Hãng tin Reuters của Anh ngày 3/3 cho biết giá khí đốt châu Âu đã tăng vọt 75% trong tuần này, lên mức cao nhất trong nhiều năm, khi các hành động thù địch tại và xung quanh Iran tác động đến xuất khẩu khí đốt từ vùng Vịnh khiến nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn là Qatar đã tạm dừng sản xuất vào ngày 2/3.
Tình hình càng trở nên nghiêm trọng khi vào ngày 2/3, một quan chức cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố Tehran sẽ bắn vào bất kỳ con tàu nào tìm cách đi qua Eo biển Hormuz ở đầu phía Nam của vùng Vịnh.
Trong khi đó, các tàu chở khí đốt tự nhiên hoá lỏng (LNG) từ Qatar, quốc gia sản xuất khoảng 20% nguồn cung LNG của thế giới, đều sử dụng tuyến đường này.
Với tình hình địa chính trị mà đang chứng kiến hiện nay, theo Bộ trưởng Năng lượng Na Uy Terje Aasland, việc Liên minh châu Âu (EU) tự giải phóng khỏi dầu mỏ và khí đốt của Liên bang Nga rất khó khăn và các cuộc tranh luận liên quan sẽ được khơi lại.
Trong bối cảnh đó, theo kênh RT, vào ngày 4/3 sau khi tiếp Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto tại Điện Kremlin, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Liên bang Nga có thể rút khỏi thị trường khí đốt châu Âu và chuyển hướng nguồn cung sang các khu vực khác mà không cần chờ EU chính thức cấm nhập khẩu.
Trao đổi với nhà báo Nga Pavel Zarubin, Tổng thống Putin nói: “Không có động cơ chính trị nào ở đây. Nhưng nếu trong một hoặc hai tháng nữa chúng tôi vẫn sẽ bị ngắt kết nối, thì tốt hơn là dừng ngay từ bây giờ và chuyển sang những quốc gia là đối tác đáng tin cậy, đồng thời thiết lập vị thế tại đó”.
Tuy nói rằng “đây chưa phải là quyết định cuối cùng”, nhưng ông Putin nhấn mạnh: “Tôi chắc chắn sẽ chỉ đạo chính phủ làm việc với các doanh nghiệp của chúng tôi về vấn đề này”.
Theo ông Putin, Moskva có thể chuyển hướng nguồn cung sang các “thị trường mới nổi”, trong bối cảnh EU liên tục tuyên bố ý định loại bỏ hoàn toàn các nguồn tài nguyên của Liên bang Nga.
Nhà lãnh đạo Liên bang Nga cho rằng cuộc khủng hoảng năng lượng tại EU là hệ quả của những “chính sách sai lầm” mà giới chức khối này đã theo đuổi “trong nhiều năm”.
Tổng thống Putin nhấn mạnh Liên bang Nga “luôn là và vẫn là một nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” cho tất cả các đối tác, bao gồm cả các quốc gia châu Âu.
Tổng thống Putin cho biết thêm Moskva sẵn sàng tiếp tục hợp tác theo cách đó với những đối tác “bản thân họ cũng đáng tin cậy. Chẳng hạn như các nước Đông Âu, Slovakia và Hungary. Chúng tôi cung cấp cho họ các nguồn năng lượng của mình, cả dầu mỏ lẫn khí đốt, và chúng tôi có ý định tiếp tục làm như vậy trong tương lai. Và ban lãnh đạo các quốc gia này sẽ theo đuổi cùng một chính sách như hiện nay, tức là trở thành đối tác đáng tin cậy đối với chúng tôi”.
Sau cuộc gặp với Tổng thống Putin, Ngoại trưởng Szijjarto cho biết Budapest đã nhận được các bảo đảm về nguồn cung dầu mỏ và khí đốt từ Moskva, nhấn mạnh rằng Liên bang Nga và Hungary đã nhất trí cùng làm việc để đa dạng hóa các tuyến cung ứng năng lượng.
Trong một đoạn video đăng trên Facebook, nhà ngoại giao này nói: “Chúng tôi đã thống nhất rằng nếu các tuyến vận chuyển vì những lý do khác nhau trở nên không khả dụng, chúng tôi sẽ luôn tìm kiếm các giải pháp thay thế. Ví dụ, nếu việc vận chuyển dầu bằng đường ống tiếp tục gặp khó khăn, chúng tôi sẽ xem xét các phương án vận chuyển bằng đường biển”.
Hungary, cũng như Slovakia, gần đây đã gặp gián đoạn nguồn cung dầu thô của Liên bang Nga sau khi Ukraine đóng đường ống dẫn dầu Druzhba vào cuối tháng 1.
Kiev tuyên bố tuyến đường ống này bị hư hại do các cuộc tấn công tầm xa của Liên bang Nga, điều mà Moskva đã bác bỏ.
Budapest và Bratislava cáo buộc Ukraine cố tình ngừng nguồn cung vì lý do chính trị và đe dọa sẽ có biện pháp trả đũa.
Slovakia đã chấm dứt chương trình cung cấp điện khẩn cấp cho Ukraine, trong khi Hungary phủ quyết đề xuất khoản vay 90 tỷ euro (106 tỷ USD) của EU dành cho Kiev, cũng như gói trừng phạt chống Liên bang Nga mới nhất.
