Ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) trao đổi với phóng viên:
Thưa ông, xin ông đánh giá về vai trò then chốt của thương mại điện tử và kinh tế số đối với tăng trưởng thương mại trong nước và xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn tới?
Trong thời gian qua, thương mại điện tử của Việt Nam phát triển rất nhanh. Năm 2025, mức tăng trưởng so với năm 2024 đạt khoảng 25%. Doanh thu từ thương mại điện tử bán lẻ chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của cả nước, với quy mô khoảng 31 tỷ USD. Hiện nay, thương mại điện tử chiếm khoảng 2/3 quy mô của nền kinh tế số. Đây là kênh phân phối rất quan trọng, giúp giải quyết hiệu quả vấn đề trao đổi, lưu thông hàng hóa trong nước, đồng thời hỗ trợ hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường thế giới, từng bước thay thế các kênh phân phối truyền thống.
Trước đây, thương mại điện tử chủ yếu được nhìn nhận là kênh bán hàng, nhưng hiện nay đã trở thành một hạ tầng quan trọng của nền kinh tế. Ông đánh giá như thế nào về mức độ trưởng thành của thương mại điện tử Việt Nam hiện nay, thưa ông?
Thương mại điện tử hiện nay đã giữ vị trí, vai trò rất quan trọng, đặc biệt đối với người trẻ và cả những người có thói quen sử dụng máy tính, các phương tiện điện tử. Thương mại điện tử đang dần trở thành một trong những kênh phân phối chủ đạo trên thị trường. Chúng tôi ước tính rằng chỉ trong vài năm nữa, thương mại điện tử sẽ trở thành kênh phân phối chính đối với cả người bán và người mua. Cụ thể, theo thống kê năm 2025, cứ 10 hàng hóa bán ra, thì có 1 hàng hóa được mua qua thương mại điện tử; trong vài năm tới, con số này có thể tăng mạnh, thậm chí lên tới khoảng 50%.
Trong thời gian vừa qua, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã phối hợp với nhiều địa phương để phát triển kinh tế số, đặc biệt là thương mại điện tử tại địa phương, thông qua các hình thức như đẩy mạnh liên kết vùng, hỗ trợ chuyển đổi số từ mô hình truyền thống. Yếu tố mang lại hiệu quả rõ rệt nhất chính là sự đồng hành của các địa phương. Khi có sự tham gia của chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các hộ kinh doanh, thương mại điện tử mới có thể phát triển bền vững.
Niềm tin thị trường, xuất xứ và chất lượng hàng hóa đang là vấn đề được doanh nghiệp và người tiêu dùng đặc biệt quan tâm. Các giải pháp sắp tới sẽ được triển khai như thế nào, thưa ông?
Niềm tin giữ vai trò quyết định đối với hoạt động thương mại điện tử. Khi Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số sẽ tiếp tục xây dựng các văn bản dưới luật như nghị định, thông tư hướng dẫn; đồng thời kết nối hệ thống thông tin của các địa phương, cơ quan liên quan như thuế, hải quan, các sàn thương mại điện tử với cơ sở dữ liệu thương mại điện tử quốc gia. Qua đó hình thành cơ sở dữ liệu đầy đủ, giúp hạn chế hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời cho phép truy vết người bán thông qua định danh người bán và người livestream, từ đó củng cố niềm tin của người tiêu dùng.
Để thương mại điện tử phát triển bền vững, cần có sự tham gia đồng bộ của tất cả các bên, bao gồm cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khi các chủ thể cùng đồng hành, thương mại điện tử mới có thể phát triển lâu dài và hiệu quả.
Thời gian qua, Cục đã triển khai nhiều giải pháp thông qua Chương trình phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2021–2025, sắp tới là giai đoạn 2026–2030, cùng với Nghị quyết 01 của Chính phủ năm 2026. Đồng thời, Cục đã xây dựng kế hoạch phát triển thương mại điện tử khu vực miền núi, biên giới giai đoạn 2027–2030, với các giải pháp như đẩy mạnh liên kết vùng, thúc đẩy thương mại điện tử tại địa phương, phối hợp đào tạo với các sàn thương mại điện tử và các đơn vị cung cấp dịch vụ logistics, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền và lan tỏa thương mại điện tử trên phạm vi cả nước.
Thông qua diễn đàn trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân 2026, ông muốn gửi gắm thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thương mại điện tử?
Chúng tôi mong muốn các doanh nghiệp và người kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật. Thương mại điện tử đã qua giai đoạn phát triển nóng, vì vậy cần được định hướng theo hướng bền vững, với hoạt động kinh doanh chuyên nghiệp, hiệu quả và đảm bảo đúng giá trị của sản phẩm.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
