Quyết định 17 được ban hành nhằm thực hiện Kết luận thanh tra số 263/KL-TTCP ngày 19/7/2024 của Thanh tra Chính phủ về việc "Thanh tra trách nhiệm của UBND tỉnh Gia Lai trong quản lý, sử dụng đất đai, đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường; hoạt động khai thác khoáng sản và quản lý đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh Gia Lai" và Quyết định số 56/QĐ-UBND ngày 28 /6/2025 của UBND tỉnh Gia Lai về việc thu hồi đất của Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai và giao đất cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn quản lý.
Theo Quyết định số 17: Quyết định số 543/QĐ-UBND ngày 22/9/2014 của UBND tỉnh Gia Lai phê duyệt dự án trồng cao su của Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai bị thu hồi và chấm dứt hiệu lực kể từ ngày Quyết định mới có hiệu lực (5/1/2026). UBND tỉnh Gia Lai giao phần diện tích đất thu hồi cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn quản lý theo quy định. Các sở, ngành liên quan, UBND xã Ia Le, Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai và Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Phú Nhơn chịu trách nhiệm thi hành Quyết định.
Theo Kết luận thanh tra số 263/KL-TTCP ngày 19/7/2024 của Thanh tra Chính phủ, dự án trồng cao su của Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai có tổng diện tích khoảng 895,5 ha, được phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2011 và được UBND tỉnh Gia Lai cho thuê đất vào năm 2014. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra (tháng 1/2022), sau hơn 11 năm kể từ khi có chủ trương đầu tư, doanh nghiệp chưa tiến hành trồng cao su theo quyết định phê duyệt mà mới chỉ thực hiện một số công việc mang tính chuẩn bị như đào hào chống xâm lấn bảo vệ rừng, xây dựng nhà tạm để sinh hoạt bảo vệ rừng, làm vườn ươm cây giống và lập hồ sơ thiết kế khai thác tận thu.
Thanh tra Chính phủ xác định, Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước với tổng số tiền hơn 13,7 tỷ đồng, bao gồm tiền thuê đất và tiền chậm nộp. Đồng thời, việc UBND tỉnh Gia Lai ban hành Thông báo số 83/TB-UBND ngày 11/9/2017 cho phép doanh nghiệp Đức Long triển khai dự án trên diện tích đất lâm nghiệp chưa có rừng và diện tích đất rừng tự nhiên nghèo kiệt là không phù hợp với ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 191/TB-VPCP ngày 22/7/2016 và không đúng quy định tại khoản 1 Điều 135 Luật Đất đai năm 2013.
Từ các tồn tại, vi phạm nêu trên, Thanh tra Chính phủ yêu cầu UBND tỉnh Gia Lai chấm dứt hoạt động dự án trồng cao su của Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai và thực hiện thu hồi đất theo đúng quy định pháp luật.
Trước đó, trong giai đoạn 2008–2011, tỉnh Gia Lai đã cho 16 doanh nghiệp triển khai 44 dự án chuyển đổi rừng nghèo sang trồng cao su tại các khu vực Chư Prông, Ia Grai, Chư Pưh, Đức Cơ và Ia Pa với tổng diện tích hơn 25.500 ha. Sau hơn 10 năm triển khai, kết quả kiểm kê cho thấy diện tích cao su sinh trưởng bình thường chỉ hơn 9.000 ha, trong khi hơn 14.000 ha kém phát triển và gần 2.500 ha bị chết. Nguyên nhân chủ yếu do điều kiện đất đai, thổ nhưỡng không phù hợp, khiến hiệu quả đầu tư thấp và không đạt mục tiêu đề ra.
Việc UBND tỉnh Gia Lai thu hồi dự án trồng cao su của Công ty cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai được xác định là bước tiếp theo trong quá trình thực hiện nghiêm các kết luận thanh tra, tăng cường kỷ cương pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai và sắp xếp lại quỹ đất rừng trên địa bàn tỉnh.
