Dù thu nhập bình quân của người lao động tiếp tục tăng, đời sống của một bộ phận hộ gia đình vẫn chịu tác động từ những yếu tố bất lợi, trong đó có giá cả hàng hóa và dịch vụ.
Khảo sát của cơ quan thống kê trong 9 tháng cho thấy 37,9% hộ đã trải qua ít nhất một sự kiện gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống gia đình. Trong số này, 35,9% chịu ảnh hưởng do giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng cao; 7,5% chịu ảnh hưởng tiêu cực từ thiên tai, biến đổi khí hậu; 3,6% chịu ảnh hưởng tiêu cực từ dịch bệnh đối với vật nuôi, cây trồng...
Theo bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê), áp lực lên mặt bằng giá 9 tháng đầu năm tập trung chủ yếu ở ba nhóm chính: hàng ăn và dịch vụ ăn uống; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng; giao thông.
Cụ thể, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống bình quân 9 tháng tăng 4,72%, đóng góp 1,69 điểm phần trăm vào CPI chung, do chi phí nguyên liệu, nhân công và nhu cầu tiêu dùng gia tăng. Trong đó, giá thịt lợn tăng 4,46% do nguồn cung hạn chế trong dịp lễ, Tết và chi phí chăn nuôi ở mức cao; giá ăn uống ngoài gia đình tăng 7,14%.
Nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%, đóng góp 1,52 điểm phần trăm. Trong đó, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 13,07% do giá vật liệu xây dựng và nhu cầu xây dựng, sửa chữa nhà ở tăng; giá điện sinh hoạt tăng 4,35% do nhu cầu sử dụng điện tăng trong những tháng nắng nóng.
Nhóm giao thông tăng 6,06%, đóng góp 0,60 điểm phần trăm; riêng giá nhiên liệu tăng 10,89%. Ngoài ra, giá dịch vụ y tế, giáo dục cũng góp phần làm CPI tăng.
Nhìn về các tháng cuối năm 2026 và năm 2027, bà Nguyễn Thu Oanh lưu ý ba nhóm rủi ro chính. Trước hết là giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu thế giới biến động do căng thẳng địa chính trị và chi phí vận tải, logistics cao.
Bên cạnh đó là áp lực từ tiêu dùng, sản xuất và chi phí đi lại gia tăng theo yếu tố mùa vụ dịp lễ, Tết cuối năm. Đồng thời, biến động tỷ giá, giá nguyên liệu nhập khẩu có thể tác động vào giá thành sản xuất trong nước.
Về giải pháp hạn chế áp lực tăng giá, đại diện Cục Thống kê nhấn mạnh yếu tố then chốt là nguồn cung hàng hóa trong nước luôn được bảo đảm. Chính phủ điều hành giá chủ động với các mặt hàng thiết yếu như điện, xăng dầu, đồng thời phối hợp hài hòa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để ổn định thị trường.
