Ung thư phúc mạc là tình trạng bệnh ở giai đoạn muộn, xảy ra khi ung thư từ các cơ quan nguyên phát như dạ dày, đại tràng, vú hoặc buồng trứng di căn đến lớp niêm mạc ổ bụng. Mặc dù đây là một trong những biểu hiện chính của ung thư giai đoạn tiến triển, nhưng hiện nay có rất ít phương pháp điều trị hiệu quả. Thời gian sống sót trung bình của bệnh nhân hiện chỉ dưới 9 tháng.
Bác sĩ Johnny Ong, Chủ nhiệm Khoa Sarcoma, Khối u phúc mạc và Khối u hiếm gặp tại Bệnh viện Đa khoa Singapore và Trung tâm Ung thư Quốc gia Singapore, cho biết: “Nếu xét đến các loại ung thư phổ biến trên thế giới, có tới 40% trường hợp ung thư dạ dày, 30% ung thư đại trực tràng và 70% ung thư buồng trứng sẽ di căn đến phúc mạc ở một giai đoạn nào đó. Trên phạm vi toàn cầu, mỗi năm có hơn 1,2 triệu ca mắc ung thư phúc mạc được chẩn đoán”. Ông nhấn mạnh phương pháp điều trị tối ưu nhất hiện nay là hóa trị liệu trong phúc mạc với nhiệt độ cao (HIPEC). Đây là phương pháp điều trị chuyên biệt gồm hai giai đoạn, kết hợp phẫu thuật với hóa trị liệu bằng thuốc được làm nóng, nhắm vào các loại ung thư ổ bụng giai đoạn tiến triển. Tuy nhiên, thông thường cứ 10 bệnh nhân thì có tới 9 người không thích ứng với phương pháp điều trị này.
Tác giả chính của nghiên cứu cũng cho biết sau quá trình tìm hiểu nguyên nhân từ năm 2016, sử dụng các công nghệ phân tích phân tử tiên tiến nhất, nhóm nghiên cứu đã phân tích các protein và con đường sinh học từ tập dữ liệu gồm 397 mẫu, bao gồm 21 loại ung thư nguyên phát khác nhau. Kết quả cho thấy hai loại protein là PAI-1 và S100A10 đóng vai trò là những tác nhân chính thúc đẩy sự phát triển của khối u trong dịch ổ bụng bất thường (gọi là cổ trướng). Từ đó, các nhà khoa học đã tạo ra một loại kháng thể nano- một dạng kháng thể được thiết kế trong phòng thí nghiệm- có khả năng ngăn chặn hai loại protein trên, kìm hãm sự phát triển của các khối u, với tác dụng phụ ở mức độ nhẹ.
Bác sĩ Ong cho biết "khoảnh khắc đột phá" xuất hiện khi loại kháng thể nano này chứng minh được hiệu quả điều trị và tính an toàn trên ba mô hình: tế bào ung thư nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, tế bào ung thư trên mô hình động vật, và các mẫu ung thư ổ bụng giai đoạn tiến triển được bảo quản trong một loại hydrogel dạng thạch làm từ axit hyaluronic. Thành công này mở ra tiềm năng phát triển một liệu pháp hiệu quả cho tình trạng di căn phúc mạc- một biến chứng phổ biến và thường gây tử vong ở nhiều loại ung thư ổ bụng.
Các nhà nghiên cứu kỳ vọng có thể triển khai giai đoạn thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trong vòng 5 năm tới.
