Theo truyền thông Mỹ ngày 1/10, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết một phi công đã đâm đồng nghiệp trên máy bay FlyDubai và tìm cách phá hoại hệ thống của máy bay. Máy bay đã lao xuống hàng nghìn mét chỉ trong 2 phút, khiến hành khách hoảng loạn và buộc chuyến bay phải hạ cánh khẩn cấp tại Saudi Arabia.
Kẻ tấn công hiện chưa được xác định danh tính. Phi công bị tấn công là Smit Machchhar, người Ấn Độ, đã chống trả và ngăn chặn một thảm họa kiểu vụ khủng bố 11/9 tại Mỹ. Ông Netanyahu bình luận: “Điều khác biệt giữa sự việc này với những vụ tấn công bi thảm khác là lần này, những người tốt đã chiến thắng”.
Người phát ngôn hãng hàng không FlyDubai cho biết các thành viên phi hành đoàn đang làm nhiệm vụ đã kiểm soát máy bay và hạ cánh an toàn tại sân bay ở Tabuk thuộc Saudi Arabia. Sau đó, hành khách lên một chuyến bay khác để trở về Israel.
Kẻ tấn công sau đó đã bị bắt giữ và đang bị nhà chức trách Saudi Arabia thẩm vấn. Tuy nhiên, nhiều câu hỏi vẫn chưa được giải đáp về diễn biến vụ việc và động cơ khiến người này thực hiện hành vi trên.
Chuyện gì xảy ra trên máy bay?
Chuyến bay FZ1073 của FlyDubai khởi hành từ Dubai (Các tiểu vương quốc Arab thống nhất) lúc 6 giờ 5 phút sáng theo giờ địa phương và bắt đầu bay về phía Tây tới điểm đến gần Tel Aviv (Israel). Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy khoảng 2 giờ sau khi cất cánh, máy bay bắt đầu nhanh chóng hạ độ cao và đột ngột chuyển hướng về phía Bắc. Máy bay hạ độ cao 5.300 m trong chưa đầy 2 phút.
Chuyến bay phát tín hiệu cấp cứu lúc 8 giờ 31 phút, vài phút trước khi phát mã hiệu 7500 - mã hiệu của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) để báo hiệu máy bay bị không tặc.
Các hành khách đã kể lại cảnh tượng hỗn loạn trên máy bay khi máy bay lao chúi xuống. Một người tên Mika Bauman kể: “Chúng tôi chỉ cảm thấy máy bay rơi xuống hoàn toàn và bắt đầu xoay nhẹ, mọi người đều la hét, trẻ em khóc. Tôi chắc chắn mình sẽ chết”.
Một số hành khách đã chủ động xông vào buồng lái và khống chế kẻ tấn công.
Hành khách tên Yaniv Hayoun kể với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng anh đã khóa cổ nghi phạm bằng đòn siết và cùng các hành khách khác kéo người này ra khỏi buồng lái. Hayoun đã nắm lấy cần điều khiển máy bay để giúp đưa máy bay trở lại trạng thái kiểm soát.
Tiến sĩ Shota Musaev, một nha sĩ có mặt trên máy bay, đã trói kẻ tấn công bằng dây tai nghe và dây rút nhựa. Sau đó, ông bắt đầu sơ cứu cho phi công bị thương.
Ngay cả sau khi kẻ tấn công bị khống chế, hành khách vẫn vô cùng sợ hãi. Hành khách tên Assaf Rajuan kể: “Bên dưới chúng tôi chỉ toàn là sa mạc; chúng tôi lo sợ bị đưa đến một quốc gia thù địch hoặc hạ cánh giữa sa mạc. Chúng tôi không biết nên tin ai”.
Máy bay hạ cánh như thế nào?
Trong một diễn biến đặc biệt khác, trên chuyến bay có những người biết điều khiển máy bay và có thể đưa máy bay hạ cánh an toàn.
Đó là các phi công dự bị và họ đang ngồi ở khu vực hành khách. Họ đã giành lại quyền kiểm soát máy bay và đưa máy bay hướng đến sân bay Tabuk của Saudi Arabia, hạ cánh lúc 9 giờ 54 phút.
Ông David Soucie, chuyên gia phân tích an toàn hàng không, cho biết việc có thêm các phi công đang làm nhiệm vụ trên chuyến bay là tương đối hiếm, trừ khi họ đang được điều chuyển để thực hiện các chuyến bay khác.
Chuyện gì xảy ra với các phi công?
Video được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy cảnh tượng kinh hoàng trên máy bay sau vụ tấn công. Cơ trưởng bị thương nặng nằm trên sàn máy bay, gương mặt đau đớn một phần được che bằng khẩu trang.
Người này ôm phần thân mình bằng đôi tay dính máu. Anh có vẻ đau đớn nhưng vẫn tỉnh táo. Một số hành khách đang giúp đỡ và theo dõi các dấu hiệu sinh tồn.
Ngay bên cạnh là cảnh một số người đang canh giữ cơ phó - người đã tấn công cơ trưởng. Người này cũng bị thương, nằm nghiêng và chiếc áo sơ mi trắng thấm đẫm máu quanh vùng bụng.
Khi máy bay hạ cánh, cả cơ trưởng và cơ phó của máy bay đã được đưa tới bệnh viện.
Theo bác sĩ Musaev, phi công bị đâm trên chuyến bay Flydubai bị mất rất nhiều máu và bị thương nghiêm trọng. Ông mô tả: “Anh ấy có nhiều vết thương ở đầu, tay gần như bị rách toạc, gần như đứt làm đôi”.
Gia đình phi công cho biết anh đang trong tình trạng ổn định sau khi trải qua phẫu thuật tại một bệnh viện ở Saudi Arabia hôm 30/9.
Kẻ tấn công là ai?
Danh tính của phi công tấn công cơ trưởng Machchhar vẫn chưa được làm rõ. Động cơ cũng như loại vũ khí người này sử dụng trong vụ xô xát bạo lực cũng chưa được xác định.
Một quan chức Israel cho biết nghi phạm tấn công là công dân Oman. Oman và Israel không có quan hệ ngoại giao chính thức và hiện chưa rõ bằng cách nào phi công người Oman này được cấp phép bay đến Israel.
Hành khách hiện ở đâu?
Các hành khách Israel đã trở về nước trên một máy bay FlyDubai khác được điều đến Saudi Arabia.
Trước khi họ đến sân bay Ben Gurion của Israel, gia đình các hành khách lo lắng chờ đón người thân, một số người mang theo những quả bóng bay có dòng chữ “chào mừng”.
Sau khi hạ cánh tại Israel, hành khách FlyDubai được hướng dẫn đến một khu vực tiếp đón riêng, nơi họ gặp các nhân viên y tế và được kiểm tra.
Một hành khách nam 50 tuổi được đưa tới bệnh viện do bị thương ở phần thân trên.
Các quan chức Israel ca ngợi hành động dũng cảm của những người trên máy bay. Tổng thống Israel Isaac Herzog nói sự cố đã kết thúc bằng “phép màu to lớn”, đồng thời cho biết Israel và UAE sẽ cùng nhau điều tra kỹ lưỡng vụ việc.
Cuộc điều tra sẽ diễn ra như thế nào?
Các nhà chức trách tiếp tục làm rõ những chi tiết xung quanh vụ việc kinh hoàng, trong đó nhiều vấn đề vẫn chưa được xác định rõ.
Một loạt cơ quan của Israel, trong đó có Shin Bet, Mossad, quân đội và Bộ Giao thông vận tải, đang tham gia điều tra vụ việc Flydubai xảy ra sáng 30/9.
Một trong những câu hỏi chính đang được xem xét là tại sao phi hành đoàn của chuyến bay lại có phi công đến từ quốc gia không có quan hệ ngoại giao với Israel.
Saudi Arabia cũng sẽ tiến hành điều tra vì đang quản lý nghi phạm tấn công. Saudi Arabia cũng là quốc gia vùng Vịnh không có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel.
Israel áp dụng một số quy trình an ninh hàng không nghiêm ngặt nhất thế giới sau nhiều vụ không tặc và tấn công nhà ga trước đây. Hành khách khởi hành phải trải qua quy trình kiểm tra và thẩm vấn trước chuyến bay, cùng với nhiều lần kiểm tra hộ chiếu, soi chiếu hành lý bằng công nghệ tiên tiến và đôi khi là kiểm tra toàn thân.
Các hãng hàng không nước ngoài phải được Trung tâm Điều hành An ninh Hàng không Israel phê duyệt trước khi khai thác các chuyến bay đến và đi từ các sân bay của nước này.
Theo các chuyên gia, điều tra viên nhiều khả năng sẽ kiểm tra thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay và thiết bị ghi âm buồng lái trước tiên. Họ cũng sẽ thẩm vấn phi hành đoàn, các phi công dự bị và hành khách, đồng thời xác định cách cửa buồng lái được mở, cách vũ khí được đưa lên máy bay cũng như lịch sử y tế và đào tạo của cơ phó.
Các nước phản ứng thế nào trước sự cố an ninh?
Bộ trưởng Ngoại giao Israel Gideon Sa’ar đã trao đổi với người đồng cấp UAE Abdullah bin Zayed Al Nahyan. Hai bên nhất trí hợp tác chống các phần tử cực đoan đe dọa an ninh.
Trong khi đó, FlyDubai đã tạm đình chỉ các chuyến bay đến và đi từ Israel trong khi cuộc điều tra tiếp tục.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã điện đàm với ông Netanyahu ngày 30/9, gọi nỗ lực của các hành khách nhằm khống chế kẻ tấn công là điều đáng kinh ngạc nhất.
Ngoại trưởng Anh Ed Miliband nói rằng ông vô cùng lo ngại về vụ việc nhưng rất nhẹ nhõm vì máy bay đã hạ cánh an toàn nhờ hành động của những người trên máy bay.
