Báo The Kyiv Post hôm 20/10 dẫn phát biểu cùng ngày của Tổng thống Volodymyr Zelensky tại một cuộc họp báo ở Kiev cho biết Ukraine có thể nhận được tên lửa hành trình tầm xa Tomahawk từ các đối tác châu Âu nếu có quyết định chính trị.
Ông Zelensky nói: “Các nước châu Âu cũng sở hữu Tomahawk. Vấn đề không chỉ là bạn có loại vũ khí nào, mà là bạn có thể sử dụng chúng ra sao”.
Theo ông Zelensky, một số nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã ủng hộ ý tưởng này và có kế hoạch nêu vấn đề trực tiếp với Tổng thống Mỹ Donald Trump.
“Chúng tôi đang duy trì liên lạc thường xuyên với các cố vấn an ninh quốc gia ở các nước châu Âu và đang hình thành một lập trường chung”, nhà lãnh đạo Ukraine nói thêm.
Tuy nhiên, ông Zelensky cũng thừa nhận rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện muốn tránh leo thang với Liên bang Nga trước các cuộc đàm phán tiềm năng.
Trước đó, ông Zelensky từng bày tỏ hy vọng Ukraine có thể sở hữu tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ, nhưng ông Trump chưa đồng ý và cũng không bác bỏ hoàn toàn.
Báo The Kyiv Independent của Ukraine ngày 17/10 cho biết chỉ vài giờ trước cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Volodymyr Zelensky tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump tỏ ra chưa cam kết về việc cung cấp tên lửa Tomahawk cho Ukraine.
Trong một phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng hôm 16/10, Tổng thống Trump nói: “Chúng ta cũng cần Tomahawk cho Mỹ. Chúng ta có nhiều, nhưng chúng ta cũng cần. Ý tôi là, chúng ta không thể để cạn kiệt cho đất nước mình”.
“Tôi không biết chúng ta có thể làm gì về vấn đề đó”, nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm.
Sau đó, theo Al Jazeera, trong bài phát biểu tại Nhà Trắng hôm 17/10, Tổng thống Trump bày tỏ hy vọng giải quyết xung đột Nga - Ukraine "mà không cần nghĩ đến Tomahawk", đồng thời nói thêm rằng vũ khí này là thứ mà nước Mỹ cần.
Kết quả là Tổng thống Zelensky dường như đã rời Nhà Trắng ra về tay trắng, dù mô tả cuộc gặp là "hiệu quả", nhưng từ chối bình luận thêm về Tomahawk bởi Mỹ "không muốn leo thang".
Xem video quân đội Mỹ phóng tên lửa Tomahawk ở địa điểm không tiết lộ vào năm 2018. Nguồn: Reuters
Trong buổi họp báo ở Kiev hôm 20/10, Tổng thống Zelensky còn cho biết Ukraine đang tìm cách mua thêm 25 hệ thống tên lửa phòng không Patriot trong một thỏa thuận dài hạn với Mỹ.
Theo báo The Kyiv Independent, hệ thống tên lửa phòng không Patriot lần đầu được bàn giao cho Ukraine dưới thời chính quyền Joe Biden vào năm 2023, đến nay vẫn giữ vai trò then chốt trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa quy mô lớn của Liên bang Nga nhằm vào mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine.
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Kiev hôm 20/10, Tổng thống Zelensky nói: “Chúng tôi đã phối hợp với các cơ quan liên quan của Mỹ để tổ chức thảo luận với các công ty quốc phòng về hệ thống phòng không, và hiện chúng tôi đang chuẩn bị một hợp đồng cho 25 hệ thống Patriot. Tôi coi đây là một câu chuyện rất tích cực – phức tạp, nhưng mang tính dài hạn”.
Bình luận của nhà lãnh đạo Ukraine được đưa ra sau chuyến công du chớp nhoáng tới Washington, nơi ông ngoài cuộc gặp được cho là căng thẳng với Tổng thống Mỹ Donald Trump còn làm việc với các đại diện ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ, trong đó có Raytheon, nhà sản xuất Patriot.
Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết: “Chúng tôi đã dành nhiều thời gian trao đổi với các công ty, cũng như các cuộc trò chuyện tại Nhà Trắng và trực tiếp với Tổng thống (Trump)”.
Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, không có gói viện trợ quân sự lớn mới nào của Mỹ cho Ukraine được thông qua, làm dấy lên lo ngại Kiev sẽ cạn kiệt các hệ thống chủ chốt như Patriot.
Đáp lại, các quốc gia châu Âu đã đồng ý gánh vác chi phí thông qua cơ chế Danh mục Yêu cầu Ưu tiên cho Ukraine (PURL) được Mỹ và các đồng minh NATO khởi động từ mùa thu này.
Tuy nhiên, bất chấp những sáng kiến mới, theo nghiên cứu công bố ngày 14/10 bởi Viện Kinh tế thế giới Kiel của Đức, tổng viện trợ quân sự nước ngoài cho Ukraine đã sụt giảm mạnh trong những tháng gần đây.
