Ngày 2/4, theo giờ Việt Nam, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã công bố một bức thư ngỏ gửi người dân Mỹ trên nền tảng mạng xã hội X.
Trong bức thư của mình, Tổng thống Iran viết: “Hôm nay, thế giới đang đứng trước một ngã rẽ” và cho rằng: “Tiếp tục đi theo con đường đối đầu sẽ tốn kém hơn và vô ích hơn bao giờ hết”.
Theo ông Pezeshkian, “sự lựa chọn giữa đối đầu và hợp tác là có thật và mang tính hệ quả sâu sắc; kết quả của nó sẽ định hình tương lai cho nhiều thế hệ”.
Báo The Hill của Mỹ cho biết cuộc xung đột với Iran hiện đã kéo dài sang tuần thứ năm, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích chung nhằm vào Iran vào ngày 28/2 khi mà các cuộc đàm phán về thỏa thuận hạt nhân đang diễn ra.
Các cuộc tấn công này đã loại bỏ một số lãnh đạo quan trọng của Iran, bao gồm Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.
Một thỏa thuận ngừng bắn vào tuần trước đã bị đình trệ sau khi cả hai bên đều từ chối nhượng bộ yêu cầu của nhau.
Tehran đã bác bỏ “danh sách hành động” gồm 15 điểm của Mỹ và đưa ra danh sách yêu cầu riêng.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại nói rằng các quan chức Iran đã “cầu xin” Mỹ đạt được một thỏa thuận để chấm dứt các hoạt động quân sự.
Trong bức thư gửi người dân Mỹ, Tổng thống Iran chỉ trích quyết định của Mỹ rút khỏi bàn đàm phán trong các cuộc thương lượng ban đầu về một thỏa thuận hạt nhân mới.
Ông Pezeshkian viết: “Iran đã theo đuổi đàm phán, đạt được thỏa thuận và thực hiện đầy đủ các cam kết của mình”, đồng thời nhấn mạnh: “Quyết định rút khỏi thỏa thuận đó, leo thang đối đầu và tiến hành hai hành động gây hấn trong lúc đàm phán là những lựa chọn mang tính phá hoại của chính phủ Mỹ - những lựa chọn phục vụ cho ảo tưởng của một kẻ gây hấn bên ngoài”.
Bức thư ngỏ gửi người dân Mỹ của Tổng thống Iran được đưa ra trước vài giờ mà Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ phát biểu trước toàn quốc.
Tổng thống Trump dự kiến bắt đầu bài phát biểu của mình vào vào lúc 21h (giờ miền Đông Mỹ) hôm 1/4, tức 8 giờ sáng 2/4, theo giờ Việt Nam, để cập nhật tiến triển của cuộc chiến với Iran.
Trước đó trong ngày 1/4, ông Trump nói với phóng viên Steve Holland của hãng tin Reuters rằng Mỹ sẽ “rút ra khá nhanh” khỏi Iran và sẽ “quay lại tiến hành các đòn đánh chọn lọc” khi cần thiết, nhưng từ chối đưa ra mốc thời gian cụ thể cho việc rút quân Mỹ.
Cũng trong ngày 1/4, Tổng thống Trump còn cho biết ông “đang nghiêm túc cân nhắc” việc rút Mỹ khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sau khi các quốc gia đồng minh từ chối ủng hộ cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran, đồng thời gọi liên minh này là một “con hổ giấy”.
Phát biểu của ông Trump là mối đe dọa trực tiếp nhất từ trước đến nay đối với liên minh phòng thủ xuyên Đại Tây Dương đã tồn tại 77 năm, làm leo thang những bất mãn ban đầu về quyền sử dụng căn cứ thành một cuộc khủng hoảng mang tính sống còn đối với khối phương Tây.
Khi được hỏi trong cuộc phỏng vấn độc quyền với The Telegraph (Anh) được công bố hôm 1/4, rằng liệu ông có xem xét lại tư cách thành viên NATO của Mỹ sau cuộc xung đột hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Ồ có chứ, tôi sẽ nói là vượt xa mức xem xét lại. Tôi chưa bao giờ bị thuyết phục bởi NATO. Tôi luôn biết đó là một con hổ giấy, và (Tổng thống Liên bang Nga) Vladimir Putin cũng biết điều đó”.
Tổng thống Trump cho rằng sự vắng mặt của các đồng minh trong cuộc xung đột là “thực sự khó tin”.
“Chúng tôi luôn có mặt một cách tự động, bao gồm cả với Ukraine. Ukraine không phải là vấn đề của chúng tôi. Đó là một phép thử, và chúng tôi đã ở đó vì họ, và chúng tôi luôn sẽ ở đó vì họ. Nhưng họ đã không ở đó vì chúng tôi”, ông Trump nói.
