Theo truyền thông quốc tế ngày 15/9, Tòa án Tối cao Mỹ bác đề nghị của chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc cho phép áp dụng các biện pháp hạn chế phiếu bầu qua thư trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Phán quyết đồng nghĩa các bang có thể tiếp tục gửi phiếu bầu qua thư theo quy trình hiện hành. Hình thức này hiện chiếm gần một phần ba tổng số phiếu được bỏ tại Mỹ.
Phán quyết nhận được những ý kiến trái chiều ngay trong Tòa án Tối cao. Đa số thẩm phán không nêu lập luận dẫn tới quyết định này, điều thường thấy khi Tòa án Tối cao xử lý các yêu cầu khẩn cấp, trong khi hai thẩm phán bảo thủ Samuel Alito và Clarence Thomas công khai phản đối.
Thẩm phán Brett Kavanaugh đồng ý rằng các quy định chưa nên được áp dụng trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới, nhưng để ngỏ khả năng ủng hộ chính quyền nếu vấn đề được đưa trở lại Tòa án Tối cao trong tương lai.
Các bang đã bắt đầu gửi phiếu
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh hoạt động bỏ phiếu đã bắt đầu tại một số bang. Trong tuần qua, Alabama, Bắc Carolina và Wisconsin đã gửi phiếu qua thư cho cử tri, trong khi hệ thống mới do chính quyền đề xuất vẫn chưa đi vào hoạt động.
Các quan chức bầu cử cho rằng không thể cải tổ toàn bộ quy trình chỉ trong vài tuần trước ngày bỏ phiếu. Kế hoạch của chính quyền có thể gây gián đoạn đặc biệt nghiêm trọng tại những bang chủ yếu hoặc hoàn toàn tổ chức bầu cử qua thư.
Quan chức phụ trách bầu cử bang Washington Steve Hobbs cho biết phán quyết giúp bang tiếp tục chuẩn bị một cuộc bầu cử an toàn và chính xác mà không phải đảo lộn quy trình hiện hành để đáp ứng những yêu cầu thiếu thực tế.
Tại Arizona, quan chức phụ trách bầu cử Adrian Fontes nhấn mạnh khả năng tiếp cận và tính an toàn không phải là hai mục tiêu loại trừ lẫn nhau trong tổ chức bầu cử. Phó thống đốc Utah Deidre Henderson cũng khẳng định người dân có thể tin tưởng rằng cuộc bầu cử năm 2026 sẽ diễn ra bình thường.
Tranh cãi về thẩm quyền của tổng thống
Theo kế hoạch của chính quyền Tổng thống Trump, các bang phải sử dụng một mẫu phong bì thống nhất và gửi danh sách cử tri đủ điều kiện lên một cổng thông tin trực tuyến. Cơ quan Bưu chính có thể từ chối chuyển phiếu đến những bang không tuân thủ yêu cầu.
Một số ý kiến phản đối cho rằng hệ thống mới có thể khiến hàng triệu phiếu bầu không được chuyển đến cử tri. Cổng thông tin tiếp nhận danh sách cử tri vẫn chưa sẵn sàng hoạt động, trong khi chỉ một lỗi mã vạch cũng có thể khiến toàn bộ một lô phiếu bị loại.
Các quan chức thuộc đảng Dân chủ và những tổ chức bảo vệ quyền bầu cử đã khởi kiện, cho rằng tổng thống không có thẩm quyền hiến định để tự đặt ra quy tắc bầu cử. Theo họ, kế hoạch mới trên thực tế có thể gần như xóa bỏ hình thức bỏ phiếu qua thư ngay trước một cuộc bầu cử quan trọng.
Các tòa cấp dưới đồng tình với lập luận này và ra lệnh ngăn chặn kế hoạch, trong đó có một lệnh cấm sơ bộ do chính thẩm phán được ông Trump đề cử ban hành.
Chính quyền Tổng thống Trump sau đó kháng cáo lên Tòa án Tối cao, lập luận rằng chính phủ liên bang có quyền quy định cách Cơ quan Bưu chính xử lý phiếu bầu qua thư, đồng thời cho rằng các bang vẫn đủ thời gian và năng lực thực hiện những yêu cầu mới trước cuộc bầu cử giữa kỳ.
Trước đó, chính quyền Tổng thống Trump từng giành được lợi thế về thủ tục trong một vụ kiện liên quan đến việc triển khai các biện pháp tăng cường kiểm soát bỏ phiếu qua thư. Phán quyết mới nhất của Tòa án Tối cao chỉ ngăn các biện pháp này được áp dụng trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới và chưa loại trừ khả năng chúng được áp dụng trong các kỳ bầu cử sau.
