, việc đẩy nhanh tiến độ các hạng mục còn lại có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu sớm phát huy hiệu quả công trình. Tuy vậy, khả năng giảm ngập trên thực tế còn phụ thuộc vào sự kết nối giữa lòng rạch, các cửa xả và mạng lưới thoát nước của khu vực, cũng như diễn biến lượng mưa và mực nước trên sông.
Dự án nạo vét rạch Đá Đỏ được triển khai trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh tiếp tục rà soát, đầu tư các công trình thoát nước và chống ngập trên địa bàn sau hợp nhất. Áp lực ngập úng tại thành phố xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có mưa lớn, triều cường, tình trạng sụt lún, đô thị hóa nhanh và những hạn chế của hệ thống thoát nước hiện hữu. Tại một số khu vực, dòng chảy bị cản trở bởi bồi lắng, lòng kênh rạch thu hẹp hoặc các điểm nghẽn trong mạng lưới thoát nước.
Theo kế hoạch xử lý ngập trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030, TP. Hồ Chí Minh dự kiến triển khai 87 dự án, với tổng vốn đầu tư khoảng trên 142.340 tỷ đồng, hướng tới xử lý 50 vị trí ngập. Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 9 dự án, giải quyết 3 vị trí ngập; các năm tiếp theo tiếp tục triển khai những công trình theo lộ trình, tập trung cải thiện năng lực tiêu thoát nước tại các khu vực thường xuyên bị ảnh hưởng.
Cùng với đầu tư xây dựng, nạo vét, duy tu hệ thống thoát nước, khơi thông dòng chảy và xử lý các điểm nghẽn tiếp tục là những giải pháp cần thiết. Việc kiểm tra, thu dọn rác tại miệng thu nước, xử lý tình trạng cản trở dòng chảy và phối hợp điều tiết giao thông tại các điểm ngập cũng góp phần hạn chế tác động khi xảy ra mưa lớn.
Hiệu quả chống ngập phụ thuộc vào sự đồng bộ giữa hệ thống cống, kênh rạch, cửa xả và các giải pháp kiểm soát triều. Việc hoàn thành nạo vét rạch Đá Đỏ sẽ góp phần cải thiện dòng chảy, nâng cao khả năng thoát nước của lưu vực. Thành phố đang đẩy nhanh tiến độ dự án, đồng thời triển khai các công trình chống ngập giai đoạn 2026 - 2030 nhằm cải thiện môi trường đô thị và giảm ảnh hưởng của ngập úng đến đời sống người dân.
