Tại buổi lễ ký sắc lệnh diễn ra tại phòng cánh Đông của Nhà Trắng, Tổng thống Trump tuyên bố đây là bước đi đầu tiên để "loại bỏ" bộ này. Tuy nhiên, để đóng cửa hoàn toàn Bộ Giáo dục, Quốc hội Mỹ cần thông qua một đạo luật. Hiện tại, ông Trump không có đủ số phiếu ủng hộ từ cả hai viện Quốc hội để thực hiện điều này.
Sắc lệnh hành pháp này nhằm chuyển giao phần lớn quyền kiểm soát giáo dục cho các bang và địa phương, động thái khiến các tổ chức ủng hộ giáo dục tự do lo ngại. Sắc lệnh hành pháp chưa thể đóng cửa ngay Bộ Giáo dục song thu hẹp phạm vi hoạt động của bộ, chỉ giữ lại các chức năng thiết yếu như quản lý khoản vay sinh viên và chương trình trợ cấp Pell hỗ trợ sinh viên có thu nhập thấp.
Việc ký sắc lệnh diễn ra sau thông báo của bộ này vào tuần trước về việc sẽ sa thải gần một nửa số nhân viên của bộ, theo chủ trương rộng lớn hiện nay của Chính quyền Tổng thống Trump về tinh giản quy mô của chính phủ liên bang mà ông cho là cồng kềnh và kém hiệu quả.
Chính sách giáo dục luôn là vấn đề gây tranh cãi tại Mỹ. Những người theo chủ nghĩa bảo thủ từ lâu đã ủng hộ việc chính quyền địa phương kiểm soát việc triển khai các chính sách giáo dục và mở rộng lựa chọn trường học cho các gia đình, trong khi các cử tri có xu hướng thiên tả thường đề cao tài trợ cho trường công và các chương trình đa dạng.
Bộ Giáo dục Mỹ hiện giám sát khoảng 100.000 trường công lập và 34.000 trường tư thục trên toàn quốc, cung cấp tài trợ cho các trường có thu nhập thấp và chương trình hỗ trợ khác bao gồm hỗ trợ giáo viên dạy trẻ em có nhu cầu đặc biệt. Bộ cũng quản lý khoản vay sinh viên trị giá 1.600 tỷ USD.
