Theo hãng thông tấn RIA Novosti (Nga) và kênh CNN (Mỹ) ngày 19/3, cuộc điện đàm kéo dài khoảng hai giờ giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đem lại những kết quả đáng chú ý trong nỗ lực hòa bình cho cuộc xung đột Ukraine. Cuộc trao đổi là cuộc điện đàm thứ hai kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai, được cả Nhà Trắng và Điện Kremlin mô tả là "tốt và hiệu quả".
Đồng thuận về ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng
Điểm nhấn quan trọng nhất trong cuộc điện đàm là đồng thuận tạm dừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trong 30 ngày. Theo thông báo từ Điện Kremlin, ông Trump đã đưa ra đề xuất cho các bên trong cuộc xung đột nhằm cùng nhau kiềm chế các cuộc tấn công vào các cơ sở hạ tầng năng lượng và Tổng thống Putin phản ứng tích cực với sáng kiến này.
Mặc dù đây không phải là lệnh ngừng bắn toàn diện mà Tổng thống Trump đã vận động và Ukraine đã đồng ý, nhưng được xem là bước đi đầu tiên hướng tới giải pháp hòa bình lâu dài. Nhà Trắng cho biết: "Các nhà lãnh đạo nhất trí rằng tiến trình hướng tới hòa bình sẽ bắt đầu bằng lệnh ngừng bắn về năng lượng và cơ sở hạ tầng, cũng như các cuộc đàm phán kỹ thuật về việc thực hiện lệnh ngừng bắn trên biển ở Biển Đen".
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump đánh giá cuộc điện đàm là tốt và hiệu quả, đồng thời cho biết hai bên đã đạt được thỏa thuận làm việc nhanh chóng hướng tới lệnh ngừng bắn hoàn toàn.
Trao đổi tù binh - dấu hiệu tích cực
Một kết quả cụ thể khác từ cuộc đàm phán là thông báo về việc trao đổi tù binh theo công thức "175 đổi 175". Đáng chú ý, Moskva cũng sẽ bàn giao cho Kiev 23 binh sĩ Ukraine bị thương nặng đang được điều trị tại Nga như một cử chỉ thiện chí.
Ngoài ra, hai bên đã nhất trí thành lập các nhóm chuyên gia để giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine. Theo thông báo của Điện Kremlin, Tổng thống Putin tuyên bố sẵn sàng hợp tác với các đối tác Mỹ về các giải pháp khả thi, toàn diện, bền vững và lâu dài. Và tính đến nhu cầu tuyệt đối phải loại bỏ nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng, cũng như lợi ích hợp pháp của Nga trong lĩnh vực an ninh.
Về phần mình, Nhà Trắng cho biết các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ bắt đầu ngay lập tức ở Trung Đông, đồng thời mở rộng phạm vi thảo luận sang các vấn đề liên quan đến Biển Đen và lệnh ngừng bắn toàn diện.
Bất đồng vẫn còn tồn tại
Mặc dù có những dấu hiệu tích cực, nhưng vẫn còn những bất đồng đáng kể giữa các bên. Moskva tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phải chấm dứt hoàn toàn viện trợ quân sự nước ngoài và cung cấp thông tin tình báo cho Kiev như điều kiện quan trọng để ngăn chặn leo thang xung đột. Nhà Trắng không đề cập đến yêu cầu này trong tuyên bố của mình.
Ngoài ra, cả Nhà Trắng lẫn Điện Kremlin đều không đề cập đến các nhượng bộ về lãnh thổ trong các thông báo chính thức, mặc dù trước cuộc điện đàm, Tổng thống Trump từng đề cập rằng các nhà đàm phán Mỹ đã thảo luận về phân chia một số tài sản.
Trong tuyên bố sau cuộc điện đàm, ông Trump đánh giá Nga đang có lợi thế trên chiến trường: "Nga có lợi thế. Như bạn biết đấy, Ukraine có khoảng 2.500 binh lính bị bao vây. Họ đang ở trong một vòng tròn khép kín và điều này không tốt. Chúng tôi muốn chấm dứt điều này". Ông Trump nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo quân đội Mỹ không tham gia trực tiếp vào cuộc xung đột, vì nếu không nó có thể leo thang thành Thế chiến thứ III.
Triển vọng quan hệ Nga - Mỹ
Ngoài vấn đề Ukraine, hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về triển vọng cải thiện quan hệ song phương. Tổng thống Trump cho biết Moskva và Washington có thể cải thiện quan hệ kinh tế sau khi cuộc xung đột ở Ukraine kết thúc, đặc biệt nhấn mạnh rằng Nga có những nguồn lực mà Mỹ cần, trong số đó có kim loại đất hiếm.
Bên cạnh đó, Tổng thống Putin và ông Trump cũng đã thảo luận các vấn đề liên quan đến phát triển hợp tác cùng có lợi trong lĩnh vực kinh tế và năng lượng. Ngoài ra, họ cũng đề cập đến các vấn đề quốc tế khác, bao gồm tình hình ở Trung Đông và khu vực Biển Đỏ.
Ông Trump còn bày tỏ ý định bình thường hóa quan hệ không chỉ với Nga mà còn với Trung Quốc, cho thấy chiến lược ngoại giao rộng lớn hơn của chính quyền Mỹ mới.
Tóm lại, cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo dù chưa mang lại giải pháp toàn diện cho cuộc xung đột kéo dài ba năm ở Ukraine, nhưng đã đem lại những kết quả cụ thể như việc tạm dừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng và cuộc trao đổi tù binh sắp tới. Đây được xem là những bước đi tích cực đầu tiên trong một quá trình đàm phán có thể còn kéo dài và phức tạp.
