Theo đài RT, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 25/9 khẳng định Moskva không chuẩn bị cho bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào các nước châu Âu, đồng thời cho rằng những cảnh báo về nguy cơ Nga tấn công châu Âu đang làm gia tăng căng thẳng.
Phát biểu với báo giới bên lề Diễn đàn Văn hóa Thống nhất tại St. Petersburg, ông Putin nói Nga “không có kế hoạch” và cũng không có động cơ thực tế để làm trầm trọng thêm tình hình với châu Âu. Theo ông, một số lực lượng tại châu Âu đang cố tình thổi phồng nguy cơ xung đột với Nga nhằm duy trì sự ủng hộ dành cho Ukraine.
Nhà lãnh đạo Nga cũng chỉ trích phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur về khả năng xảy ra xung đột với Nga, gọi đây là hành động “khiêu khích”. Ông cho rằng những lời kêu gọi về một cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào Nga là không phù hợp với thực tế.
Liên quan cuộc xung đột tại Ukraine, ông Putin cho biết Moskva vẫn xem xét khả năng nối lại đàm phán với Kiev, song mọi quyết định sẽ dựa trên lợi ích của Nga. Ông cũng đề cập những đề xuất về ngừng tấn công cơ sở năng lượng và khôi phục hoạt động hàng hải ở Biển Đen, nhưng cho rằng trong khi Ukraine đưa ra những đề xuất này, các cuộc tấn công của Kiev vào lãnh thổ Nga vẫn tiếp diễn.
Theo ông Putin, Nga đã đáp trả các cuộc tấn công mà Moskva cho là nhằm vào các mục tiêu dân sự, trong đó có vụ tập kích quy mô lớn nhằm vào Moskva ngày 20/9. Ông nói các đòn đáp trả của Nga sẽ gây tổn thất đáng kể cho lực lượng Ukraine.
Hai cách nhìn về nguy cơ Nga - châu Âu
Phát biểu của ông Putin được đưa ra trong lúc các nước châu Âu và NATO tiếp tục đánh giá nguy cơ từ Nga theo cách khác. Liên minh châu Âu ngày 23/9 cho rằng các cuộc tập kích của Nga vào Ukraine, trong đó có những vụ xảy ra gần biên giới Ba Lan, cho thấy cuộc xung đột đang tạo ra rủi ro ngày càng lớn đối với an ninh châu Âu.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cũng nói nguy cơ từ Nga là vấn đề dài hạn và cho biết các nước thành viên đang tăng cường năng lực phòng thủ. NATO hiện xác định cuộc chiến tại Ukraine là một trong những yếu tố chính định hình môi trường an ninh của liên minh.
Tuy nhiên, những đánh giá này chủ yếu liên quan đến rủi ro an ninh và năng lực quân sự của Nga, chứ không đồng nghĩa với việc NATO hay các nước châu Âu khẳng định một cuộc tấn công trực tiếp vào lãnh thổ châu Âu chắc chắn sẽ xảy ra. Một số quan chức tình báo châu Âu cũng có đánh giá khác nhau về mức độ và thời điểm của nguy cơ, cho thấy chưa có sự thống nhất hoàn toàn về kịch bản này.
Đàm phán Ukraine vẫn chưa có bước đột phá
Trong khi tranh luận về nguy cơ an ninh tiếp tục, các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng Nga - Ukraine cũng đang được thúc đẩy. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẵn sàng tham gia thỏa thuận ngừng tấn công các cơ sở năng lượng và ủng hộ việc khôi phục hành lang hàng hải ở Biển Đen. Washington đang thúc đẩy cả hai nội dung này, cùng với khả năng tổ chức cuộc gặp ba bên Mỹ - Nga - Ukraine ở cấp kỹ thuật.
Ngày 25/9, ông Zelensky tiếp tục cho biết Ukraine đã đề xuất một lệnh ngừng bắn có đi có lại ở Biển Đen nhằm tạo điều kiện cho hoạt động vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là nông sản. Ông nói một số nước như Ai Cập, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đang tham gia các nỗ lực ngoại giao liên quan vấn đề này.
Dù vậy, triển vọng nối lại đàm phán vẫn chưa rõ ràng. Các đề xuất về ngừng bắn năng lượng và Biển Đen chưa tạo được một thỏa thuận chung, trong khi Moskva và Kiev vẫn khác biệt về những vấn đề cốt lõi của cuộc xung đột. Hãng tin Reuters ngày 23/9 cũng ghi nhận ông Zelensky cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận về ngừng tấn công cơ sở năng lượng trước mùa đông, các cuộc tập kích có thể tiếp tục leo thang.
