Mỹ sẽ cấp phép để Ukraine tự sản xuất Patriot
Ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington dự định cấp cho Ukraine giấy phép để sản xuất các hệ thống tên lửa phòng không Patriot. Đồng thời, chính quyền của ông cũng xác nhận đang thảo luận với Kiev về khả năng tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga.
Phát biểu trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, diễn ra bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), ông Trump nói: “Có một người mách nhỏ với tôi rằng chúng tôi sẽ trao cho họ (Ukraine) quyền sản xuất Patriot. Chúng tôi sẽ chỉ cho họ cách chế tạo”.
Tổng thống Trump gọi Patriot là “một loại khí tài tinh nhuệ” (elite equipment) và cho biết thỏa thuận này sẽ cho phép Ukraine tự chế tạo hệ thống phòng không này.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm: “Một trong những điều chúng ta sẽ thảo luận là chúng tôi sẽ cấp giấy phép để các bạn sản xuất Patriot. Điều đó thật tuyệt, đúng không? Bằng cách này các bạn sẽ không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ nữa. Hãy tự sản xuất lấy”.
Mỹ đang thảo luận về việc Ukraine tấn công sâu vào lãnh thổ Liên bang Nga
Khi được hỏi về việc Ukraine ngày càng thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công tầm xa vào sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga, Tổng thống Trump đã chuyển câu hỏi cho Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Quan chức ngoại giao hàng đầu của Mỹ cho biết Washington và Kiev đang thảo luận về khả năng giúp Ukraine tấn công các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga nhằm khiến Moskva “nhận ra việc bảo vệ chính không phận của mình khó khăn đến mức nào”.
Ông Rubio nói thêm rằng Mỹ hy vọng sức ép này sẽ tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraine.
Tổng thống Trump: Leo thang nhưng có thể giúp chấm dứt chiến tranh
Nhà lãnh đạo Mỹ thừa nhận chiến lược này đồng nghĩa với việc leo thang xung đột, nhưng cho rằng điều đó cuối cùng có thể giúp kết thúc cuộc chiến giữa Liên bang Nga và Ukraine.
Ông chủ thứ 47 của Nhà Trắng nói: “Đó là một sự leo thang, nhưng là sự leo thang có thể dẫn đến chấm dứt chiến tranh”.
Phát biểu này tương đồng với nhận định gần đây của Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, người cho biết Kiev kỳ vọng các hoạt động giao tranh quy mô lớn sẽ kết thúc trước mùa đông, sau một giai đoạn leo thang mạnh.
Tăng cường phòng không là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Ukraine
Theo báo The Kyiv Post, những phát biểu trên được đưa ra khi Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky gặp nhau bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara, trong đó việc tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine là chủ đề trọng tâm.
Trước cuộc gặp, Tổng thống Zelensky cho biết ưu tiên lớn nhất của ông là nhận được thêm tên lửa Patriot.
Nhà lãnh đạo Ukraine nói: “Hôm nay, điều quan trọng là phải tìm được cách nhận càng nhiều tên lửa cho các hệ thống Patriot càng tốt, và càng nhanh càng tốt. Đây là vấn đề quan trọng nhất mà chúng tôi sẽ thảo luận. Đó là nhu cầu hết sức cấp bách đối với chúng tôi”.
Khi được các phóng viên hỏi về tâm thế trước cuộc gặp với Tổng thống Trump, Tổng thống Zelensky trả lời rằng ông luôn ở trong “tinh thần chiến đấu” trước mỗi cuộc thảo luận với nhà lãnh đạo Mỹ.
Nhu cầu cấp bách của Kiev đối với tên lửa phòng không Patriot
Những phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump được đưa ra sau hai cuộc tấn công quy mô lớn của Liê n bang Nga nhằm vào Kiev chỉ trong vài ngày gần đây, trong đó có cuộc tấn công ngày 6/7, khi không một tên lửa đạn đạo nào trong số 29 tên lửa mà Liên bang Nga phóng tới bị đánh chặn.
Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Zelensky liên tục kêu gọi các đồng minh cung cấp thêm tên lửa Patriot, cho biết các tên lửa đánh chặn này - một trong số rất ít loại vũ khí mà Ukraine đang sở hữu có khả năng bắn hạ các tên lửa tốc độ cao của Liên bang Nga - hiện đang thiếu hụt nghiêm trọng.
Thời gian gần đây, số lượng tên lửa Patriot được chuyển giao cho Kiev rất hạn chế; có những đợt viện trợ chỉ gồm 5 quả tên lửa.
Nguồn cung tên lửa Patriot trên thế giới vẫn rất hạn chế
Kho dự trữ Patriot trên toàn cầu vẫn ở mức thấp trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh trong những năm gần đây, trong khi tốc độ sản xuất không theo kịp tốc độ tiêu thụ tại Ukraine và Iran.
Hiện nay, tên lửa PAC-3 Patriot - phiên bản hiện đại và được săn đón nhất - chỉ được sản xuất tại Mỹ và theo giấy phép tại Nhật Bản.
Trong khi đó, Đức sản xuất các tên lửa PAC-2 đời cũ trong nước. Một số lô PAC-2 dự kiến sẽ được chuyển giao cho Ukraine từ năm 2027, theo hợp đồng trị giá 4 tỷ euro (khoảng 4,7 tỷ USD) được ký kết vào tháng 4.
Ukraine tìm kiếm các giải pháp thay thế
Do tình trạng thiếu hụt Patriot kéo dài, Kiev cũng đã hé lộ việc đang nghiên cứu các giải pháp thay thế.
Một trong những dự án đó là Freya - hệ thống phòng không đang được Ukraine phối hợp phát triển cùng Đức, Pháp và Na Uy nhằm bổ sung hoặc thay thế Patriot trong tương lai.
