Phát biểu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại ở New York hôm 24/9, Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski cho biết: “Chúng tôi đang nhận được thông tin (...) chúng tôi không tiết lộ các nguồn tin, nhưng có rất nhiều (nguồn) cho biết Liên bang Nga đang chuẩn bị một điều gì đó lớn trong năm nay”.
Ngoại trưởng Ba Lan cũng cho rằng Điện Kremlin có thể sử dụng chiến dịch này làm cái cớ cho những nỗ lực huy động thêm lực lượng tại Liên bang Nga.
Ông Sikorski nói thêm “Tôi tin rằng ông Putin cần một cái cớ để huy động lực lượng, vì vậy họ có thể tiến hành một cuộc tấn công cờ giả và nói với người dân Nga rằng: ‘Chúng ta đang bị tấn công, vì thế chúng ta cần phải huy động lực lượng’”.
Châu Âu đã duy trì tình trạng cảnh giác cao độ trong những tháng gần đây sau khi các đánh giá tình báo cảnh báo rằng Liên bang Nga có thể thử thách Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thông qua những hành động từ phá hoại, tấn công mạng và hoạt động của thiết bị bay không người lái (UAV) cho tới một chiến dịch quân sự hạn chế.
Khả năng leo thang
Khi được hỏi về những kịch bản khác mà Liên bang Nga có thể thực hiện để leo thang, ông Sikorski cho biết “người Belarus rất lo ngại về việc bị kéo vào cuộc chiến”.
Theo TVP World ngày 25/9, phát biểu của Ngoại trưởng Ba Lan được đưa ra sau khi ông Sikorski gặp người đồng cấp Belarus Maksym Ryzhenkov bên lề Đại hội đồng Liên hợp quốc. Theo thông tin được công bố, đây là cuộc gặp đầu tiên ở cấp ngoại giao này kể từ năm 2016.
Minsk là một trong những đồng minh thân cận nhất của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, nhưng Belarus chưa trực tiếp tham gia cuộc chiến chống Ukraine.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Belarus Alexander Lukashenko đã cho phép Liên bang Nga sử dụng lãnh thổ Belarus để phát động một phần cuộc tấn công Ukraine năm 2022. Belarus cũng đang là nơi bố trí vũ khí hạt nhân của Liên bang Nga.
Thử thách Điều 5
Ông Sikorski cũng cho rằng các quốc gia Baltic có cộng đồng người Nga thiểu số có thể phải đối mặt với nguy cơ Moskva leo thang, đồng thời nói thêm rằng NATO phải sẵn sàng để “răn đe” hành động gây hấn tiềm tàng.
Quan chức ngoại giao hàng đầu của Ba Lan nói thêm rằng sẽ là “điên rồ” nếu Liên bang Nga tiến hành hoạt động gây hấn toàn diện nhằm vào một quốc gia NATO.
Tuy nhiên, ông Sikorski dự đoán có thể xảy ra một hành động ít công khai hơn, điều cũng có thể khiến liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương khó viện dẫn Điều 5 về phòng thủ tập thể.
Ngoại trưởng Ba Lan cũng lưu ý rằng mặc dù nền kinh tế Liên bang Nga đang chịu sức ép, nhưng Moskva vẫn có thể tiếp tục cuộc chiến thêm một hoặc hai năm nữa, “trừ khi Ukraine phá hủy hơn một nửa công suất lọc dầu của Liên bang Nga”.
“Liên bang Nga tin rằng họ vẫn còn hai quân bài để sử dụng: huy động lực lượng và một mùa đông khắc nghiệt, cùng với việc phá hủy lưới điện, các hệ thống sưởi ấm và các doanh nghiệp lớn của Ukraine”, ông Sikorski nói.
Theo Ngoại trưởng Ba Lan, “điều này đang diễn ra và gây tổn hại cho nền kinh tế Ukraine. Nhưng người Ukraine cũng có những quân bài để sử dụng, như Tổng thống (Mỹ Donald) Trump đã nói”.
TVP World cho biết Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công tầm xa trong những tháng gần đây, nhắm vào các nhà máy lọc dầu và những địa điểm chiến lược nằm sâu bên trong lãnh thổ Liên bang Nga.
Trong khi đó, Moskva tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công thường xuyên nhằm vào Ukraine, đánh vào cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có lưới điện, nhằm làm suy giảm tinh thần của người Ukraine trong suốt mùa đông.
Căng thẳng Nga - châu Âu gia tăng với những cảnh báo quân sự
Theo kênh RT, một số quốc gia châu Âu, trong đó có Đức, Ba Lan và các nước Baltic, ngày càng đưa ra nhận định rằng Liên bang Nga có thể nhắm mục tiêu vào lãnh thổ NATO trong vài năm tới, đồng thời kêu gọi tăng chi tiêu quân sự để chuẩn bị cho khả năng này.
Ngoại trưởng Liên bang Nga Sergey Lavrov bác bỏ những nhận định đó khi phát biểu tại Liên hoan Thanh niên Quốc tế ở thành phố Yekaterinburg thuộc vùng Ural vào hôm 16/9.
Quan chức ngoại giao hàng đầu của Liên bang Nga tuyên bố: "Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định rằng chúng tôi không có ý định tấn công châu Âu. Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin gần đây đã đề cập chi tiết đến vấn đề này, nhấn mạnh rằng chúng tôi không có lợi ích gì khi làm như vậy”.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Lavrov cảnh báo rằng "nếu châu Âu, nơi ngày nào cũng nói về việc chuẩn bị chiến tranh chống Liên bang Nga, tấn công Liên bang Nga, thì đó sẽ là một cuộc chiến hoàn toàn khác và sẽ diễn ra rất ngắn".
Trước đó vào cuối ngày 11/9, Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski phát biểu tại cuộc họp Chiến lược châu Âu Yalta ở Kiev (Ukraine) rằng: "Nếu Liên bang Nga tấn công chúng tôi và chúng tôi không còn tự kiềm chế, tôi nghĩ chúng tôi sẽ đánh bại Liên bang Nga khá nhanh chóng”.
Vào hôm 15/9, Trợ lý Tổng thống Liên bang Nga Nikolay Patrushev đã đáp lại phát biểu của Ngoại trưởng Ba Lan, bác bỏ đánh giá của ông này là một "quan điểm nghiệp dư" và cho rằng Moskva vẫn chưa sử dụng toàn bộ tiềm lực quân sự của mình trong cuộc xung đột Ukraine.
Ông Patrushev tuyên bố: "Nếu Ba Lan tham gia hành động quân sự chống Liên bang Nga, đất nước chúng tôi sẽ sử dụng toàn bộ lực lượng và phương tiện hiện có, và nhà nước Ba Lan sẽ không còn tồn tại trong vòng hai hoặc ba ngày”.
