Nguyên nhân xuất phát từ tình trạng biến đổi khí hậu làm kéo dài và gia tăng cường độ của các đợt sương giá độc hại.
Phóng viên TTXVN tại Sydney dẫn công bố của CSIRO cho biết công trình nghiên cứu đã chỉ rõ hiện tượng sương giá muộn vào mùa Xuân kết hợp với các đợt nắng nóng đến sớm đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng cho chu kỳ canh tác lúa mì - cây lương thực vụ Đông chủ lực tại Australia. Theo thống kê, thiệt hại kinh tế do sương giá gây ra đối với ngành sản xuất lúa mì của Australia có thể lên tới 360 triệu AUD (254,5 triệu USD) mỗi năm. Tiến sĩ Fernanda Dreccer, nhà khoa học trưởng của CSIRO, cho biết mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá hiệu quả thực tế của các biện pháp quản lý canh tác tốt nhất hiện nay.
Theo Tiến sĩ Dreccer, hiện nay, nông dân Australia thường chọn giống và gieo vụ Thu để lúa mì ra hoa vào "khung thời gian tối ưu" - giúp cân bằng giữa áp lực sương giá, sốc nhiệt, thiếu nước và kết hợp bón đạm hợp lý để tối đa hóa sản lượng. Để kiểm tra giới hạn của chiến lược này trước biến đổi khí hậu, nhóm nghiên cứu đã mô phỏng dài hạn trên nhiều giống lúa mì tại 83 địa điểm thuộc "vành đai lúa mì" của Australia với việc sử dụng dữ liệu khí tượng từ năm 1970 đến nay. Kết quả nghiên cứu cho thấy sương giá vẫn là rào cản lớn nhất gây suy giảm năng suất, ngay cả khi áp dụng các biện pháp quản lý tối ưu.
Tiến sĩ Dreccer nhấn mạnh người nông dân đang phải đánh đổi rủi ro: việc né tránh nắng nóng và hạn hán vô tình làm tăng nguy cơ gặp sương giá ở các giai đoạn sinh trưởng nhạy cảm. Theo đó, thiệt hại sẽ đặc biệt nghiêm trọng nếu sương giá muộn và sốc nhiệt diễn ra đồng thời.
Nghiên cứu chứng minh việc dựa vào kiểu hình học (chu kỳ sinh học của cây) không còn đủ sức bảo vệ mùa màng trước thời tiết cực đoan, bất chấp các tiến bộ về nông học và chọn giống. Do đó, giảm mức độ nhạy cảm tự nhiên của cây trồng với sương giá là giải pháp cốt lõi mang lại hiệu quả thực tế trong các mùa vụ bất lợi.
Đồng thời, nghiên cứu chỉ ra hạn chế của phương pháp hiện nay khi chỉ dựa vào nhiệt độ không khí mà bỏ qua điều kiện vi khí hậu ở tầng tán cây - yếu tố quyết định việc mô thực vật có bị phá hủy hay không. Để nâng cao năng lực dự báo, nhóm nghiên cứu đang tập trung làm rõ vai trò của độ ẩm không khí và quá trình hình thành sương sớm.
CSIRO kỳ vọng những hiểu biết sâu sắc mang tính hệ thống này sẽ định hướng cho các chiến lược nông học mới, đồng thời thúc đẩy các chương trình lai tạo dòng cây trồng giảm thiểu độ nhạy cảm với thời tiết trong các giai đoạn tăng trưởng quan trọng của ngành nông nghiệp Australia.
