Trái ngược với những tuyên bố về việc nhiều quốc gia khác phải chi trả, các báo cáo kinh tế mới nhất cho thấy người dân và các công ty Mỹ mới là đối tượng thực sự phải gánh chịu gánh nặng tài chính từ chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Gánh nặng kinh tế đổ dồn lên hộ gia đình Mỹ
Báo USA Today ngày 16/2 dẫn số liệu từ Ngân hàng Dự trữ New York cho biết, người tiêu dùng và các công ty Mỹ đã phải gánh chịu gần 90% chi phí thuế quan do Tổng thống Trump áp đặt tính đến cuối năm 2025.
Báo cáo chỉ ra rằng các mức thuế này tương đương với khoản tăng thuế 1.000 USD cho mỗi hộ gia đình Mỹ trong năm 2025. Dự báo vào năm 2026, con số này sẽ tăng lên 1.300 USD. Phân tích từ Tổ chức Thuế (Tax Foundation) khẳng định đây là đợt tăng thuế lớn nhất của Mỹ kể từ năm 1993.
Trong chiến dịch tranh cử tháng 9/2024 và bài xã luận trên tờ Wall Street Journal ngày 30/1/2025, ông Trump liên tục khẳng định thuế quan không phải là chi phí của người dân Mỹ mà là gánh nặng đối với các nhà sản xuất và trung gian nước ngoài.
Tuy nhiên, nghiên cứu của Cục Dự trữ New York cho thấy kết quả trái ngược: Tính đến tháng 8/2025, 94% thuế nhập khẩu do các công ty và người tiêu dùng Mỹ gánh chịu. Đến tháng 11/2025, tỷ lệ "chuyển gánh nặng thuế" này có giảm nhẹ nhưng vẫn ở mức cao là 86%.
Chuyên gia kinh tế cấp cao Wayne Winegarden tại Viện Nghiên cứu Thái Bình Dương nhận định: "Nghiên cứu xác nhận điều hầu hết các nhà kinh tế dự đoán - người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ phải gánh chịu phần lớn chi phí". Tờ Wall Street Journal cũng nhấn mạnh trong bài xã luận ngày 13/2 rằng dù Tổng thống Trump khẳng định thế nào, các nghiên cứu vẫn chỉ ra người Mỹ mới là bên trả giá.
Tác động trực tiếp đến lạm phát và giá cả hàng hóa
Thuế quan không chỉ là con số trên giấy tờ mà đã trực tiếp đẩy giá hàng hóa tiêu dùng lên cao. Theo Cơ quan nghiên cứu Kinh tế Quốc gia/NBER (tháng 11/2025), thuế quan đã cộng thêm khoảng 0,7 điểm phần trăm vào tỷ lệ lạm phát của Mỹ. Nếu không có các mức thuế này, tỷ lệ lạm phát tháng 9 năm ngoái có thể đã giảm từ 3% xuống còn 2,3%.
Báo cáo lạm phát tháng 1/2026 ghi nhận mức tăng giá cụ thể ở nhiều mặt hàng: Giá đồ dùng gia đình tăng 3,8%, đồ nội thất, chăn ga gối đệm tăng 4%, bát đĩa và dao kéo tăng 5%.
Lý giải về việc tại sao người Mỹ phải trả thuế, Cục Dự trữ New York đưa ra ví dụ: Nếu một sản phẩm có giá 100 USD bị áp thuế 25%, và nhà xuất khẩu nước ngoài không giảm giá bán, nhà nhập khẩu Mỹ phải trả tổng cộng 125 USD. Thực tế cho thấy hầu hết các nhà xuất khẩu không giảm giá đáng kể để chia sẻ gánh nặng.
Mặc dù một số công ty Mỹ đã nỗ lực tìm kiếm nguồn hàng rẻ hơn hoặc tự gánh chịu một phần thuế để giảm áp lực, báo cáo của NBER kết luận rằng cuối cùng vẫn có khoảng 20% tổng số thuế quan áp đặt trực tiếp đến tay người tiêu dùng cuối cùng.
