Tổng thống Donald Trump cho biết ông muốn Quốc hội nhanh chóng hành động để ngăn các quỹ đầu tư tư nhân và nhà đầu tư lớn mua thêm nhà ở đơn lẻ - một lập trường mang màu sắc dân túy, nhưng từ lâu vẫn chưa giành được sự ủng hộ rộng rãi.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 7/1, nhằm vào các doanh nghiệp được Phố Wall hậu thuẫn, những đơn vị đã mua hàng loạt nhà ở trong nhiều năm qua để cho thuê. Các nhà phê bình cho rằng mô hình kinh doanh này đã đẩy giá nhà và tiền thuê tăng cao tại một số thị trường, đồng thời khiến người mua nhà lần đầu gặp nhiều khó khăn.
Bài đăng của Tổng thống Trump không nêu rõ chi tiết, nhưng ông hứa sẽ trình bày cụ thể hơn trong bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới trong tháng này - nơi quy tụ nhiều nhân vật giàu có và quyền lực nhất thế giới. Tuy nhiên, nếu kế hoạch được đưa ra có tính ràng buộc thực sự, nó sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Phố Wall và các đồng minh của họ trong Quốc hội.
Đề xuất cấm mua nhà này là nỗ lực mới nhất của Tổng thống Trump nhằm giải quyết vấn đề khả năng chi trả nhà ở cho người dân Mỹ, trong bối cảnh áp lực chính trị ngày càng gia tăng liên quan đến chi phí sinh hoạt, từ giá nhà cho đến giá thực phẩm. Sự bất mãn của cử tri về vấn đề “cơm áo gạo tiền” được dự báo sẽ là yếu tố lớn chi phối cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.
Tuy vậy, tác động của lệnh hạn chế này đối với toàn bộ thị trường nhà ở có thể không quá lớn. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn chiếm phần lớn số chủ sở hữu nhà cho thuê dạng nhà ở đơn lẻ. Ước tính, các tổ chức đầu tư lớn chỉ nắm khoảng 4% tổng số nhà cho thuê loại này tại Mỹ.
Lời kêu gọi hành động lập pháp của ông Trump tương tự những dự luật từng được trình lên Quốc hội trong những năm gần đây nhằm hạn chế quỹ đầu cơ và các nhà đầu tư tổ chức mua số lượng lớn nhà để cho thuê, nhưng đều bị đình trệ. Tuy nhiên, với việc được tổng thống trực tiếp ủng hộ, các nỗ lực này có thể giành được sự ủng hộ lưỡng đảng.
Hoạt động mua nhà ở riêng lẻ để cho thuê bùng nổ sau cuộc khủng hoảng tài chính, khi các quỹ đầu tư tận dụng nguồn nhà bị tịch biên giá rẻ. Nhưng trong những năm gần đây, khi nguồn cung này cạn dần, các doanh nghiệp đã chuyển sang mua các khu nhà ở mới xây để cho thuê.
Đề xuất của ông Trump có thể ảnh hưởng đến những “ông lớn” trong lĩnh vực cho thuê nhà ở đơn lẻ như Blackstone, Invitation Homes, American Homes for Rent, Cerberus và Pretium Partners.
Cổ phiếu của Blackstone, Invitation Homes và American Homes for Rent đã giảm mạnh từ 4–6% sau bài đăng của ông Trump. Blackstone gần đây đã quay trở lại đầu tư vào phân khúc này sau khi tách Invitation Homes vài năm trước. Trong bài viết, ông Trump cho biết ông muốn cấm các nhà đầu tư lớn mua “thêm” nhà ở đơn lẻ, hàm ý rằng họ vẫn có thể tiếp tục vận hành số nhà đang sở hữu.
Nhà Trắng hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Bà Maite Solis, người phát ngôn của Hội đồng Nhà cho thuê Quốc gia, cho biết tổ chức này “đánh giá cao sự quan tâm của chính quyền trong việc bảo đảm người Mỹ có nhiều lựa chọn nhà ở đa dạng” và mong muốn “đối thoại với Nhà Trắng và các nhà hoạch định chính sách”.
Đề xuất mới nói trên nối tiếp chuỗi biện pháp của Tổng thống Trump nhằm cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở. Trước đó, ông từng gây sức ép với Cục Dự trữ Liên bang (Fed) để hạ lãi suất nhằm giảm chi phí vay mua nhà.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng ủng hộ ý tưởng gây tranh cãi về khoản vay thế chấp 50 năm - thay cho thời hạn 30 năm truyền thống - nhưng bị chỉ trích từ cả hai đảng vì khiến người mua phải trả lãi trong thời gian dài hơn, làm chậm quá trình trả nợ gốc.
Một đề xuất khác là “thế chấp di động”, cho phép người mua mang theo khoản vay lãi suất thấp hiện có sang căn nhà mới - mô hình phổ biến ở một số quốc gia khác, nhưng bị đánh giá là khó áp dụng tại Mỹ.
Một số nghị sĩ Dân chủ tỏ ra hoài nghi. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren tuyên bố: “Ông Donald Trump vẫn chưa làm gì để giảm chi phí nhà ở cho người Mỹ. Tôi đã vận động nhiều năm để hạn chế Phố Wall thâu tóm nhà ở của người dân”.
