Theo tờ Jerusalem Post ngày 20/1, sau cuộc tấn công vào Israel ngày 7/10/2023, Hamas đã đối mặt với một trong những cuộc chiến kéo dài nhất trong lịch sử gần 40 năm của tổ chức này. Mặc dù phải chịu tổn thất nặng nề, Hamas vẫn duy trì được sự hiện diện và kiểm soát tại Dải Gaza nhờ chiến lược thích ứng linh hoạt và khả năng tập hợp lực lượng.
Trước khi xung đột bùng nổ, Hamas ước tính có khoảng 24 tiểu đoàn với 30.000 tay súng. Cùng với các nhóm vũ trang khác như Phong trào Jihad Hồi giáo Palestine, tổng lực lượng có thể lên tới 40.000 người. Đối đầu với họ là Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) với 300.000 quân dự bị và năm sư đoàn chủ lực được triển khai tại Gaza.
Sau cuộc tấn công ban đầu vào Israel, Hamas đã áp dụng chiến thuật rút lui vào hệ thống đường hầm dưới lòng đất Gaza. Khoảng thời gian từ ngày 7 đến 27/10/2023, khi IDF chưa phát động chiến dịch trên bộ, đã cho phép Hamas có thời gian phục hồi và chuẩn bị phòng thủ.
Chiến dịch trên bộ của IDF ban đầu tập trung vào phía Bắc Gaza, với mục tiêu cắt đứt khu vực này khỏi phần phía Nam. Mặc dù IDF và Bộ Quốc phòng Israel ước tính đã đánh bại 10-12 tiểu đoàn Hamas ở phía Bắc Gaza, nhưng thực tế về sau cho thấy điều này không chính xác. Hamas đã áp dụng chiến thuật di chuyển linh hoạt, trà trộn với dân thường và chờ đợi thời cơ.
Sang đầu năm 2024, khi IDF chuyển trọng tâm sang Khan Yunis với Sư đoàn 98, Hamas đã tận dụng cơ hội này để tập hợp lại lực lượng. Đặc biệt trong tháng 3 và tháng 4/2024, khi có sự tạm dừng chiến sự trên thực tế, Hamas đã có thời gian để củng cố. Khi IDF rút Sư đoàn 98 khỏi Khan Yunis để tiến vào Rafah, Hamas đã nhanh chóng quay trở lại khu vực này.
Hamas đã thiết lập sự hiện diện mạnh mẽ tại các khu vực trung tâm Gaza như Nuseirat, El-Bureij, Deir el-Balah và Maghazi và duy trì quyền kiểm soát. Tổ chức này cũng nắm quyền kiểm soát khu vực nhân đạo Al-Mawasi, từ đó tận dụng nguồn viện trợ đến Gaza.
Chiến thuật sinh tồn của Hamas còn thể hiện qua việc chuyển các cơ sở chỉ huy vào các trường học và bệnh viện, đồng thời tăng cường sử dụng bẫy mìn chống lại IDF. Điều đáng chú ý là tại Jabalya, nơi 70.000 thường dân phải di tản, Hamas đã cho thấy khả năng tuyển mộ và phát triển lực lượng mới.
Yếu tố quan trọng giúp Hamas duy trì được sức mạnh là nguồn nhân lực dồi dào tại Gaza. Với dân số khoảng 2 triệu người, trong đó có khoảng 300.000 thanh niên, Hamas chỉ cần tuyển mộ một tỷ lệ nhỏ để bổ sung lực lượng. Đặc biệt, với cơ cấu dân số trẻ ở Gaza - hơn một nửa dưới 18 tuổi - Hamas có một nguồn tân binh tiềm năng.
Một thực tế đáng chú ý là thế hệ trẻ tại Gaza đã lớn lên trong môi trường xung đột thường xuyên, không biết đến một cuộc sống khác ngoài giao tranh. Hamas đã tận dụng điều này, cùng với sự thiếu vắng các lựa chọn thay thế, để duy trì ảnh hưởng và sức mạnh của mình, bất chấp những tổn thất về nhân sự cấp cao và thành viên trong suốt một năm qua.
