Theo dữ liệu chính thức công bố ngày 21/4, các cảng biển Trung Quốc đã xử lý 6,3 triệu container trong vòng 7 ngày tính từ 14-20/4. Theo tính toán của Bloomberg, con số này tăng tới 10% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu giai đoạn tăng trưởng liên tục trong gần ba tháng qua.
Phần lớn hàng xuất khẩu của Trung Quốc được vận chuyển bằng đường biển, trong khi các mặt hàng giá trị cao hơn thường vận chuyển bằng đường hàng không. Một số hàng hóa khác của Trung Quốc cũng được vận chuyển bằng tàu hỏa sang châu Âu và các quốc gia láng giềng tại châu Á.
Việc duy trì “sức mạnh bền bỉ” của thương mại Trung Quốc trong giai đoạn hiện nay được nhận định là điều khá bất ngờ, nhất là khi cả Mỹ và Trung Quốc đều liên tục tung ra các đòn áp thuế lẫn nhau trên diện rộng. Tuy nhiên, điều này cũng có thể được lý giải từ việc Tổng thống Trump đã tạm hoãn áp thuế đối ứng đối với hàng loạt đối tác khác ngoài Trung Quốc trong vòng 90 ngày. Điều đó có nghĩa là một số nền kinh tế sẽ ít phải chịu gián đoạn hơn trong thương mại và có thể cho phép Trung Quốc chuyển hướng các lô hàng của mình.
Bên cạnh đó, một lý do khác đã đến từ quyết định miễn trừ việc áp thuế với điện thoại thông minh, máy tính và nhiều mặt hàng điện tử khác được phía Mỹ công bố trong tháng này. Điều này mang lại một sự “dễ thở” cho các nhà xuất khẩu Trung Quốc vì lệnh miễn thuế trên được áp dụng đối với một khối lượng hàng hóa có giá trị tới hơn 100 tỷ USD, theo dữ liệu của ông Gerard DiPippo, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu RAND Trung Quốc tổng hợp.
Sự chia tách về thương mại giữa hai nền kinh tế đứng đầu thế giới
"Thương mại song phương Mỹ - Trung đang trên đà tách rời hoàn toàn", nhóm chuyên gia kinh tế tại ngân hàng Australia & New Zealand (ANZ) nhận định trong một báo cáo.
Nhóm chuyên gia này nhận định xuất khẩu từ Mỹ sang Trung Quốc sẽ giảm nhanh chóng, nhưng "mức giảm nhập khẩu của Mỹ từ Trung Quốc sẽ diễn ra từ từ hơn".
"Với mức độ thay thế (hàng hóa) ở mức độ khác nhau, động thái trả đũa của Trung Quốc có thể khiến thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc sẽ tăng lên, thay vì giảm xuống", nhóm này cho biết thêm.
Cuộc chiến về thuế quan giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới nhiều khả năng sẽ gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho cả Mỹ và Trung Quốc. Điều này sẽ không còn là phỏng đoán mà sẽ là khi nào và mức độ tác động ra sao đối với cả hai nền kinh tế. Hiện nay, Washington và Bắc Kinh đã áp thuế lẫn nhau tới hơn 100% đối với phần lớn hàng hóa thương mại song phương.
Trong tháng trước, Trung Quốc đã cắt giảm mạnh một số mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, có vẻ người mua ở Mỹ vẫn đang tìm cách nhập hàng hóa từ Trung Quốc. Cảng Los Angeles – cửa ngõ container nhộn nhịp nhất nước Mỹ – dự kiến sẽ đón 13 tàu từ các cảng Trung Quốc chỉ trong tuần này.
Tính chung hàng hóa có nguồn gốc từ nhiều nơi, cảng Los Angeles ước tính sẽ bốc dỡ hơn 120.000 container trong tuần này, chỉ thấp hơn một ít so với tuần trước đó nhưng lại cao hơn so với hầu hết các tuần trước trong năm nay.
Ngoài hàng hóa đường biển, vận tải hàng không của Trung Quốc cũng đang được duy trì. Điều này được nhận định là được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng doanh số bán hành từ các ứng dụng mua sắm trực tuyến do Temu và Shein điều hành.
Theo Bloomberg Second Measure – đơn vị phân tích dữ liệu chi tiêu thẻ tín dụng và ghi nợ – doanh số bán hàng của hai công ty Temu và Shein đã phục hồi mạnh trong tháng 3 và tháng 4.
Thương mại Trung Quốc đã bắt đầu "ngấm đòn"
Tuy nhiên, những dấu hiệu và áp lực gia tăng đã bắt đầu xuất hiện ở một số lĩnh vực thương mại Trung Quốc. Theo Caixin Global trích dẫn dữ liệu từ Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc, khối lượng hàng hóa vận chuyển bằng tàu hỏa qua tuyến Trung Quốc – châu Âu đã giảm gần 10% trong quý đầu năm.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng Mỹ đang dần tích trữ các sản phẩm như cọ trang điểm và đồ gia dụng trước khi chính phủ Mỹ chấm dứt chính sách miễn thuế với các gói hàng nhỏ trị giá dưới 800 USD từ Trung Quốc vào tháng 5 tới.
Cả Shein và Temu mới đây thông báo sẽ tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ trong tuần này “do những thay đổi gần đây về quy định thương mại toàn cầu và thuế quan”. Giá cả hàng hóa có thể sẽ tăng thêm trong tháng 5 này và điều này sẽ kéo theo nhu cầu đi xuống và thương mại suy giảm.
