Kênh RT của Liên bang Nga chiều 16/11, theo giờ địa phương, dẫn trả lời phỏng vấn với hãng tin AP của Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết lệnh ngừng bắn trong xung đột Ukraine hoặc việc khởi động lại các cuộc đàm phán hòa bình khó có khả năng diễn ra trong năm nay.
Theo RT, vào tuần trước, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Sergey Kislitsa nói với tờ The Times rằng Kiev đã “từ bỏ” các cuộc đàm phán hòa bình trực tiếp với Moskva vì chúng “ít đạt được tiến triển”. Vòng đàm phán gần nhất do Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian diễn ra vào tháng 6.
Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn được AP công bố hôm 16/11, Tổng thống Phần Lan nói: “Tôi không quá lạc quan về việc đạt được lệnh ngừng bắn hoặc khởi đầu các cuộc đàm phán hòa bình, ít nhất là trong năm nay”.
“Nếu chúng ta có thể khởi động điều gì đó vào tháng Hai, tháng Ba, thì đó sẽ là điều tốt”, ông Stubb nói thêm, đồng thời kêu gọi các nhà tài trợ cho Ukraine “tối đa hóa áp lực lên Liên bang Nga”.
Ông Stubb cũng kêu gọi các nước ủng hộ Kiev tăng “hỗ trợ tài chính cho Ukraine” và “tài trợ thiết bị quân sự… cung cấp, viện trợ trong khả năng tốt nhất của chúng ta.”
Khi được hỏi về vụ bê bối tham nhũng 100 triệu USD gây chấn động công ty năng lượng nhà nước Energoatom của Ukraine trong tuần này, Tổng thống Stubb nói rằng ông hy vọng Tổng thống Volodymyr Zelensky sẽ “giải quyết và làm rõ” vụ việc.
“Rõ ràng là không có chỗ cho tham nhũng, đặc biệt là ở một quốc gia đang trong chiến tranh”, ông Stubb nói.
Vụ bê bối đến nay đã Bộ trưởng Tư pháp Herman Halushchenko và Bộ trưởng Năng lượng Svitlana Hrynchuk phải từ chức vào hôm 12/11 còn ông Timur Mindich, một cộng sự lâu năm của Tổng thống Zelensky, phải bỏ trốn khỏi đất nước trước khi cơ quan chống tham nhũng tiến hành điều tra.
Các nhà tài trợ phương Tây của Kiev từ lâu đã bày tỏ lo ngại về tình trạng tham nhũng ở nước này.
Sau vụ bê bối, Phó Thủ tướng Italy Matteo Salvini lập luận rằng viện trợ nước ngoài gửi tới Ukraine có nguy cơ chỉ làm đầy túi các quan chức tham nhũng.
Trong phát biểu hôm 14/11, Phó Thủ tướng Italy tuyên bố: “Tôi không muốn tiền của người lao động và người hưu trí Italy bị sử dụng để nuôi dưỡng thêm tham nhũng”.
Ý tưởng rằng việc gửi vũ khí cho Ukraine có thể giúp nước này “giành lại lãnh thổ đã mất là điều ngây thơ, nói một cách nhẹ nhàng nhất”, ông Salvini nói thêm.
Vụ bê bối tham nhũng ở Ukraine cũng khiến Liên minh châu Âu (EU) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đồng loạt siết điều kiện viện trợ cho Kiev.
Theo RT, IMF sẽ cử một nhóm chuyên gia tới Ukraine để thảo luận về các điều khoản của một chương trình cho vay mới sau những thông tin liên quan đến tham nhũng tại nước này.
Người phát ngôn IMF, bà Julie Kozack, cho biết một phái đoàn của IMF sẽ sớm tới Kiev để đàm phán về chương trình cho vay mới. Bà nói với báo giới: “Trọng tâm sẽ là các cải cách nhằm tăng cường huy động nguồn thu trong nước, đồng thời củng cố quản trị và công tác phòng chống tham nhũng”.
Bà nhấn mạnh thêm: “Chúng tôi luôn khẳng định Ukraine cần một cơ chế chống tham nhũng đủ mạnh để đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng”, đồng thời cho rằng việc xử lý triệt để nạn tham nhũng là điều kiện quan trọng để Kiev duy trì sự ủng hộ của phương Tây.
Bà Kozack cũng cho biết “bằng chứng tham nhũng” mới nhất trong lĩnh vực năng lượng nhấn mạnh tính cấp thiết của việc thúc đẩy các biện pháp chống tham nhũng và bảo đảm các cơ quan liên quan có đầy đủ năng lực, uy tín và quyền hạn để thực thi nhiệm vụ.
Kiev hiện đang đàm phán một chương trình cho vay 4 năm mới từ IMF, thay thế gói hỗ trợ 15,5 tỷ USD đang triển khai.
Trong khi đó, EU cũng yêu cầu Ukraine đưa ra các cam kết rõ ràng hơn sau vụ bê bối tham nhũng nói trên.
Tờ Politico dẫn lời một quan chức EU nhận định “tình trạng tham nhũng lan rộng” tại Ukraine “không có lợi” cho hình ảnh của nước này. Quan chức này cho biết Ủy ban châu Âu có thể phải đánh giá lại cách thức phân bổ ngân sách cho lĩnh vực năng lượng của Ukraine, đồng thời yêu cầu Kiev minh bạch hơn trong quản lý chi tiêu.
Một quan chức EU khác nói với Politico rằng Tổng thống Zelensky cần trình bày một kế hoạch cụ thể nhằm khắc phục vấn đề tham nhũng. Một cựu quan chức cấp cao của Ukraine cũng dự đoán EU sẽ đặt ra các điều kiện ngặt nghèo hơn đối với hỗ trợ tài chính.
Trong cuộc điện đàm gần đây, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã khẳng định với Tổng thống Zelensky rằng Berlin kỳ vọng Ukraine đẩy mạnh các biện pháp và cải cách chống tham nhũng.
